Acute stress: do’s en don’ts

Acute stress: do’s en don’ts

Panic

Dit is hoe de eerste zaterdagochtend van onze vakantie eruit zag: de kinderen hadden luis, dus kwam het luizenverstikkingsmiddel uit de kast. Iets te snel – op de grond – kapot. Snel nieuwe halen, kinderen even alleen thuis. Telefoon. Dochter in paniek want er was een vreemde kat binnen die de babypoesjes belaagde. Bij thuiskomst kat naar buiten gejaagd – die had natuurlijk op de grond geplast, dus grond gedweild. Terwijl ik de oudste behandelde met luizenspul in de badkamer schreeuwde de jongste in de huiskamer moord en brand want hij had zijn teen gestoten. Tussendoor ademen? Vergeet het maar. Herkenbaar? Hier een paar tips over wat je kunt doen in een dikke vette stresssituatie…

 

Stress

Wat is stress eigenlijk? Er is acute stress en chronische stress. Die laatste heb je als je aan de A2 woont (ook al hoor je het verkeer niet eens meer) of als je baas voortdurend meer van je verwacht dan je eigenlijk kunt geven. Of als je kinderen volcontinue herrie produceren. Acute stress heb je als er een mammoet in je huiskamer staat (of een boze buurman) en daar per direct iets aan gedaan moet worden.

Op dat moment komt adrenaline vrij, dat zorgt dat je adequaat kunt reageren met een fight or flight-reactie (vechten of vluchten). Er gaat meer bloed en energie (glucose) naar je spieren om te kunnen rennen, en naar je hersenen om verscherpt na te kunnen denken en snel te kunnen reageren. Er is nog een derde reactie: verstijving, waarbij je helemaal niet meer weet wat je moet doen en stokstijf blijft staan of verlamd blijft zitten (het oertijd-equivalent van jezelf doodhouden en hopen dat de sabeltandtijger je niet ziet als lekker hapje). Het schijnt dat de manier waarop je in een acute stresssituatie reageert aangeboren is en dat je pas op het moment zelf weet uit welk hout jij gesneden bent – maar in alle eerlijkheid weet ik niet of dat wetenschappelijk onderbouwd is.

Hoe dan ook – er hoeft niet per se brand of sabeltand te zijn; ook een zaterdagochtend kan zoals je ziet behoorlijk stressvol zijn. Wat doe je dan – en wat vooral niet – om weer rustig te worden?

 

Don’ts

  • Koffie
    Een bakkie troost lijkt de ultieme manier om even te kalmeren na een heftig moment. Dat komt vooral omdat mensen koffie vaak associëren met een rustpunt in de dag (hèhè, effe lekker zitten), maar bij stresssituaties werkt koffie juist averechts. Cafeïne stimuleert je bijnieren om méér adrenaline aan te maken, dus rustgevend is je bakje pleur niet bepaald.
  • Sigaretje
    Nog zo’n heilige stress-bezweerder. Ik begrijp de neiging, want ook roken geeft een Pavlov-herinnering aan rustige momenten met een krantje en het nieuws. En toegegeven, toen wij in Duitsland aan het liften waren en onze lift ons aanbood om ‘wat bij te verdienen’, hebben we er eenmaal veilig op een tankstation ook ééntje opgestoken (sorry mam). Maar slim is het niet: roken werkt vasoconstrictief (het ‘vernauwt’ de bloedvaten) en daardoor bloeddrukverhogend. Meer stress dus in plaats van minder.
  • Eten
    Eten, vooral zoete suikerdingetjes, is een geijkte reactie op stress. Maar ook dit is geen goed idee. Zoals gezegd zorgt adrenaline ervoor dat het meeste bloed naar de spieren en hersenen gaat. Dat gaat op dat moment dus niet naar de maag en spijsvertering – die komen later wel weer. Je lijf staat dus even niet in de ‘verteringsstand’. Ga je toch eten, dan krijg je een onvolledige vertering, waarbij vooral de suikers maar weinig vitaminen opgenomen worden. Bovendien krijg je vaak trek in dingen met een hoog suikergehalte. Dat wordt namelijk lekker snel opgenomen en geeft je spieren de glucose waar ze om vragen – maar gezond is het niet.

 

Do’s

Wat moet je dan bij acute stress?

  • Drink warm water met een snufje echt zout. Dit ontspant je spijsverteringsstelsel en voorziet je lichaam in de mineralen die het verbruikt bij stress.
  • Neem een voetenbadje met magnesium en etherische oliën. Warme voeten helpen je snel te ontspannen. Bij stress verbruik je extra magnesium, dus aanvullen is een goed idee. Etherische oliën die geschikt zijn tijdens/na stresssituaties zijn onder andere Lavendel, Ylang Ylang, Sandelhout, Bergamot en Mandarijn. Heb je dat niet in huis, dan kun je ook een sterke Kamillethee in het water doen. Zorg wel dat je echte etherische oliën hebt, want het gaat om de werking en niet (alleen) om de geur. Voor stress onderweg is een geurstick of flesje Lavendelolie altijd een goed idee.
  • Doe een éénminuutsmeditatie. Let daarbij goed op je ademhaling en houd je ogen gesloten. Vermijd paniekgedachten tijdens je meditatie en probeer een rustgevende omgeving voor je te zien, zoals een bos of beek. Probeer om heel even (1 minuut) ook geen geluid toe te laten – de wc is hier een geschikte plek voor.
  • Ga een stukje rennen of doe een korte workout om de overtollige adrenaline op te gebruiken. Of typ een stukje voor je blog waarbij je extra hard op het toetsenbord ramt. Zo geef je je lichaam waar het om vraagt: een fight of flight. Hierna kun je rustig ontspannen met bovenstaande tips.

 

Ziezo. Dit is hoe je stress kunt oplossen – en nu ga ik even met mijn voeten in een badje warm water met magnesium. Adem in, adem uit. Ah, zuurstof.

 

De vraag van vandaag:
Wat doe jij bij acute stress?
Vertel het ons in de reacties!

Reageren? Gezellig!

Reacties (3)

  • Hardlopen. Heel hard op de trap stampen. Al schijn ik dat laatste ook vaak te doen als het goed gaat volgens de buren… Ik ben dertig maar soms helpt het nog steeds om mijn moeder te bellen. Alleen even haar stem horen, dat is vast iets oerouds, want zelfs als ze niet thuis is en ik krijg het antwoordapparaat kan ik rustig iets relaxter inspreken. Eten mag ik dan echt niet van mezelf want er verdwijnen dan repen chocolade. Warme douche is fijne troost. Sterkte.

  • Alianne

    Vroeger was acute stress vaak het begin van een kettingreactie met een hele hoop ellende(vaak ook onherstelbaar!) als gevolg. Ik ben bijna 40 en heb de diagnose ADHD en heb jarenlang methylfenidaat(Ritalin, zeg maar) gebruikt.
    Sinds ik geen medicijnen meer gebruik en mijn eet- en leefgewoonten heb aangepast(bv. geen suiker, koffie, kant-en-klaar-producten, frisdrank, maar juist meer noten en vruchten en rauwe melk), ben ik verbazingwekkend evenwichtig en niet meer zo maar 1,2,3 totaal hoteldebotel. Ik heb geen hysterische buien meer en huilen doe ik nog maar heel zelden.
    Als ik wel even een zwaar moment heb en spanning voel opkomen, smeer ik een beetje Droommm op mijn voorhoofd en slapen, dan voel ik de spanning wegzwakken.
    En ik heb ook helemaal geen zin meer in al die snoepjes, koekjes en chips, die ik vroeger at.

  • Ik wil altijd snel met iemand praten na een acute stress-situatie. Overigens kan de boze buurman zeer snel van een acute in een chronische stress-situatie veranderen.