Mijn Oranjegevoel: lofzang op de zoete aardappel

Mijn Oranjegevoel: lofzang op de zoete aardappel

450px-Ipomoea_batatas_002

Ik ben niet zo koningsgezind. Erfenisje van jarenlang actievoeren tussen de anarchisten. En ik heb een bloedhekel aan dom volksvermaak. Dus ik ben gisteren met mijn koters even verplicht de rommelmarkt af geweest, en daarna lekker rustig naar huis gegaan. Maar voor wie geen genoeg kan krijgen van oranje, een hele oranje blogpost. Leve de… eh, Bataat!

Ik ben altijd al fan van de zoete aardappel, niet alleen rond koninginnedag. Ik vind Koningsdag trouwens echt voor geen meter klinken, dus dat zit er ook niet in – en ik denk dat ik ‘t maar gewoon bij 30 april hou ook, dat is zo’n handig te onthouden datum. Ik kan snotdorie al niet eens de verjaardag van mijn eigen vader onthouden, laat staan die van de vader des vaderlands. Schiet toch op.

Oh ja, zoete aardappel. Ja. Die zijn er in Nederland in twee varianten: witte en oranje. Witte vind ik niet zo lekker, maar dat is een mening en geen feit – dus laat je niet afschrikken. De oranje is wat sappiger en minder zetmelig. Affijn. De zoete aardappel (ook wel Bataat of Zoete Bataat genoemd, Ipomoea batatas in het moeilijk) is supergezond en een geweldige vervanging voor de afgezaagde Hollande pieper.

 

Gillian

Eén van mijn eerste kennismakingen met de zoete aardappel was in het program van Gillian McKeith. Dat uitgemergelde dametje van de BBC, een beetje de Sonja Bakker van Engeland (maar dan beter). Ze heeft duidelijk wat meer vetten nodig, dat zie je zo – en erg veel passie zit er ook niet in. Toch vind ik haar wel tof, want ze laat mensen in bakjes poepen en dat is al geinig genoeg op zich.

Er was één aflevering waarin ze wél passie liet zien, en dat was die met de zoete aardappel. It’s absolutely packed with B-vitamins! riep Gillian – en dat was wel weer genoeg vurigheid voor een strenge Engelse, dus ze trok haar mondje gelijk weer op zuinig. Maar gelijk had ze wel.

 

Vits & Mins

Bataten zitten vol met B-vitaminen, om precies te zijn B1, B2, B3, B5, B6 en B11 (foliumzuur). Best een indrukwekkend rijtje. Lapje vlees erbij en je hebt vitamine B-kwartet. Nog indrukwekkender zijn de hoeveelheden vitamine C (70% van je ADH per portie) en pro-vitamine A (meer dan 1000% procent – de witte variant trouwens een stuk minder). Daar kun je nog eens mee thuiskomen. Daarnaast bevatten ze heel aardige hoeveelheden koper, mangaan, fosfor, magnesium en ijzer.

 

Preebiejooties en laaggliekeemies

Zoete aardappelen kunnen nog een ander leuk trucje: ze zijn goed voor je darmflora. Ze bevatten complexe koolhydraatketens (dat zijn die gezonde). Dit zijn oplosbare vezels die je darmflora te eten geven. Ze zijn dus prebiotisch (zorgen voor een gezonde darmflora), en dat is iets dat we in Nederland best kunnen gebruiken.

Ook zorgen deze vezels ervoor dat de koolhydraten langzaam worden opgenomen. Ze zorgen niet voor een piek-dal-effect in je bloedsuikerspiegel. Gewone aardappels wel, trouwens – één van de redenen dat je een halfuur na je aardappelmaaltijd alweer honger hebt, of dat je na het eten alleen nog maar wilt slapen.

Tot slot laat Nutritiondata (love it!) zien dat zoete aardappelen extreem anti-inflammatoir zijn. Anti-wattes? Inflammatoir. Met andere woorden: ontstekingsremmend. Sommige voedingsmiddelen lokken makkelijker ontstekingsreacties uit in je lichaam dan andere. Die ontstekingen zijn maar klein en je merkt er niet zoveel van, maar ze kunnen wel vervelende klachten veroorzaken zoals vermoeidheid, eczeem/asthma, reuma en zelfs hart- en vaatziekten. Beetje jammer wel. Maar de zoete aardappel helpt je dus deze ontstekingsreacties te vermijden. Yay for that!

 

Wat, Hoe & Waar

Zoete aardappel dus. Je koopt ze bij de (Turkse) toko, natuurwinkel of bij de Hoogvliet hier in Overvecht (ja hé, kan ik er wat aan doen dat je niet in de buurt woont). Het schilletje is bruinig of soms rood. Krab stiekem even met je nagel over het vel en kijk welke kleur eronder zit. De witte laat ik, zoals gezegd, lekker liggen en de licht-oranje versie gaat mee in de boodschappentas. Tenzij ze heel gerimpeld zijn, want dan zijn ze oud.

Zo zien ze eruit

Zo zien ze eruit

Ze groeien hier niet en komen dus per definitie uit verre landen. Da’s een minpuntje. Maar dat is bij bananen ook en tsja, ik ben toch niet helemaal bereid om die op te geven. Ze zijn het hele jaar te krijgen. Er is wel een seizoen: in de winter is de kans groter dat je zoete aardappelen mooi en vers zijn.

En wat doe je er dan mee? Mensch, je kunt beter vragen wat je er niet mee kunt doen! Van soep tot taart tot salade tot stamppot tot, jawel, patat: het kan allemaal. Doe slim en voeg lekker wat vet toe, dat helpt om de pro-vitamine A om te zetten in echte vitamine A (hebbie meer an). Kinderen vinden de zoetige smaak en de mooie oranje kleur vaak geweldig (en geef toe: jijzelf ook). What’s not to like?

De vraag van vandaag:
Wat is jouw favoriete gerecht met zoete aardappel?
Vertel het ons in de reacties!

 

 

Reageren? Gezellig!

Reacties (15)

  • Lorraine

    Jaaaa, de zoete aardappel, oftewel bij mij zeer bekend geworden als Kumara. De Nieuw zeelandse variant.
    Daar gewoond ontdekte ik dat er wel tig soorten bestonden. De Gold, white, red, yellow, etc. Ik geef toe, ik wist ook ook snel dat de roze/oranje het lekkerste zijn. En daar verkopen ze het als friet variant, mmm.
    In Nederland tegenwoordig in kilozak te krijgen bij de AH en C1000. Hoogvliet dus ook blijkbaar. De Jumbo moet nog even mee gaan doen, die verkopen alleen de witte los. Ik zeg: gemiste kans! Komt wel.
    Je kan er van alles mee wat je ook met de hollandse pieper kan, bij de zuurkool, in de roti, whatever, echter: hij smaakt naar meer… En zo veel sneller klaar!
    Favoriet recept: in bokjes in de oven, zonder poespas, olie erover, twee keer half uur (omscheppen tussendoor) op 200 en heerlijk met mayo. Ook mijn zoontje vindt ze vaak lekkere dan frietjes.
    Ander recept: geraspte zoete aardappel, ei, geraspte kaas, (beetje), geraspte courgette, oregano, beetje rijst of maismeel, mengen in verhoudingen dat het te pakken valt en niet weglekt) en bakken als groentepannenkoekjes.
    Smakelijk!

    • De Groene Vrouw

      Bij onze jumbo hebben ze nu ook de oranje, en ik zag die laatst ook bij de Lidl!
      Oranje patat heb ik in NL nog nooit gezien, maar dat kan ook komen omdat ik echt nooit bij dat deel van de diepvriesafdeling kijk 😉

  • LaLoupe

    Schillen, in reepjes of blokjes snijden. Omschudden met olijfolie en cajunkruiden. Daarna zo’n 30 minuten in de overn op 200gr. Heerlijk met spruitjes met gebakken appel en walnoten en een stukje kalkoenfilet (kun je ook kruiden met de cajunkruiden en in de oven gaar laten worden.)

  • Linda Rikkers

    toevallig deze week voor het eerst gegeten. Gewoon id schil gekookt en heel oude geitenkaas erop met walnoten. was heerlijk! Er is vast wat spectaculairders mee te maken maar met veel honger e n een baby op de arm is simpel koken zonder hakwerk ideaal. restantje m kaneel bij de koffie gegeten, daar zit wel n goed bakrecept in.

  • Yo

    Ben niet zo’n fan van zoete aardappelen maar wil wel even zeggen dat ik altijd erg blij wordt van je stukjes :) Goede humor gecombineerd met nuttige info. Wat wil een mens nog meer! Thanx!

    • De Groene Vrouw

      Dank 😀

  • Xandra

    Zelfgemaakte chips met kokos olie! Dunne schijfjes, even laten bakken id pan, excessief vet eraf en smullen maar! Zelfs mijn picky eater van 2,5 likte zijn vingers erbij af.

  • Ierdwyfke

    Gestoomd in blokjes gesneden, kiemgroente en geraspte paranoten.
    Je zou er e.v. een stukje biokip bij kunnen eten.
    Het staat bij mij teboek als ‘snaai-stop’, het vult zo gruwelijk goed dat ik zelfs de volgende ochtend met lange tanden mijn ontbijt naar binnen zit te werken.

  • Gepoft vind ik het heerlijk. Ik meng blokjes zoete aardappel met blokjes rode biet. Hele teentjes knoflook met schil en al ertussen steken. Die gaan poffen lekker mee en worden zo zacht dat je ze gemakkelijk uit het schilletje kunt duwen. Balsamico (royaal), olijfolie, oregano, versgemalen peper en grijs zeezout erover. 45-60 min. in een afgedekte ovenschaal poffen in de oven op 180˚C. Erbij doe ik een stukje vette vis met een sausje van crème fraiche met mierikswortel erdoor geroerd of in roomboter gebakken spekblokjes. Mjam! Ook mijn kinderen smullen hier van.

  • Marjan

    In ons gezin vinden we het lekker om de zoete oranje bataat als knabbel tussendoor te eten.
    Ik snijd het dan in frietjes of blokjes en de kinderen eten het met de snelheid alsof het chips is!
    Heerlijk gezond!

  • Samen met pompoen het enige oranje waar ik van houd. En samen met die pompoen en zuurkool een heel wat spannender schotel dan de gewone zuurkoolstamp. Nog wat zoutigs en iets knapperigs erbij en het palet is compleet.
    Of ook samen met die pompoen en gember in een soep.
    En natuurlijk Sweet Potato Pie …

  • Afgelopen winter voor het eerst gebruikt. Stamppot samen met gewone aardappels: was net hutspot! :)

  • De aardappel in stukjes snijden, de oven in, en 10 minuten voordat ze klaar zijn, champignons erbij….heerlijk !

  • Pingback:Mijn Oranjegevoel: lofzang op de zoete aardappel | Nieuwe Aarde