5 kruiden voor in je keuken en tuin

5 kruiden voor in je keuken en tuin

600px-Mentha_spicata-IMG_6181

Ik beken het maar gelijk: ik ben ‘s werelds enige kruidengeneeskundige zonder groene vingers. Ik denk altijd halverwege juli “kom, laat ik eens wat zaaien”, en rond oktober had ik eigenlijk nog wel wat willen oogsten. Dat kunnen jullie vast beter.

Ook als je geen tuin hebt, kun je in een paar potten leuke plantjes kweken. Misschien is dat zelfs wel makkelijker, want dan zit je niet met kruipen, per ongeluk uitzaaien, onkruid en dat soort gefrunnik. Deze kruiden zijn relatief makkelijk te onderhouden, leuk en lekker in de thee of de keuken. Basilicum en Bieslook enzo kennen we al, dus die doen we niet.

 

Thijm

heb je in 500 soorten. Ofzo. Veel, in elk geval. Citroenthijm, Ananasthijm, Kaneelthijm: het is er allemaal. Welke soort je ook kies, Thijm is een leuk en makkelijk plantje voor in je tuin. Opkweken uit zaad is niet de makkelijkste manier, dus als je ergens een stekje kunt krijgen, des te beter. De plant is vast (tenzij hij kapot vriest), dus na één keer planten kun je er voor altijd van genieten.

Thymian

  • Groeit: op een beschutte, warme, kalkrijke plaats (rotstuintje)
  • Gebruik je: in stoofschotels, soepen, sauzen… en citroencake
  • Doet: ontsmettend, bv bij keelpijn of om mee te stomen

 

Verveine

Een heerlijk, maar helaas nogal onbekend plantje is Verveine. Misschien omdat ‘ie zo’n ingewikkelde naam heeft. Je hebt namelijk Verbena of IJzerhard (Verbena officinalis), maar die bedoel ik niet. Ik bedoel Verveine, ook wel Citroenverbena of, jawel, IJzerkruid genoemd (Aloysius tryphilla ofwel Lippia citriodora). Maar koop geen citroenverbena-thee, want er bestaat ook Verbena-met-citroen (en da’s niet te hachelen).

Affijn. Verveine is, met een subtiele naar citroen neigende smaak, een plant om echt blij van te worden. Heerlijk in thee, maar ook in taarten en gebak (laten trekken in gesmolten boter of in een klein beetje alcohol).

800px-Aloysia_triphylla_flowers_01

  • Groeit: op zonnige, beschutte plekken in voedzame grond
  • Gebruik je: in thee, taarten en gebak of spannende sausjes met witte wijn
  • Doet: mild rustgevend, geen sterke werking anders dan ‘wellness’

 

Pepermunt

Een vrij bekende plant, die bij veel mensen al in de tuin staat. Ook hier zijn veel verschillende soorten (‘neven en nichten’) en variëteiten (‘broertjes en zusjes’) van. De soort Pepermunt (Mentha x Piperita) is een gekweekte soort, die inmiddels wel wijdverbrijd is. Zijn zachtere nichtje Wollige munt (Mentha x Rotundifolia) en Kruizemunt (Mentha spicata) smaken zachter en wat zoeter dan gewone Pepermunt (Kruizemunt wordt veel gebruikt in kauwgum). Ook van Munt heb je honderden variëteiten, zoals chocolademunt, ananasmunt en citroenmunt.

800px-Mentha_piperita_-_Pfefferminze

  • Groeit: op een vruchtbare, vochtige grond, doet het ook in de schaduw
  • Gebruik je: in drankjes (cocktail!), thee, sauzen en toetjes
  • Doet: munt is opwekkend, bevordert de spijsvertering en geeft helderheid

 

Citroenmelisse

Ook al zo’n plantje dat bij veel mensen in de tuin staat. Het is een makkelijke plant en als hij er eenmaal is, gaat hij niet zomaar meer weg. In een pot zaaien helpt (maar niet tegen het uitzaaien). Je kunt Citroenmelisse (Melissa officinalis) uit zaad opkweken. De heerlijke milde citroensmaak blijft niet lang hangen; gebruik het dus liefst vers. Je kunt het drogen, maar na een halfjaar is de smaak er wel zo’n beetje af. Laat je niet foppen met etherische olie van de Citroenmelisse: die kost 80 euro per 5 mililiter, en geen 3,95 bij De Tuinen.

800px-Melissa_officinalis1

  • Groeit: op dezelfde plekken als munt. Vruchtbare, vochtige grond, liefst in de zon of halfschaduw. In de zon zijn de bladeren kleiner, taaier en smaken sterker.
  • Gebruik je: in baksels (glazuur!), thee, zomerdrankjes en geurkussentjes (heel even tenminste)
  • Doet: mild rustgevend en ontkrampend. Geen indrukwekkende werking, wel geschikt als ondersteunende smaakgever in medicinale kruidentheeën

 

Dropplant

Deze schattige plant is net zo makkelijk als de bovenstaande twee (en daar ook familie van). Dropplant (Agastache foeniculum) ruikt zoals de naam al zegt, naar drop. Of naar Anijs (hij wordt ook wel anijsmunt genoemd), danwel naar Venkel (getuige het achtervoegsel foeniculum). In ieder geval erg lekker, en de paarse bloempjes zijn leuk als decoratie, in salades etc.

Agastache_foeniculum0

  • Groeit: in de zon en halfschaduw, op vruchtbare grond, niet te vochtig
  • Gebruik je: in de thee, salades, als ice-tea of limonade
  • Doet: niet heel veel, is vooral lekker; milde werking op de keel en spijsvertering

Reageren? Gezellig!

Reacties (12)

  • Heb momenteel ook een aantal bloemen in bloei staan, waaronder basilicum. Heerlijk om verse producten bij het eten te hebben.

  • Miriam

    En wil je geen kruiden, maar groenten, dan kun je heel simpel een paprika zaadje uit die juist gesneden paprika in de grond stoppen 😀

  • Ingrid

    Verveine…. beter is er niet!! Alleen in ons klimaat niet winterhard. MOET dus toch naar binnen net vóór de vorst. Bladverliezend en in het voorjaar flink snoeien. Redelijk makkelijk te stekken. Ik kan niet meer zonder.
    Net als fijnbladige basilicum, geuriger en smakelijker dan de Genovese die in elke super te koop is.

  • Marieke Bossenbroek

    Lekker, ik krijg trek.. :) Ik heb zelf ook graag lavendel in de tuin, alleen al omdat het zo lekker ruikt, maar het is ook heerlijk om thee van te trekken, evt samen met citroenmelisse. En salie is ook een favoriet hier, erg lekker bij vlees of door de pasta… fijnsnijden en even in een flinke klont roomboter bakken, mmmmm! En salie krijgt ook nog eens mooie bloemen :)

  • Rebekka

    We hebben al balkonierend inmiddels ook aardbeimunt en chocomunt in de collectie.. Leuke gimmick voor erbij, maar vast haske gentech, of nie?

    • De Groene Vrouw

      Welnee, gewoon kruisingen en doorkweek. Zó erg is het nog niet met de wereld, hoor 😉

      • Rebekka

        Oh, fijn om te weten. *geniet nu nog meer* :)

  • Ok, verveine ga ik naar op zoek. Of misschien heb je een stekje over? Verveine heb ik nog niet en lijkt me erg lekker zoals je beschrijft. Ik ben ook fan van platte peterselie. Let wel, niet die kriebelige krulpeterselie die voor de sier op een stukje vlees ligt bij de slager. Gewoon de platte variant met veel meer smaak. Mjam!

    • De Groene Vrouw

      Nee, de onze is afgelopen winter jammerlijk gesneuveld… ik moet ook even op zoek naar een nieuwe. Zie het steeds vaker in tuincentra, maar dan natuurlijk niet bio.

  • Leuke post!
    Ik moet nog even naar de winkel/tuincentrum .. 😉
    Naast de peterselie, bieslook en basilicum kom ik duidelijk nog wat tekort, hahaha!

    Oeh… en maggiplant.. zo lekker in de soep.
    Wat zeg je daarvan ?

    • De Groene Vrouw

      Mmmmm! 😉

  • Pingback:5 kruiden voor in je keuken en tuin | Nieuwe Aarde