Als je toch wilt smeren: natuurlijke zonbescherming

Als je toch wilt smeren: natuurlijke zonbescherming

Beautiful young lady in straw hat in the sunlight

De zon, de zon, de zon is er! Zomer in Mei. Ik weet niet hoe het met jou zit, maar ik woon in een chalet jungalow en het is bloedmoedertjeheet binnen. Dus ‘s zomers trekken alle buren en ikzelf naar buiten: lekker werken onder de parasol of aan de zwemplas – lang leve het ondernemerschap.

 

Smeren, smeren, smeren?

Zoals iedere lente barst de discussie ook weer los: wat is nu de beste zonbescherming (zonnebrandmiddel is natuurlijk niet echt een zorgvuldig gekozen naam, maar vooruit, volksmond enzo)? Heb je eigenlijk uberhaupt wel zonbescherming nodig, en is er niet één of ander plantje dat die taak op zich kan nemen? Kokosolie ofzo, dat is toch overal goed voor…

Laten we bij het begin beginnen. Ik ben zelf geen onverdeeld voorstander van ongebreideld smeren met zonbescherming. Daarmee zeg ik niet dat je nooit iets zou moeten smeren – maar wel dat het niet verstandig is om de hele winter binnen te zitten en dan de hele zomer volgeprakt met sunblock factor 50 naar buiten te gaan. Want: wanneer moet je huid dan vitamine D aanmaken onder invloed van zonlicht?

Wanneer je vroeg in het jaar al met je snoet en armen bloot naar buiten gaat, is de kans groot dat je op de ‘natuurlijke’ manier voldoende pigment aanmaakt om niet te verbranden. Het is in de meeste gevallen namelijk niet de zon op zich die ‘gevaarlijk’ is, maar het verbranden of te lang in een felle zon zitten. Dit is altijd een heikel punt waar veel kritiek op komt, maar lees even goed: ik zeg dus niet dat je de hele zomer aan de Costa del Sol zonder zonnebrand gaar moet gaan liggen bakken. Ik zeg dat je een verstandig zonbeleid moet toepassen – en daar past zonder factor naar buiten gaan ook in. Zeker met een gezond dieet en rustig opbouwen van het pigment in je huid, is dat prima en veilig om te doen.

Several factors suggest that regular sun exposure may not be as harmful as intermittent and high-intensity sunlight. Paradoxically, outdoor workers report lower rates of melanoma than indoor workers (Radespiel-Troger 2009). Melanoma rates are higher among people who live in northern American cities with less year-round UV intensity than among residents of sunnier cities (Planta 2011). Researchers speculate that higher vitamin D levels for people with regular sun exposure may play a role in reduced melanoma risk (Godar 2011, Newton-Bishop 2011, Field 2011).
Bron

 

 

Synthetische zonbescherming

Maar er zijn momenten dat je wél wilt smeren. Als je je huid nog niet zo heel erg getraind hebt, als de zomer je een beetje overvalt of als het felzonnig is om 12.00 ‘s middags en jij heel nodig buiten moet zijn. Bijvoorbeeld. Of als je halverwege de winter ineens een zonnig Antalya opzoekt ofzo. Met andere woorden: als je volop in de harde, felle zon moet en/of je huid is nog niet genoeg gewend, moet je gewoon smeren. Punt.

Ik hoef je vast niet meer te vertellen dat reguliere zonnebrandmiddelen meer kwaad doen dan goed. Ten eerste is, anders dan je zou verwachten, niet bewezen dat SPF’s werken als hoofdbescherming tegen de meest agressieve vorm van huidkanker (melanomen), en matig bewezen dat ze werken tegen het voorkomen van andere soorten huidkanker. De beste bescherming is nog altijd kleding, hoeden, en in de schaduw blijven.

Every major public health authority – the FDA, the National Cancer Institute and the International Agency for Research on Cancer – has concluded that the available data do not support the assertion that sunscreens alone reduce the rate of skin cancer (FDA 2011a, IARC 2001b, NCI 2011). […] FDA is not aware of data demonstrating that sunscreen use alone helps prevent skin cancer.
Bron

 

Samengevat:

  • Zonlicht is niet in alle gevallen slecht en kankerverwekkend. Een huid die langzaam kan wennen aan zonlicht is beter beschermd tegen  schadelijke UV-straling dan een huid die nooit in de zon komt en ineens in het felle zonlicht gezet wordt.
  • Verbranden (vooral meerdere keren opgeteld over een aantal jaar) is veel slechter voor je huid dan rustig opbouwen.
  •  Zonbeschermingsmiddelen zijn geen definitieve bescherming tegen schadelijke UV-straling. Wat ze wel kunnen doen, is helpen tegen verbranding.
  • Kleding, een verstandig zonbeleid en in de schaduw blijven zijn veel effectiever bij het voorkomen van huidkankers dan zonbeschermingsmiddelen alleen.
  • Je hebt vitamine D nodig die je aanmaakt onder invloed van zonlicht; dit is een veel betere bron dan vitamine D uit supplementen (o.a. omdat je uit zonlicht nooit teveel zult aanmaken). Vitamine D speelt mogelijk een rol bij het voorkomen van huidkanker.

Er gaan verhalen over de chemische (synthetische) bestanddelen in reguliere zonbeschermingsmiddelen, die onder invloed van UV-licht juist zouden afbreken tot kankerverwekkende stoffen – maar ook dit is niet bewezen. Toch ben ik er geen voorstander van, alleen al omdat je de meeste van dit soort ingrediënten (zon of geen zon) gewoon niet op je huid wilt smeren. Bovendien (wist ik niet) blijken reguliere zonbeschermingsmiddelen – als je de zee in duikt – de groei van virussen in algen te stimuleren. Gevolg: algen dood, en daardoor sterft ook het koraal af. Althans, dit schijnt een bekend probleem te zijn onder duikers; ik weet niet hoeveel effect het heeft als jij je ingesmeerde kind in de branding van de Noordzee laat poedelen. Maar er spoelt wereldwijd zo’n 5.000.000 kilo zonbescherming van mensen af in zee… dus als we allemaal op microplastics gaan letten, is dit misschien ook best een puntje van aandacht.

 

DIY zonbescherming

Dan de volgende vraag: beschermen tegen de zon, kan dat met één of ander plantje? Helaas: eigenlijk zijn er geen planten die van nature een zonbeschermingsfactor van enige betekenis geven. Er zijn wel planten die iets voor je doen: kokosolie heeft een SPF van 4, amandelolie ongeveer 5 en de topper is wortelzaadolie (dat is de geperste olie, niet de etherische olie) waarvan geclaimd wordt dat die een SPF heeft van 20 tot 40. Bij die laatste zijn wel wat kanttekeningen te plaatsen, want de SPF wordt op veel verschillende hoogtes geschat door allerhande ‘natural living’ websites, maar de SPF van deze olie is nooit onderzocht en bewezen. En bovendien moeilijk aan te komen… Het is helaas niet zo dat je de SPF van verschillende planten bij elkaar op kunt tellen: als je amandel- en kokosolie mengt blijft de SPF 5, niet 9.

Ik ben dus niet zo weg van zelf zonbeschermingsmiddelen maken, om dezelfde reden dat ik geen muggen-verjaag-spul in mijn assortiment heb: er zijn veel ‘bakerpraatjes’ maar simpelweg geen plantaardige middelen die bewezen effect hebben. Er is (bij mijn weten) geen goed onderzoek gedaan naar de daadwerkelijke SPF van plantaardige ingrediënten, dus alle informatie die je hierover vindt op internet zijn schattingen.

Desalniettemin: SPF (Sun Protection Factor) staat voor de tijd die je langer in de zon kunt zonder te verbranden. Als je normaal gesproken binnen een kwartier zou verbranden, kun je met factor 4 een uur in de zon. Dus een amandelolie-zonbescherming is prima voor als je even boodschappen moet doen, maar niet voor uren bakken op het strand. Die rekensom is overigens geen exact science, want het heeft natuurlijk ook te maken met je eigen huid, de felheid van de zon en het tijdstip van de dag.

 

Natuurlijke zonbescherming

Maar wat dan wel? Er zijn best goede natuurlijke zonbeschermingsmiddelen te krijgen. Ze werken bijna allemaal met niet-plantaardige maar wel natuurlijke ingrediënten om je te beschermen tegen overenthousiaste zonnestralen: zinkoxide en titaniumdioxide. Het zijn fysische zonbeschermingsmiddelen, en ze werken anders dan reguliere SPF’s:

  • reguliere, ‘chemische’ SPF’s zoals oxybenzone en octinoxate worden gedeeltelijk opgenomen door de huid en absorberen daar de UVa- en UVb-straling
  • fysische zonbescherming zoals zinkoxide en titaniumdioxide vormen een fysieke barrière op je huid en blokkeren en reflecteren de UVa en UVb-straling

De eerste natuurlijke zonbeschermingsmiddelen die op de markt kwamen, gebruikten zinkoxide. Zinkoxide is een veilig ingrediënt dat naast zonbescherming ook de natuurlijke herstelprocessen in de huid ondersteunt (je ziet het daarom ook wel in luierzalven). Zonbescherming met zinkoxide als werkzaam bestanddeel zie je nog steeds vrij veel, maar niet iedereen wil het meer gebruiken omdat het een witte waas achterlaat op de huid.

Ons favoriete merk voor zonbescherming Green People gebruikt titaniumdioxide. Titaniumdioxide is natuurlijke zonbescherming 2.0. Net als zinkoxide blokkeert en reflecteert het de straling en is het een natuurlijk mineraal dat niet wordt opgenomen door onze huid. Titaniumdioxide is minder comedogeen dan het dikkere zinkoxide (het verstopt de poriën niet) en laat geen witte waas achter.

Misschien heb je ergens gelezen dat titaniumdioxide kankerverwekkend zou zijn, maar ik kan je geruststellen: het ging hierbij om een kleine dierstudie die aantoonde dat het de kans op kanker verhoogt bij inademing van het poeder. Verwerkt in een vette emulsie is er geen enkel risico op inademing van het poeder, dus dit risico is niet aanwezig bij zonbescherming met titaniumdioxide.

Een ander puntje waar mensen soms van terugschrikken, is het gebruik van titaniumdioxide nanodeeltjes. Want nanodeeltjes zijn eng, toch? Ja en nee. Nanodeeltjes kunnen eng zijn omdat ze zo klein zijn dat ze door de huid heen kunnen glippen, waardoor stoffen die niet bedoeld zijn voor in het lichaam toch worden opgenomen. Maar niet alle nanodeeltjes zijn hetzelfde. Titaniumdioxide in zonbeschermingsmiddelen worden nanodeeltjes genoemd, omdat ze kleiner zijn dan 100nm. Maar doordat ze zijn opgenomen in een vette emulsie, vormen de individuele deeltjes grotere ‘klontjes’; clusters die te groot zijn om via de huid te worden opgenomen. Daarbij is het titaniumdioixide in Green People bedekt met een laagje silica, dat voorkomt dat de nanodeeltjes oxideren; er komen dus geen vrije radicalen vrij bij het gebruik van deze zonbeschermingsmiddelen.

 

Zonnige korting

Nou goed. Heb je dit technische stuk helemaal tot hier doorgelezen? Dan verdien je een beloning. Het mag duidelijk zijn dat ik fan ben van de aanpak van Green People. Hun producten zijn 100% natuurlijk maar werken zonder uitzondering gewoon zoals je verwacht van een verzorgingsproduct. We zijn met alle chemisch/synthetische nepproducten van de afgelopen jaren misschien wat verwend geraakt: deodorant die je 24 uur lang fris houdt, shampoo die je een luchtige maar wel gehydrateerde bos haar geven, en zonbescherming die doet wat hij moet doen zonder witte waas.

De meeste natuurlijke producten zijn hartstikke gezond, maar werken lang zo goed niet als hun synthetische tegehangers. Toch krijgt Green People het wél voor elkaar! Hun producten werken zonder uitzondering perfect – en de zonbescherming is ook heerlijk. In factor 15 of factor 30. Omdat dit niet natuurlijk te maken is hebben ze geen sunblock, maar het moge inmiddels duidelijk zijn dat ik daar voor normaal dagelijks gebruik ook geen voorstander van ben). Met of zonder subtiel geurtje. Voor kinderen en volwassenen en hypo-allergeen – het wordt zelfs veel gebruikt door mensen met eczeem! Waterresistent (door middel van een klein beetjee bijenwas – waterproof is namelijk ook niet mogelijk als je het wilt houden bij veilige, natuurlijke ingrediënten). Het smeert fijn uit, is niet plakkerig en geeft geen witte waas.

En oh ja, je koopt ze tot eind deze maand met 20% korting* 😉

En mocht het nou per ongeluk toch een keer mis gaan… dan kun je altijd nog hun overheerlijke after-sun gebruiken. Ook met korting!

*kortingen geldig in mei 2018

 

De vraag van vandaag:
Blijf jij uit de zon of hou je van bakken?
Vertel het ons in de reacties!

 

Laat een reactie achter bij José Reactie annuleren

Reacties (15)

  • Marjan

    Na het lezen heb ik een aanvullende vraag. Je schrijft dat zinkoxide en titaniumdioxide niet worden opgenomen in de huid. Dat maakt me nieuwsgierig naar wat er dan wel met deze stoffen gebeurt nadat je je hebt ingesmeerd (nav het stukje over algen). Worden ze afgebroken op de huid? Of was je ze weer af als je bijv. gaat douchen? En in geval van dat laatste, welk effect hebben die stoffen op het milieu/oppervlakte water? En dan nog over zinkoxide: als het niet wordt opgenomen in de huid, hoe kan het dan een ondersteunende functie hebben bij herstelprocessen in de huid?

    • De Groene Vrouw

      Je wast ze af als je gaat douchen. Door de bijenwas in het product zijn ze redelijk waterproof (niet zo waterproof als conventionele zonnebrandmiddelen), dus je moet misschien een milde douchegel gebruiken om ze er helemaal goed af te krijgen (dat voel je vanzelf). Ze hebben juist geen negatieve effecten op het milieu en zijn ontwikkeld in samenwerking met experts op het gebied van waterleven. Bovendien doneren ze een deel van de verkoop (ook wanneer je via ons koopt) aan stichtingen die de zeeen opruimen en schoonmaken:

      Je vraag over het herstelproces in de huid gaat over het moment dat er wondjes zijn. De huid is daar al beschadigd en zink helpt om de beschadigde huid zich te laten herstellen en ontstekingsprocessen te reguleren – daarvoor hoeft het dus niet te worden opgenomen.

  • Stella

    Zonnebrand smeerde ik soms toen factor 12 al een flinke sterkte was. Maar ik ben geen zonnebader. Als tiener een paar keer geprobeerd en dan even kijken of er al een half uur voorbij was. Nee, amper 10 minuten.
    Krijg het benauwd onder allerlei smeersels en heb het toen alleen tijdens fietsvakanties in Zwitserland gebruikt. Toentertijd heette het nog 1x insmeren, misschien later op de dag nog bijsmeren. Die keer dat ik me wegens lange dagen in de zonnige Zwitserse zomer dik insmeerde, was het al gauw net pruttelende braadolie en ik heb lang een brandvlek op een pols gehad. Sindsdien doe ik het zonder. Verbranden doe ik niet gauw en bruinen alleen aan het water of in de bergen, maar daar kom ik al een tijdje niet meer. Een veilig middel wil ik wel een keer proberen tijdens fietstochten dichter bij huis.

  • Ilse

    Duiker meldt zich!

    Inmiddels is het onder duikers bijna een vanzelfsprekendheid dat mensen rekening houden met hun zonnebrand gebruik. Bij de briefing daags voor je duikjes hoor ik tegenwoordig standaard: ‘oh, and you know you should use your suncream/screen at least an hour before diving, or not at all until you are done, right?’ (en nee, dat zeggen ze niet in Nederland want hier moet je je zo dik inpakken tegen de kou onder water dat zonnebrand überhaupt geen optie is) Er wordt vanuit gegaan dat je dit weet. Misschien dat dit hooguit niet geldt voor duikscholen waar fabrieksmatig grote groepen duikers ‘weggewerkt’ worden, maar daar kom ik niet.

    Maar goed, onder duikers wordt dus gezegd dat smeren wel mág, maar dan ruim voordat je het water in gaat -zeg een uur ofzo. Dan is je zonnebrand voldoende ingetrokken om niet meer alle schattige of bijzondere dieren in de voedselketen één voor één te vergiftigen. Want bedenk je: je geeft misschien niet om plankton, maar je geeft wellicht wel om die lekkere garnaal, krab, sardien, haring, tonijn of zalm die, via via, deze chemische middeltjes in zijn lijfje opstapelt. Die jij dan vervolgens weer vrolijk op je bord krijgt. Of je moeder. Of je zoontje. Of je vriendin. Ik noem maar.

    Zoals de duikers zeggen: Take only pictures, leave only bubbles.

  • Pingback:De Groene Vrouw: Wijs in zonnebrand, eten en meer - Gezonder dan gisteren

  • Riek

    Ons favoriete merk voor zonbescherming Green People gebruikt titaniumdioxide. Titaniumdioxide is natuurlijke zonbescherming 2.0. Net als zinkoxide blokkeert en reflecteert het de straling en is het een natuurlijk mineraal dat niet wordt opgenomen door onze huid. Titaniumdioxide is minder comedogeen dan het dikkere zinkoxide (het verstopt de poriën niet) en laat geen witte waas achter.
    Is dit ook geschikt wanneer je zwanger bent want dan wil je geen producten smeren die niet goed zijn voor je hormonen. Ik hoop op een reactie.

  • Nicolette

    Ik woon in Spanje en ben veel buiten. Met een lichte huid is het zeker een issue. Ik ga zeker even kijken naar deze producten

  • Hanneke

    Ik hou het gewoon bij de schaduw, lekker onder de parasol, net zoals mijn kinderen. Op de peuterspeelzaal vonden ze het heel raar dat ik eigenlijk niet smeer. Ze willen met mooi weer dat je kindjes thuis al ingesmeerd zijn

  • Trea

    Ik blijf zeker vandaag zoveel mogelijk uit de zon. Met rood haar en een erg blanke huis went je huid toch niet echt aan de zon, er wordt gewoon amper pigment aangemaakt. De natuurlijke bescherming die je zou kunnen opbouwen heb ik nagenoeg niet.
    Dus mijn werkwijze; zoveel mogelijk uit de zon op het heetst van de dag.
    Regelmatig voor 10-en of na 4-en buiten sporten, met petje oid en evt toch wat smeren.
    Als ik het niet kan voorkomen; toch (uv) werende kleding, petje / hoed en smeren….
    Plus; gezond eten, skin protection supplementen, voldoende tomaten op het menu en vooral niet verbranden!

  • Veerle

    Jammer genoeg verdraag ik de zon echt niet goed. Ik krijg er hoofdpijn van en mijn huid gaat jeuken en krijgt uitslag, alsof ik door de brandnetels gelopen ben. Dit al na 20 minuutjes fietsen in de ochtendzon, bij voorbeeld. Ik draag dus meestal lange mouwen en lange rokken. En sowieso altijd een hoedje op. Toch stel ik me bewust regelmatig kort bloot aan de zon, om mijn huid heel erg langzaam te laten wennen. Dat doe ik dan zonder zonnecrème. Ik smeer wel tegen de jeuk achteraf. Op die manier kan ik vanaf augustus of zo gewoon in short en een topje buiten.
    Wanneer het te heet is voor lange mouwen en zo, smeer ik Sun care van Annemarie Börlind factor 20. Die beschermt goed en is zeer fijn in gebruik, ik gebruik ‘m ook voor de kinderen wanneer we een dagje strand doen of iets dergelijks. Deze crème gebruikt een extract van zeewier als organische filter (ik wist het niet, dacht dat het ook titaniumdioxide was maar heb het net ff nagelezen, haha) https://www.boerlind.com/ab/wp-content/uploads/2017/06/Statement_AB_Sun_Care_Products.pdf

  • José

    Wat ben ik toch fan van jouw duidelijke uitleg en leuke verhalen! Dank voor al het uitzoekwerk en de informatie die je deelt met ons! Ik deel m weer:)

  • Ischa

    Ik gebruikte (indien nodig, bij strand dagje bijvoorbeeld, niet dagelijks) altijd zonnescherming van Lovea, die is volgens mij ook helemaal natuurlijk en met titaniumdioxide? Maar ga deze ook eens proberen!

  • Marloes

    Ik heb melasma (pigmentvlekken) in mijn gezicht, dus ik gebruik zomer en winter een zonbescherming om de vlekken niet donkerder te laten worden. Buiten dat ik in de zomer steeds vaker een hoed draag, smeer ik altijd de Suncover SPF30 van Jetske Ultee, de enige waar ik geen uitslag van krijg en die tegelijkertijd ook nog iets doet voor mijn huid . Zijn wel chemische zonnefilters, dus ik ben wel beniewd naar die van Green People. Ga ik bestellen!

    • Marloes

      Oh, en heeft titaniumdioxide ook huidherstellende eigenschappen zoals zinkoxide?

      • De Groene Vrouw

        Dat lees ik her en der wel, maar er is in dat opzicht minder van bekend dan van zink!