De zieligheid: ontstoken oogjes

De zieligheid: ontstoken oogjes

Ontstoken_oogje2

Inspiratie komt soms op de gekste momenten. Zoals tijdens het zoeken van plaatjes voor iets volledig anders, en dat je dan ineens een foto tegenkomt van een Zielig Kindje met een Ontstoken Oogje. En dat je die dan het liefste zou helpen.

Dat kán helemaal niet, want de foto is al een paar jaar oud en het kindje in kwestie naar ik aanneem inmiddels van zijn ontstoken oogje af. Maar er zijn natuurlijk continue kindertjes met ontstoken oogjes, die ik misschien nog wel kan helpen. Vandaag dus: wat kun je met natuurlijke middelen doen bij ontstoken oogjes? Het officiële advies is uitwassen met gekookt en afgekoeld water, maar er zijn effectievere manieren die ik graag met je deel.

Ontstoken oogjes (of ogen, want ook volwassenen zijn er niet immuun voor) worden ook conjunctivitis genoemd en kunnen veroorzaakt worden door een hele batterij aan bacteriën, virussen en chemische stoffen. Het meest voorkomend (en dus waar we het vandaag over gaan hebben) is een bacteriële infectie met veel voorkomende bacteriestammen die op en rondom ons leven.

De bekendste, minst ernstige zijn Staphylococcus (die etterbakken die ook keelontstekingen en ontstoken wondjes kunnen veroorzaken) en Streptococcus (die, nou ja, eigenlijk hetzelfde doen).  Andere vormen (vervelender) kunnen worden veroorzaakt door Herpes (simplex, die van de koortslip), maar ook een Chlamydia- of Gonnorroe-infectie bij de moeder tijdens de geboorte kan ontstekingen aan de ogen veroorzaken. Die laten we hier even buiten beschouwing, want ze vallen buiten de ‘normale’ ontstoken ogen.

 

Calendulathee

We zoeken dus iets dat bacteriën kan doden, maar dat natuurlijk niet irriterend is voor de gevoelige slijmvliezen van de ogen. Vaak wordt Kamillethee aangeraden, maar in de praktijk blijkt Calendulathee vaak beter te werken. Calendula (Goudsbloem) is niet alleen antiseptisch en antimicrobieel, maar ook verzachtend en adstringerend (doet gezwollen slijmvliezen slinken en brengt de geprikkelde huid tot rust).

Deze werking dankt Calendula aan verschillende stoffen. Nerd-alert: als je niet wilt weten welke, sla deze alinea dan even over 😉 De slijmstoffen zorgen voor de verzorgende, verzachtende werking op huid en slijmvliezen. Ze leggen als het ware een beschermend slijmlaagje over de ontstoken plek, waaronder de cellen zich kunnen herstellen en de irritatie ‘bedekt’ wordt zodat naastliggende cellen niet óók vatbaar worden voor infectie. Looizuren zorgen voor het coaguleren van eiwitten in de ontstoken weefsels. Deze slinken daardoor (samentrekkende werking > denk aan het gevoel van sterke zwarte thee in je mond), en bacteriën worden in hun groei geremd of zelfs gedood. De echte antibacteriële werking komt bij Calendula echter van de flavonolglycosiden, waaronder quercitine en rutine [1]. Tot slot bevat Calendula triterpene saponinen, die de oppervlaktespanning van bacteriën verlagen en daardoor de bacteriedodende werking verhogen [2]. Al met al is een waterextract (thee dus) van Calendula effectief tegen onder andere Staphylococcus aureus en andere Staphylococcus-soorten. Bovendien is Calendula effectief tegen veel voorkomende schimmels als Candida, die de weerstand tegen bacteriën kunnen verlagen en een ontsteking kunnen verergeren. [3,4]

Puur praktisch gezien:

  • maak je een thee van 2 theelepels (biologische!) Calendulablaadjes
  • op een halve kop water.
  • Laat dit afkoelen met een deksel op het kopje
  • en filter het door een koffiefilter.
  • Doop hier een wattenschijfje in en maak daarmee de oogjes schoon

 

Moedermelk

Ontstoken oogjes komen veel voor in het eerste levensjaar, als het immuunsysteem van de baby nog niet optimaal is en zijn afweersysteem de Staphylococcus- en Streptococcussoorten nog niet heeft leren kennen. Het is niet voor niets dat moedermelk barstensvol zit met immuunstoffen, immuunstimulerende stoffen en antimicrobiële stoffen. Die helpen je baby natuurlijk iedere keer dat hij bij je drinkt, maar je kunt ze ook prima uitwendig inzetten. Daarnaast bevat moedermelk -net als Calendula!-  allantoïne, een stof die de celgroei bevordert (en die er mede de oorzaak van is dat baby’s zo heerlijk groeien in de eerste jaren). Ook hier dus wondhelende en slijmvliesbeschermende eigenschappen.

Als je goed kunt mikken, sproei je gewoon je baby in zijn oog tijdens een flinke toeschietreflex (sorry mensen zonder kinderen, this is how it works). Of, als je beschaafder bent dan ik, kolf je wat melk af op een wattenschijfje en boen je daarmee baby’s ogen uit. Zachtjes natuurlijk. En: moedermelk is altijd bij de hand, dus je hoeft niet te klooien met Calendulathee onderweg.

Needless to say: poedermelk heeft NIET dezelfde werking, dus probeer dit niet met flesvoeding. Geef je geen borstvoeding (meer), gebruik dan Calendulathee of vraag een bevriende melkmama of je wat van haar melk mag gebruiken.

 

Snottigheid

Ontstoken oogjes produceren vaak ook veel snot; een combinatie van slijm (een poging van het lichaam om de slijmvliezen te beschermen en een vervoersmiddel voor witte bloedcellen) en pus (de gevallen soldaten en dode bacteriebende). Erg zielig als je uk – of jijzelf- ‘s morgens de ogen niet meer openkrijgt vanwege het aangekoekte snot.

Afwassen met lauwe Calendulathee of borstvoeding weekt de korsten soms los, maar vaak is het probleem zo hardnekkig dat je baby niet zonder te peuteren zijn ogen openkrijgt. En dat is zielig, want het gepeuter irriteert het toch al gevoelige weefsel rondom het oog nog meer. Beter los je dat dus op met andere methoden.

Aloë vera-gel (bij voorkeur recht uit de plant, zonder toevoegingen) heeft een dubbele werking. Het weekt het snot gemakkelijk los en werkt zelf ook nog eens antibacteriëel én verzachtend. Het geeft een fijn koel gevoel en is dus een prima aanvulling op je andere technieken.

De avond van tevoren kun je de huid rondom de ogen heel voorzichtig met een wattenstaafje dun insmeren met een neutrale vette zalf. Gebruik hiervoor geen vaseline maar liever een natuurlijk product zoals Balsem! of Bescherm!. Gebruik een zalf zonder etherische oliën, die kunnen de ogen irriteren. De vette zalf voorkomt aankoeken van  snottig slijm, zodat je de ogen de volgende dag makkelijker schoon kunt maken.

Al met al zijn er dus voldoende makkelijke alternatieven voor het gekookte water. Kies wat het beste bij jullie past. Gebruik je gezonde verstand en ga op tijd naar de dokter als het je thuis niet lukt, maar wees niet bang om veilige middelen (zoals borstvoeding, Calendulathee, maar ook Kamillethee, Venkelthee en Rozenhydrolaat als dat toevallig voorhanden is) in te zetten om je baby te genezen.

 

[1] Geert Verhelst, Groot Handboek Geneeskrachtige Planten[2] http://www.crcnetbase.com/doi/abs/10.1201/9781420039368.ch11
[3] C. S. Chakraborthy; Antimocrobial activity of the leaf extracts of Calendula officinalis; Journal of Herbal Medicine and Toxicology; nr 2-2008, 65-66.
[4] R. Mathur, G. Mamta; Antimicrobial and Phytochemical estimation of Calendula officinalis against human pathogenic microorganisms; Int. Journal of Innovations in Bio-Sciences; vol. 1-2011, 1-10

 

De vraag van vandaag:
Heb jij je baby wel eens in zijn oog gespoten met moedermelk? Of met Calendulathee? Vertel het ons in de reacties!

 

 

 

Reageren? Gezellig!

Reacties (26)

  • Mine

    Ik gebruik kamille thee, werkt altijd 😊

  • Nannet

    Ik ‘behandel’ momenteel mijn dochter van 8 jaar met moeder melk! Ze kreeg vanavond een acuut mega dik ook. Eerst goed uitgespoeld en daarna borstvoeding in gedruppeld vanaf een gaasje (ze wilde geen borst in haar gezicht, go figure) . Fijn artikel!

  • Ineke

    ‘Spuit’ ook bv in de onstoken oogjes. Krijg altijd direct advies om met gekookt water schoon te maken zodra mensen zien dat 1 van de kinderen ontstoken oogjes hebben. Ik zeg dan ik doe dat met borstvoeding. Echt? Helpt dat? Iedereen vindt het heel gek

  • A.Das

    Wat een leuk en nuttig artikel. Ik gebruik kamille op dit moment voor mijn puppy labrador hulphond. Ook geef ik hem toevoeging in zijn drinkwater. Goed resultaat na een aantal dagen vrdwijnt het pus in zijn ooghoeken en de roodheid is verminderd. Succes met je publicaties. Ton Das

  • Kim Mara

    Toen mijn pasgeboren dochter dikke pus oogjes had zei mijn kraamvrouw mij borstvoeding in haar oogjes te doen. Na 1 dag was het veel minder vurig. Na 3 dagen waren ze kraakhelder. Ik heb deze tip nu ook met mijn ” pufclubje ” gedeeld.

  • Sanne

    ik doe het wat subtieler, met druppels in plaats van straaltjes 😉
    maar: hoe kan ik weten of haar ontstoken oog veroorzaakt wordt door de relatief onschuldige bacterien of toch door bv herpes?

    • De Groene Vrouw

      Even laten testen bij de huisarts?

  • Nienkekbl

    Waar vinden jullie calendula? Vandaag in de stad nergens kunnen vinden..

    • De Groene Vrouw

      De gemiddelde natuurwinkel zou het gewoon moeten hebben. Soms ook wel De Tuinen, maar ik ben niet weg van de kwaliteit daar.

      • Nienkekbl

        Allebei geweest…
        Dan ga ik vandaag nog even bij een andere natuurwinkel kijken, bedankt!

        • De Groene Vrouw

          Het is vaak ook wel online te krijgen, maar de wetgeving verbiedt mij om een link neer te zetten 😉
          Let in elk geval op biologische kwaliteit – die producenten letten vaak ook vrij goed op de kwaliteit bij bewaring etc. Zoek naar hel oranje 😀

  • Karin

    Als kraamverzorgende mag ik borstvoeding in de (ontstoken) oogjes niet meer adviseren. Dit omdat je niet weet of de moeder een evt. candidabesmetting heeft die o.a. spruw veroorzaakt. Dit zie je niet altijd gelijk en in dat geval werkt het averechts. “vroeger’ werd het wel geadviseerd…

    • De Groene Vrouw

      Ik vind dat geen rare gedachtengang… maar als moeders zelf weten dat ze geen Candida/spruw hebben, kan het natuurlijk geen kwaad 😀 Wél een goede aanvulling! Want als je vermoed dat je misschien spruw hebt, moet je inderdaad geen moedermelk in de oogjes druppelen.

      • Do

        Mijn dochter heeft moedermelk in dr oogje gehad terwijl er later bleek dat ik spruw heb Wat kunnen de gevolgen hiervan zijn?

      • Eddie

        poeh, daar stap je wel erg makkelijk overheen, ik zou even wat onderzoek doen en dit in elk geval als waarschuwing aan het artikel toevoegen.

        • De Groene Vrouw

          Waarom denk je dat ik geen onderzoek heb gedaan?

  • Linda Rikkers

    yup, mm. zo handig voor een rommekont als ik, je hoeft niets te organiseren gewoon huppa erin spuiten.

  • Lien

    Ik heb mijn kinders ook moedermelk gebruikt bij ontstoken oogjes. Bij de eerste nog beschaafd op een watje, de volgende kreeg het gewoon hop erin gesproeid ;). En inderdaad ook gebruikt bij verstoptje neusjes, werkt ook prima!

  • Marieke

    Ja hoor, hier een paar weken geleden ook aan de borstvoeding (op de blijkbaar onbeschaafde manier 😉 ) in het oog van mijn dochter. Ze vond het niet prettig, maar ik mocht er toch al nauwelijks naar wijzen en uiteindelijk was het wel over. De huisarts tegen wie ik het zei keek me aan alsof ik gek was geworden. Maar ja, dan weet ik het zelf maar beter :)

  • Dagmar

    Mijn tweede had in de kraamweek een ontstoken oogje. De kraamhulp vertelde dat koud kraanwater ook goed was om het mee schoon te maken. Schoon werd het er wel van maar echt minder werd het er niet van. Moedermelk op een wattenschijfje zorgde wel dat het oogje weer normaal werd.
    (en van dat gepoets met water kreeg ze een schraal ooghoekje. Kraamhulp: ‘heb je iets van vaseline of bepanthen ofzo dat je dat er op kan doen?’ ik: ‘Nou nee maar wel lanoline’ KH: ‘ooh heerlijk ja meisje (DL) jij hebt maar geluk met zo’n mama met lekkere spulletjes voor jou!’

  • Yvonne

    Moedermelk werkt top! Zeker vaak toegepast. Het is echt een aanrader, want het is heel snel over daarmee! Maar nu al twee jaar geen bv meer hier, en ook weinig ontstoken ogen, maar die thee ga ik zeker onthouden!

  • Linda

    Wat heb ik een hoop druppels moedermelk, recht vanuit de bron, in die oogjes geschoten. En ik was er op het laatst zelfs behoorlijk handig in. Het is niet alle antibacterieel, maar volgens mij verzacht het ook de pijn. Het zal ook vast helpen dat het op lichaamstemperatuur is. Een koude klodder zalf zal alleen als daarom vervelend zijn.

  • Mirjam

    JA! Ik gebruikte altijd mamamelk, gewoon ff goed mikken 😉 t werkte echt prima. Maar ik denk dat als het nu weer voorkomt, ik de calendulathee zal gebruiken.

  • Cynthia

    Borstvoeding in de oogjes heb ik inderdaad gedaan , werkte als een tierelier !!
    (calendulathee wist ik niet maar onthoud ik wel voor als de zoogperiode eens beeindigd is)
    Borstvoeding gebruik ik ook voor verkouden verstopte neusjes … maar toen ik laatst mn eigen melk aan het opsnuiven was, voelde ik me wel redelijk een weirdo … maar goed het moedermelk maffia weirdo trucje hielp ook verdraaid goed bij mijn eigen afzuigkap 😉

  • Hf graansma

    Jahaa, calendulathee is wat mij betreft de beste tip bij ontstoken oogjes. Mijn kinderen waren er altijd binnen 2 dagen vanaf. Ik deed de calendulablaadjes in een hydrofiel washandje en depte de 1e keer daarmee. En mijn buurvrouw liep weken te tobben met gekookt water bij haar kind en moest uiteindelijk aan de antibioticazalf van de huisarts!

  • Karin

    Ja, moedermelk werkte direct! Beide kindjes hadden ontstoken oogjes in de kraamweek. Bij de eerste baby vond ik het heel bizar om er moedermelk in te druppelen, maar toen niets anders leek te werken heb ik het stiekem toch gedaan. Met resultaat, want de irritatie werd direct minder en de ontsteking zelf was na drie keer druppelen weg. Beide baby’s vonden het trouwens ook prima, melk in het oogje.. Waar ze bij water juist ernstig tegenstribbelden. Sindsdien heb ik moedermelk ook op kleine wondjes gebruikt, ideaal. Jammer dat ze inmiddels niet meer drinken bij mij.