Een zelfgemaakt flesje (homemade formula)

Een zelfgemaakt flesje (homemade formula)

flesje

Deze week bespreek ik twee onderwerpen die me beiden na aan het hart staan: borstvoeding en echte voeding. Naar aanleiding van een ruzie tussen realfoodblogger Sarah Pope en (anonieme) borstvoedingsblogger Unlatched, deel ik mijn gedachten rondom borstvoeding, voedingsstatus en andere voedingen. Deel 3: zelfgemaakte flesvoeding.

Als je hebt meegelezen in deel 1 en deel 2, weet je dat ik me kan vinden in de ideeën over voeding van de Weston A. Price-vereniging. En ook in die van de borstvoedingsorganisaties – ik ben vóór natuurlijke, traditionele voeding en dus automatisch ook voor borstvoeding. Kan niet anders. Ik ben er ook zo ééntje die gelooft dat verreweg de meeste vrouwen kunnen voeden. Dat veelgehoorde redenen om te stoppen (‘geen melk’) meestal te wijten zijn aan een verkeerd borstvoedingsbeleid en slechte begeleiding. Dat er maar een heel klein percentage vrouwen is die om de één of andere reden echt niet kunnen voeden.

Veel vaker is niet-borstvoeden een mentaal-emotionele keuze. En dat mag – laten we dat voorop stellen: je mag ervoor kiezen om je kind iets anders te geven dan borstvoeding. Maar je bent bij mij aan het verkeerde adres als je vindt dat kunstvoeding beter zou zijn dan borstvoeding, want dat is niet zo. Het is voor kinderen tot 6 maanden, in vrijwel alle gevallen beter om gewoon borstvoeding te krijgen en niets anders dan dat.

Een niet-optimale voedingsstatus van de moeder maakt dat haar melk van minder goede kwaliteit is (of dat ze zelf tekorten oploopt) – maar dat wil natuurlijk in geen geval zeggen dat ze niet zou moeten borstvoeden. Het betekent dat ze haar voedingsstatus moet aanvullen (en snel een beetje). Da’s iets wezenlijk anders. In volgorde van gezondheid, is borstvoeding van een ondervoede moeder altijd nog beter dan kunstvoeding. Van meest optimaal naar minst optimaal:

  • Borstvoeding van de eigen moeder met een goede voedingsstatus
  • Borstvoeding van de eigen moeder die haar status aan het verbeteren is
  • Borstvoeding van een donormoeder met goede voedingsstatus
  • Borstvoeding van de eigen moeder met niet-optimale status
  • Borstvoeding van een donormoeder met niet-optimale status
  • Flesvoeding

Als je flesvoeding geeft of gegeven hebt wil ik één ding heel duidelijk zeggen: ik heb begrip voor de pijnlijke omstandigheden die sommige moeders aan de fles(voeding) brengt en ik hou óók nog van je als flesvoeding een bewuste keuze is/was. Ik veroordeel je niet. Maar ik ga ook niet doen alsof flesvoeding ‘even goed’ is als borstvoeding. Daar zit geen waarde-oordeel aan over jou als moeder, het is een objectieve waarneming. Flesvoeding is een alternatief voor borstvoeding. Dat betekent dat bv de voorkeur heeft en dat flesvoeding pas een optie is als er geen bv voorhanden is. Voor kinderen die om de één of andere reden geen bv kunnen krijgen, is het geweldig dat het alternatief er is – maar laten we niet doen alsof het méér is dan een alternatief op de ideale situatie. [Scheldkanonnades graag alleen onderbouwd en met je naam erbij, anders publiceer ik ze niet.]

 

Alternatief

Affijn. Er is dus een alternatief voor borstvoeding, maar het is de vraag of het gangbare alternatief (flesvoedingpoeder) wel het beste alternatief is. Het lijkt logisch, want ‘het is ervoor gemaakt’. En het is gemaakt van koeienmelk – wat misschien geen mensenmelk is maar toch nog steeds melk van een zoogdier, gemaakt om jongen te voeden.

Maar flesvoedingpoeder IS geen koemelk meer. Het is een extreem sterk bewerkt product dat vrijwel helemaal is bedacht door mensen. Laten we het er voor het fatsoen even op houden dat die mensen de beste intentie hebben en de gezondheid van de baby voor ogen houden. Maar het blijft sterk bewerkt en lijkt in niets op het originele ‘product’.

Er is over nagedacht door knappe koppen, dat wel – maar ook dan blijven prijs en marketing een rol spelen bij de ontwikkeling van zo’n product. Er zijn problemen die nog altijd niet zijn opgelost. Zoals het relatief hoge eiwitgehalte in poedermelk, waardoor baby’s niet meer dan een liter per dag mogen drinken. Er zijn baby’s die de flesvoeding niet goed kunnen verteren. Het bevat te weinig vetzuren en het is erbarmelijk voor de zich ontwikkelende darmflora en darmslijmvlies van de baby. Dus hoewel flesvoeding een (soms levensreddend) alternatief is voor borstvoeding, is het geen optimale oplossing.

 

Alternatief voor een alternatief

De Weston A. Price-vereniging heeft dit ook opgepikt, en heeft daarom een recept voor ‘homemade formula‘: zelfgemaakte kunstvoeding dus. Opgebouwd uit echte voeding, met ingrediënten als rauwe melk, gefermenteerde visleverolie, kokosolie, vitamine C enzovoort. En tsja, wat moet je daar nu van vinden?

De eerste keer dat ik erover las, was ik er niet weg van. Ik weet immers dat je een baby vóór de zes maanden geen bijvoeding hoort te geven. Al helemaal niet als hij flesvoeding krijgt. En de homemade formula bevat behoorlijk wat echte voedingsmiddelen. Dus no-no.

Maar toen ik er wat verder over nadacht, viel me in dat ook ‘gewone’ flesvoeding in essentie natuurlijk bijvoeding is. Alles wat géén borstvoeding is, is immers bijvoeding. Dus flesvoeding ook. Het is misschien bijvoeding die niet te vermijden valt en die bedoeld is voor de eerste maanden, maar het blijft bijvoeding.

Als je dus niet uitkomt onder ‘bijvoeding’ als alternatief voor borstvoeding, is het dan de moeite waard om een alternatief te verzinnen voor het standaard alternatief? Ik zal het maar verklappen: ik heb het antwoord ook niet kant-en-klaar. Ik zou zéker niet hardop durven zeggen dat je beter homemade formula kunt gebruiken dan standaard flesvoeding. Ik denk wel dat het – zoals in bijna alle situaties – een optie kan zijn als jullie situatie daarom vraagt. Als je kindje niet goed tegen standaard flesvoeding kan, of als je zelf grote problemen hebt met het gebruiken van standaard flesvoeding.

Het recept van Sally Fallon zit goed in elkaar, daar valt weinig op af te dingen. Het is ingewikkeld en je zult het vaak opnieuw moeten maken, want het is niet lang houdbaar. Maar als je er eenmaal handigheid in krijgt en je baby heeft er baat bij, denk ik dat het de moeite waard is om het te proberen. Desnoods kun je er natuurlijk voor kiezen om je baby tot 6 maanden standaard flesvoeding te geven en daarna te beginnen met de homemade formula.

Uiteindelijk is het altijd je eigen verantwoordelijkheid, en zijn de ouders altijd degenen die het laatste woord hebben in wat er in hun kind gestopt wordt. Ben ik even blij dat ik die beslissing niet voor jullie hoef te maken 😉 Ik denk dat de homemade formula in bepaalde situaties een goed alternatief kan zijn voor reguliere flesvoeding. Maar ik zal het niemand kwalijk nemen als ze er niet voor kiezen.

 

De vraag van vandaag:
Gebruik jij homemade formula voor je kindje? Ik ben supernieuwsgierig naar je ervaringen, dus deel ze alsjeblieft in de reacties!
Wil je iets anders kwijt? Dat mag ook, maar houd het respectvol!

Laat een reactie achter bij Dorothe Reactie annuleren

Reacties (28)

  • Dorothe

    Ha groen vrouw! Ik ben bezig met een bestelling voor de homemade formula. Maar loop een beetje vast op de ‘gefermenteerde levertraan’. Dit bleek toch minder goed te zijn dan altijd werd beweerd? Kan ik ook ‘gewone levertraan’ uit jullie webshop bestellen?

  • Thirza

    Vandaag ben ik begonnen met homemade formula voor mijn zoontje. Twee flessen heeft hij al op. Ben benieuwd!

  • Dian

    Hoi groene vrouw,

    Ik heb een vraag n.a.v. dit artikel, maar zal eerst even mijn verhaal vertellen.

    Ik geef mijn 16 weken oude zoon met heel veel liefde en toewijding borstvoeding.
    De eerste weken vloog het gewicht erbij, maar na een maand zakte hij steeds verder in zijn curve en sinds 3 weken is hij helemaal niet meer bijgekomen.

    Verder doet hij het hartstikke goed en ook in de lengte is er groei.

    Ik wil absoluut absoluut absoluut borstvoeding blijven geven en geen (niet natuurlijke) bijvoeding gaan toepassen.

    We komen er niet achter waarom zijn groei achterblijft, melk zat hier :-)

    Wat is de optimale voedingsstatus? Zou het eventueel hieraan kunnen liggen?
    Kan je me vertellen hoe ik deze status bereik en juist niet bereik?

    Groetjes van Dian

    • De Groene Vrouw

      Hoi Dian,

      Voor persoonlijke vragen verwijs ik je graag door naar het Half Uurtje Kennis – hoewel ik erbij moet zeggen dat ik geen verpleegkundige of lactatiekundige ben en dus waarschijnlijk geen antwoord kan geven op je vraag. Ik begrijp ook niet helemaal wat je bedoelt met ‘optimale voedingsstatus’, bedoel je het gehalte aan vitaminen en mineralen bij een bloedonderzoek? Of bedoel je het aantal voedingen per dag? Het eerste kun je bespreken met een orthomoleculair therapeut die gespecialiseerd is in borstgevoede babies, het tweede beter met een lactatiekundige.

  • Claudia

    Ik ben ontzettend geïnteresseerd in de homemade formule. En had hem al in mijn favorieten staan nog voor dochterlief geboren was. Er zijn er 3. De 3e is zonder koemelk en op basis van bottenbouillon. Ik wil deze voor mijn dochter van bijna 1 maken. Als gezonde aanvulling. Alleen bevat deze 3e formule lactose en Melkwei. Ze heeft een koemelkallergie. Dus ik moet deze twee bestanddelen vervangen voor iets…. groene vrouw, heb jij een idee?! Of gewoon alleen weg laten…?

    • Marjolijn

      Is rauwe geitenmelk iets? Daar zit als t goed is nog lactase in, waardoor de lactose beter wordt verteerd…ik denk er namelijk ook over om dit eens te maken…er zijn bepaalde boerderijen die rauwe geitenmelk verkopen…het eiwit is bovendien makkelijk te verteren en er zitten essentiële voedingsstoffen in…ga je haver/rijste/amandelmelk of iets gebruiken, mis je toch die natuurlijke stoffen…

  • Helga

    Hoi groene vrouw!
    Ik ben erg geïnteresseerd in het maken van flesvoeding met plantaardige melk. Weet jij nu een paar jaar verder een goed recept? Ik zag wel de engels talige tip maar ik wil graag iets nederlands ivm zoeken naar ingrediënten en de taal.
    Iemand vertelde mij eens dat je bij plantaardige melk eiwitpoeder moest toevoegen.
    Jammer genoeg lukt de bv niet als ik het overnieuw kon doen deed ik het allemaal anders tot mijn grote verdriet maar kan het niet terug draaien..en heb nog wel 2 lactatiekundige erbij gehad!
    Iig dl kan niet tegen koemelk en begint intolerantie tegen geitenmelk op te bouwen.
    Ik zou graag advies van je willen.
    Ik lees dat je evt ook consulten doet?
    Groetjes Helga

    • De Groene Vrouw

      Hoi Helga,

      Je kunt geen goede flessenmelk maken met plantaardige melk; dat bevat simpelweg niet genoeg voedingsstoffen om moedermelk te vervangen…

      • Helga

        Ik heb om af te wisselen twee weken een andere melksoort nodig dan geitenmelk en dan ook geen koe of soya..
        Maar zelf wat plantaardig maken is absoluut geen optie volgens jou? Ook niet als ik al die andere ingrediënten er bij aan toe voeg zoals in het recept?

      • Rianne

        Hoi! Toevallig kwam ik een artikel tegen dat melk van hennepzaad wel goed zou zijn vanaf 7 maanden.. (ipv koemelk) geen idee of dit waar is. Maar op Google vind ik er wel meer over. Wat is jouw mening hierover?

        • De Groene Vrouw

          Om eerlijk te zijn kan ik niet zoveel met de uitspraak ‘wel goed’ 😉
          Wat is er dan goed? Bedoelen ze niet-schadelijk? Bedoelen ze aanvullend?
          Hennepmelk is in ieder geval geen complete voeding voor een baby van die leeftijd.

  • Wim van Bakel

    Helaas werkt de link naar “homemade formula” niet.
    Verder zie ik dat de laatste update uit 2013 is.
    Wat is nog de relevantie van deze website?

    • De Groene Vrouw

      Geen. Deze website is volstrekt onrelevant. Ik denk dat het merendeel van de lezers het met je eens is. Dag hoor, dag!

      • De Groene Vrouw

        (even voor de duidelijkheid: dit is een artikel uit 2013, maar de website draait nog volop. Het laatste artikel is van vlak voor mijn vakantie, dus gewoon 2016. Dat jij niet verder leest, daar kan ik niets aan doen. En nee, ik update niet dagelijks ieder oud artikel – er zijn er meer dan 400, dus dat wordt een beetje veel van het goede) en voor wie mijn reactie wat chagerijnig vindt: ik heb niet zo’n leuke dag gehad. Een zeikerige reactie van een lezer doet er dan nog even een schepje bovenop. Ik doe snotdorie mijn stinkende best om gratis en voor niets interessante artikelen te leveren, en als mijn dank vervolgens een reactie is zoals bovenstaande, dan zijn er wel eens dagen dat ik denk: steek het toch lekker waar de zon niet schijnt.

        En voor Wim: http://lmgtfy.com/?q=homemade+formula

  • Stella

    Stuitte op deze blog net nadat ik mijn man heel enthousiast wat hoofdstukken uit je boek had voorgelezen (arme hij, zal je wel denken maar het zette hem (en mij) juist op het goede spoor: we willen goed voor onze darmen zorgen) ANYWAY. *Wat een geklets*

    Ik gaf 6,5 maand borstvoeding, maar raakte uitgeput door mijn eigen tekorten. Dat zie ik nu pas in, suf toch?
    Vind dat daar ook meer aandacht voor mag komen: wat eet je, wat is goed voor je tijdens de zwangerschap en voor je borstvoeding? Als ik daar nou wat handige schema’s in gehad, maar met een eerste zoek je zoveel maar zelf uit! Best lastig.

    In dat opzicht word ik ergens wel emotioneel van als ik dit lees. Dat ik mijn zoon toch niet het beste heb mee gegeven nu, en misschien niet al het beste tijdens de zwangerschap ook al lette ik wel heel erg op wat ik at, zoveel mogelijk suikervrij etc.
    En dan denk je als moeder ‘bij een 2e ga ik er wel voor, hup minstens 10 maanden borstvoeding en een goed eetpatroon’ en ik geloof ook dat ik daar echt voor zal gaan. Maar toch, nu krijgt hij dus flesvoeding. Zijn poepluiers zijn elke dag anders, niet echt een goed teken begrijp ik inmiddels uit je boek.

    O ja, las ergens dat Hipp misschien wel de meest beste versie flesvoeding van alle slechtste heeft. Kost mij helaas wel erg veel, 12,50 per pot geloof ik.

  • Kim

    Hallo Groene vrouw,

    Deze site kwam ik tegen via google naar het zoeken over zelfgemaakte flesvoeding.
    Leuke site om te lezen, op een lekkere nuchtere manier om je bij je eigen te kunnen blijven.
    Nou is het het volgt, ik heb inmiddels een dochtertje van 9 weken oud en geef BV.
    Opzich gaat dit prima al hebben we het een beetje te gek gedaan en kreeg ze iets te veel. We konden haar niet tevreden krijgen of wat voor manier dan ook en heb ik de lacatiedeskundige ingeschakeld en adviseerde mij om 1 borst goed leeg te laten drinken, ik was gemiddeld einde van de dag tot savonds ongeveer 6 uren aan het voeden van borst naar borst enz..
    Inmiddels zijn we 2 weken verder en is ze niet veel gegroeid dus mag ik weer naar anderhalve borst toe.
    Nou wil ik natuurlijk het beste voor mijn kind, en zo zocht ik op zelfgemaakte flesvoeding i.p.v als die slechte synthetische troep wat we tegenwoordig alleen nog maar kunnen kopen en naar waarde veeeeeelste duur is.

    Inmiddels is deze collum al een paar jaar oud en heb je toevallig ook al meer ervaring gehoord over het gebruik en de resultaten van zelfgemaakte flesvoeding en wat de beste producten zijn om te gebruiken?

    Ik wil graag een tevredener meisje krijgen en als de borst over een tijd nog niet voldoende is wil ik graag over op het beste natuurlijke alternatief.

    Kun je hier iets mee en mij misschien verder helpen?

    Vriendelijke groetjes,

    Kim en Aikje

  • Pingback:Zelfgemaakt | Eurolac!

  • Xandra

    Sta mij toe een atypische vraag te stellen. Is het denkbaar om zelf melk te maken op gelijkaardige wijze maar waarbij de eiwitbron niet van koemelk (noch geiten schapen etc.) noch van soya komt (wegens uitgebreide voedselallergie). Maw kan een plantaardige drank met toevoegingen volwaardig gemaakt worden voor leeftijd vanaf 6 maanden. Weet van een recept of zelf inspiratie? Dan natuurlijk via consult 😉

    • De Groene Vrouw

      Bedoel je melk voor een baby, of melk voor oudere kinderen / volwassenen?
      Ja, je kunt heel goed zelf plantaardige melken maken, en met toevoegingen kun je ze nog bijna volwaardig maken ook 😉 Het is niet hetzelfde als echte melk, maar als je naar de belangrijkste voedingsstoffen kijkt, kun je wel iets maken dat ook waardevol is.

  • Xandra

    Sta mij toe een wat atypische vraag te stellen. Mocht je er iets zinnigs mee kunnen, dan natuurlijk via consult, maar eerst even aftasten. Heb je weet van( of inspiratie en kennis voor )zelfgemaakte ‘ melk’ voor leeftijd 6 m tot 1 à 2 jaar, maar waarbij eiwitbron geen koemelk of soya (en eigenlijk ook geen geiten schapen etc.) kan zijn. Anders gevraagd kun je plantaardige ‘
    melk’ zoals bvb haverdrank nutritioneel adequaat maken voor die leeftijd? Ik vermoed van niet maar toch nieuwsgierig, jij weet toch zo veel!

  • Pingback:Een zelfgemaakt flesje (homemade formula) | Nieuwe Aarde

  • Ellen

    Ik zou mijn ervaring nog delen van de homemade formula. Het is voor mij altijd weer lastig en verdrietig om te lezen dat borstvoeding kan mislukken door slechte begeleiding. Bij mij is dit ook gebeurd, terwijl ik tijdig hulp heb ingeschakeld! Helaas is dat nu niet meer te veranderen. Uiteindelijk heeft mijn dochter 3,5 maand BV gekregen, aangevuld met poedermelk. Daarna volledig overgestapt op poedermelk, totdat ze 6,5 maand oud was. Na flink wat speuren op het internet kwam ik deze formule tegen. En ik heb lang gewikt en gewogen, uiteindelijk besloten er gewoon aan te beginnen. Ik weet precies wat ik in de homemade formula stop. Er zitten geen goedkope ingrediënten in, geen zware metalen, en goede vetten en voedingsstoffen. Ik heb niet te maken met maltodextrine, aardappelzetmeel, magere melk- en wei, goedkope en twijfelachtige mineraalverbindingen. En ja, het is meer werk dan een flesje poedermelk. Ik haal 1 keer in de week een flink aantal flessen melk, maar dat zou ik sowieso al doen omdat we er zelf ook van drinken. Thuis maak ik direct 3 flessen voeding, waarvan ik er 2 invries. Daarna maak ik de rest van de week nog 2 keer 2 liter voeding, en voor vrijdag en zaterdag ontdooi ik een ingevroren fles. Ik ben in een kwartier klaar met 2 liter voeding, als je eenmaal weet hoe het gaat is het zo gepiept, en sta dus 3 keer in de week in de keuken. Alle ingredienten buiten de koelkast staan in een mandje dat ik zo kan pakken, inclusief maatschepjes. De melk warm ik au bain marie op. Dochterlief drinkt het met smaak weg. Ik ben dus een tevreden gebruiker! Neemt niet weg dat ik nog verdriet heb over het stoppen met BV, vooral omdat ik wel hulp heb ingeroepen. Ik was helaas overspannen door allerlei redenen, en als je dan niet goed wordt begeleid is het heel zwaar om door te zetten (tijdens mijn relactatiepoging wel hele goede begeleiding gehad, alleen mijn dochter ging de borst volledig weigeren uiteindelijk)….

    • De Groene Vrouw

      Wat fijn dat je je reactie wilde delen, Ellen! Heel erg bedankt. Ik had nog geen enkele praktijkervaring gehoord 😀 Verkeerde begeleiding is inderdaad zo zonde! Er is nu een spiksplinternieuw meldpunt las ik, als ik de naam weer weet deel ik die even. Ik vind het heel sterk dat je in deze verdrietige situatie hebt doorgepakt en je eigen idee over voeding bent gaan volgen. Supervrouw!

    • Sabrina

      Waar haal jij je ingredienten?
      Ik denk dat invoer van Amerika extra duur komt ivm taxes

  • Anita

    Ko-le-re! Ik vind poeiermelk al zo’n gedoe (kreeg helaas geen toestemming van de vader van onze pleegdochter om haar normale melk te geven) (en ik voed verdorie mijn peuter nog zelf, ze had zo mee kunnen drinken) (frustratiepuntje, ja). Maar die homemade formula, pffff… Alleen al voor de ingrediënten zou ik een dag onderweg zijn, en dan heeft de baby nog geen druppel gedronken. Doe me dan toch maar biologische poeiermelk uit de winkel.

    Is er trouwens een haalbaar alternatief voor poeiermelk wanneer de baby toch ook aan bijvoeding begint te wennen? Na zes maanden, of misschien na een jaar?

    • De Groene Vrouw

      Iedereen maakt hier natuurlijk haar eigen keuze in. Ik heb toendertijd ‘gewone’ geitenmelkpoeder gebruikt (na de zes maanden, of misschien wel 9) als aanvulling op de bv, maar ik geloof dat dat niet meer verkrijgbaar is? Na een jaar kun je in principe ook al een combinatie geven van gewone goede melk, geitenmelk, en plantaardige melken (met extra vetten), zolang je goed oplet dat er in de rest van de voeding dan voldoende eiwitten en vetten aanwezig zijn. Bij een kindje dat niet veel eet, zou ik er voorzichtiger mee zijn dan bij een kindje dat erop los bunkert…