Er even hélemaal tussenuit – 10 x mediteren zonder te mediteren

Er even hélemaal tussenuit – 10 x mediteren zonder te mediteren

Sexy cowgirl sitting in bath on ranch

Bijna zomer. Ontspanning? Mooi niet. De laatste weken geven vaak behoorlijk wat stress. Na 15 jaar studie en ervaring is gezonde voeding voor mij niet heel ingewikkeld (meer). Maar die andere kant van gezondheid – stressmanagement – is des te meer een onoverkomelijk probleem uitdaging. Mediteren is niks voor mij. Althans, niet als het betekent dat ik mega mindfull ergens op een matje moet gaan zitten. En al helemaal niet als ik mijn hoofd stil moet zetten.

Mijn gedachten krijg ik nooit helemaal stil. Mannen schijnen een nothing box in hun hoofd te hebben, waarbinnen ze echt aan Helemaal Niets denken. Kan ik me niet voorstellen. Misschien ben jij net zoals ik. Dat je je voorneemt om aan ‘niets’ te denken, en binnen 10 seconden minimaal 3 ideeën hebt voor nieuwe bedrijven die eigenlijk opgezet zouden moeten worden, blogposts die nog geschreven moeten worden en dingen die nog op je to-do-list staan (en hoe je die gaat doen).

Maar wat blijkt nou – je hoeft helemaal niet stil op een matje je best doen om verlichting te bereiken. De voordelen van meditatie kun je ook op een hele andere manier pakken. Ik heb er een paar op een rijtje gezet; er zit vast wel iets tussen dat voor jou werkt. Met dank aan mijn facebookvriendjes, die hun manieren deelden toen ik erom vroeg :-)

 

Waar het om gaat

Voordat ik je die manieren vertel, nog even kort waar het nou eigenlijk om gaat. Je kunt (willen) mediteren om tal van redenen, maar in dit geval heb ik het over stressmanagement. Laten we eerlijk zijn: de meeste mensen gaat het simpelweg niet lukken om een minder stressvol leven te creëren. Dat zouden we namelijk eigenlijk moeten doen: minder rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer doorgaan (thanx, Herman).

Dat wil zeggen: minder werk aannemen. Minder hooi op je vork. Shit van je to do list schrappen in plaats van erbij schrijven. Nee, niet naar dat ene feestje. En nee, ook niet het secretariaat van de tennisclub op je nemen (zelfs niet als niemand anders het wil doen). Minder rondrijden voor de kinderen. Gewoon een keer een uitdeel-ding kant en klaar kopen en niet ingewikkeld zelf bakken. Minder perfectionisme.

Denk je dat dat gaat werken? Let’s face it: een kortere to-do-list gaat waarschijnlijk de komende 25 jaar nog niet gebeuren. En als het gebeurt, wat dan? Als je een chronische werkbij bent, vind je altijd wel iets ‘te doen’ in de tijd die je overhoudt. De plinten moeten tenslotte ook nog geschilderd worden en dan kun je ein-de-lijk eens die jurk naaien, maar eerst nog even de douche schrobben en eigenlijk zijn de ramen ook wel weer toe aan een beurt… en als je ‘s avonds dan uitgeput achter Netflix hangt, voel je je nog schuldig ook omdat je geen puf meer hebt om de administratie te doen.

Dus. Mediteren (of de ontspanningsmanieren hieronder) is niet bedoeld om transcendent verlicht te worden. Het is een tegengif, een noodzakelijke vitamine voor het leven dat we leiden. Als je weet dat je de komende 15 jaar nog niet écht een rustiger leven gaat leiden, dan moet je het op een andere manier oplossen. Over waarom dat zo belangrijk is heb ik her en der al eerder geschreven.

 

10 manieren om te mediteren zonder te mediteren

Afijn. Als je dus stress hebt en je ‘moet’ ontspannen, dan is de kans groot dat dat niet lukt door verplicht een uur op een matje te gaan zitten. Deze manieren duren korter en werken wel. Maar niet voor iedereen. Dus kies gerust wat bij je past en laat de rest links liggen!

 

1. Ruim je huis op
Wat, nog meer werk? Nee, hierbij gaat het niet om je huishouden doen ‘omdat het moet’. Opruimen kan een enorme opluchting geven. Als je gestresst bent én je huis is een troep, wordt het er meestal niet beter op. Bovendien: door bezig te zijn met ‘automatische’ handelingen, kunnen je gedachten stromen. Niet voor niets wordt er in de meeste (mystieke) tradities grote waarde gehecht aan simpel huishoudelijk werk; met je vloer, veeg je ook je gedachten schoon.

 

2. Bidden / amygdalameditatie / leven vanuit je achterhoofd
Zelf ben ik niet gelovig en ik bid dus ook niet tot wat dan ook. Maar bidden kan wel degelijk een vorm van meditatie zijn. Er is zelfs aangetoond dat zowel bidden als meditatie je hersenen in dezelfde alpha-staat brengen (daarover schrijf ik nog wel eens een aparte blog); de staat waarin je kunt ontspannen en de stress (al is het maar voor even) wegvalt.

Geloof je niet in een hoger wezen en vind je bidden dus een beetje onzin, dan kun je je ook voorstellen dat je in je hoofd afreist naar precies het midden, waar de amygdala zich bevindt. Sommige mensen vinden het fijn om zich voor te stellen dat er een ‘huisje’ in de amygdala zit waar ze naar binnen kunnen gaan, en waar alles stil en rustig is.

Als je stress hebt en hard aan het ‘nadenken’ bent, bevindt zich dat gevoelsmatig met name voor in je hoofd. Haal je de aandacht daar weg, dan brengt dat onmiddellijk meer ontspanning. Probeer maar uit (en oefening baart kunst). Een laatste manier is om je aandacht bewust naar (de binnenkant van) je achterhoofd te brengen. Doe dit telkens als je voelt dat je ‘voor’ in je hoofd bezig bent en je zult zien dat je ook in het echt wat meer laid back wordt. Alsof de afzuigkap uit gaat!

 

3. autorijden / highway hypnosis
Hersengolven zijn ongelofelijk interessant én van wezenlijk belang voor hoe je je voelt. In een gestresste staat zit je vaak vast in betagolven, terwijl de alpha en gammagolven veel kalmer en ontspannen zijn (en je nog wel cognitief kunt functioneren). Autorijden, vooral flinke stukken over de snelweg, brengt veel mensen in een gamma-staat. Je weet wel: dat je veilig alle handelingen hebt uitgevoerd terwijl je geen idee meer hebt van hoe je nou precies bent thuisgekomen… maar je je wél ontspannen voelt.

 

4. Binaural beats
We blijven nog even bij de hersengolven. Als je even nergens heen hoeft met de auto maar je voelt je wel totaal gestresst, kun je ook met geluid je hersengolven beïnvloeden. Sommige mensen worden enorm blij van ASMR – gefluister en gefrutsel dat schijnbaar bijna seksueel is; ik heb er helemaal niks mee dus ik kan er niet over meepraten. Youtube it. White noise vinden veel mensen ook fantastisch – kan ik ook he-le-maal niks mee. Alsof er niet al genoeg ruis in mijn eigen hoofd zit.

Waar ik persoonlijk wél heel blij van wordt zijn binaural beats. Het is een soort muziek, nou ja, achtig. Het kent vele vormen en ongetwijfeld valt er wetenschappelijk van alles op af te dingen. Maar voor mij werkt het, vooral als ik echt over de top gestresst ben en het niet meer lukt om op eigen kracht te ontspannen.

De binaural beats ‘muziek’ brengt je (net als bijvoorbeeld Gregorische of Tibetaanse gebedszangen) makkelijker uit de beta-staat en in een staat die meer lijkt op diepe meditatie. Je wordt er niet stoned van ofzo hoor 😉 maar het kan heel fijn zijn om de wereld even buiten te sluiten en je te concentreren op iets dat niets te maken heeft met werk, kinderen, ouders of het secretariaat van de tennisclub. Het werkt het beste met een koptelefoon op (en je ogen dicht), en je moet misschien even zoeken voordat je een favoriet gevonden hebt. Ik vind deze, deze en deze heel prettig maar zoek vooral uit wat bij jou past.

 

5. Moeilijke yoga
Zelf ben ik niet zo van de yoga waarbij de juf je met spirituele stem vertelt dat je je bekken moet openen om je emoties te laten doorstromen. Doe mij maar pijn. En dat lukt. Bij Iyengar-yoga ben je vooral bezig met het juist uitvoeren van de houdingen, in een zoektocht naar meer flexibiliteit en kracht. Als je in een moeilijke houding probeert door te ademen terwijl je je knie uit alle macht gebogen moet zien te houden en dán nog eens na moet denken over de positie van je linker kleine teen, laat je het wel uit je hoofd om intussen aan de administratie te denken.

 

6. Uit het raam staren (mijmermeditatie)
Tussen opstaan, kinderen naar school werken, boodschappen doen, vergaderen, de was in de droger stoppen, een deadline halen en je oma een kaartje sturen is er vaak niet veel tijd over om even rustig na te denken. En toch zouden we dat juist regelmatig moeten doen. Je hersenen zijn net kinderen: ze willen heus wel klusjes voor je doen maar ze hebben ook af en toe speelkwartier nodig. Hoe fijn is het om je brein gewoon even los te laten en de kant op te laten teutelen waar het zelf zin in heeft? Let the mind wander.

Mijmermeditatie is een begrip van Debora van In de Tempel (zij heeft trouwens nog veel meer mooie dingen, zie ook nummer 7). Zelfs (juist) succcesvolle mensen van grote bedrijven doen het: uit het raam staren. Je gedachten ordenen. Even ademhalen (desnoods met een kop koffie). Pauze nemen. Vind je dit erg lastig of gaat je hoofd steeds naar ingewikkelde piekerzaken, doe het dan als mijmer-oefening: neem een gedachte en associeer daarop verder. En daar weer op. En daar weer op. Hou pen en papier bij de hand, want de kans is groot dat je ineens bijzonder goede  ideeën mijmert.

 

7. Geleide meditatie
Vind je het zelf nou erg lastig om je hoofd vrij te laten mijmeren, dan kun je ook een geleide meditatie gebruiken. Daar bestaan allerlei vormen van, dus er zit vast wel iets tussen dat voor jou werkt. Er zijn apps voor die je met belletjes of met een stem bij de les houden, maar ook prachtige luisterreizen die je een verhaal vertellen waar je helemaal in kunt kruipen.

Doe dit het liefst ergens op een rustige plek waar je niet gestoord kunt worden, met je ogen dicht en een koptelefoon op. En echt heus: na zo’n ‘reis’ ben je helemaal verfrist.

 

8. Ga vissen
Ik heb het altijd al gezegd: vissen is mediteren voor mannen. Niet dat vrouwen niet kunnen vissen, maar mannen zijn er gewoon beter in. Misschien wel vanwege die nothing box. Voor je uit staren en even niet gestoord worden. Wat een rust. En als je niet zoveel hebt met haakjes in dieren, kun je altijd nog iets anders gaan doen waar je niets voor nodig hebt. In elk geval geen telefoon. En geen laptop. En geen to-do-lijstjes. Pen en papier, misschien. En verder: niets.

Oh ja. De sauna is hier een prima plek voor – voor dat niets doen dus, niet voor vissen.

 

9. Mini-ademhalingsoefening
Voor tussendoor, als de kinderen al het hele weekend herrie maken of als je op een druk congres bent, of in alle andere situaties waar je jezelf of je kalmte even kwijt dreigt te raken. Het kan op de wc en kost je niet meer dan een halve minuut. Hier lees je er een aantal.

 

10. Train your monkey mind
Je hoofd gaat toch wel door met het produceren van gedachten. Dus als je probeert die ‘stil’ te zetten, werk je als het ware tegen de stroom in. De truc is dus niet om je gedachten stil te zetten, maar om ze iets te doen te geven. Train your monkey mind!

 

Ziezo. Zo kom je de laatste weken tot de zomervakantie wel door, me dunkt.

De vraag van vandaag:
Hoe zorg jij voor ontspanning ?
Deel jouw manier in de reacties!

Reageren? Gezellig!

Reacties (11)

  • QueenElisabeth

    Dat houtvuur buiten in de avond is heerlijk natuurlijk!
    Ik vind tuinieren ook duidelijk ontspannend. Voor alle dingen die je doet om te ontspannen geldt wel dat je echt de tijd moet hebben om het echt te doen.
    Mijn schoonzusje maakt enveloppen van oude tijdschriften. Dus die bladert eerst lekker door de bladen die iedereen haar Links en rechts toestopt voor dit doel. Ik ging eens meedoen! Elke pagina die geschikt lijkt scheurden we er uit. Heerlijk ontspannen, hoeft niet netjes. Daarna voor de vorm het malletje omtrekken en knippen en plakken. Prachtige enveloppen tot gevolg en hoofd even helemaal zen, misschien Ludovicio soms op de achtergrond aan.
    Voor sommige mensen werkt ook schoonmaken; als ik boos ben en er niks mee kan is het voor mij wel behulpzaam.
    Tegenwoordig Pinterest…lekker door klikken.

    Zentangelen is ook fijn als je creatief bent. Bewezen effectief heb ik ergens gelezen maar heb geen bron gecheckt. Idee is dat je met pen tekent en accepteertwat je tekent. Dat iedere lijn goed is en dat je niet negatief oordeelt of jezelf kan verbeteren. Je kan alleen maar doorgaan en lijnen blijven herhalen en patronen aanbrengen.

    Bedankt weer voor jou leuke tips GV. Ik ga vooral de binaire beats eens proberen en ook de luisterreis lijkt me wel wat. Ooh oh….een luisterboek …….weer een idee. Maar niet geprobeerd nog. Net bedacht XD.

  • Mar

    Pilates werkt net zo als de ingewikkelde yoga, je bent ook heel geconcentreerd bezig!

  • Judith

    Als ik wil relaxen en het lukt echt niet, ga ik naar de bibliotheek. Ik haal een kop cappuccino en een stapel kinderboeken, en ga dan een beetje zitten bladeren. Kinderboeken redden mij regelmatig van de Grote Mensenwereld (belastingdienst, opruimen, overvolle agenda, etc.)

    • De Groene Vrouw

      Oooh, slim!

  • Else

    Ik kom net terug uit de tuin, als ik onkruid ga wieden heb ik er eerst twee minuten weerstand tegen, daarna kan ik niet meer stoppen. Ik wordt zó relaxed van onschuldige en wellicht nuttige plantjes uit de grond trekken. Stom hè. Elke andere manier van tuinieren werkt trouwens ook perfect.

  • Angele

    Nu is mijn gepieker even te groot maar wat meestal ook werkt is simpelweg tellen. Soms hardop. Dan zet je die gedachten even uit en als je lang genoeg door telt kom je ook op een leeg hoofd uit. Niet voor niets “schaapjes” tellen voor het slapen.

  • Marije

    Bij mij helpt een neurofeedbacktraining van Neuroptimal briljant. Alle ruis is dan weg, rust in mijn hoofd! Ik slaap meteen weer als een malle en weet zowaar mijn grenzen ook beter te hanteren. Wat dan weer handig is om minder snel gestresst te raken.

  • Marloes

    Mijn vent, die ongeveer altijd in de hoogste staat van paraatheid verkeert en gek op/verslaafd aan prikkels is, wordt helemaal rustig van een vuurtje. Beetje porren en kijken, meer niet. Geen radio, geen tv, geen telefoon, heeft niks meer nodig. En ik vind het fantastisch dat het een keer echt stil is, want ik heb eigenlijk altijd last van ‘zijn’ geluid.

    • Angele

      Hihi. Herkenbaar maar dan word mijn man gek van mijn geluid 😂

    • De Groene Vrouw

      Ooooh ja! een Kampvuur. Die had er ook nog bij gemoeten. Of bij gebrek daar aan, een houtkachel :-)

      • Else

        Lang leve de kampvuur dvd!