Got Milk?

Got Milk?

Got_Milk

Er moet me iets van het hart. Mensen doen zo moeilijk over eten. En zo onlogisch. Neem nou melk. Ik schreef er al eerder over (hier en hier), maar ik ben nog niet klaar met het onderwerp. Omdat mensen er zo onlogisch op reageren. En tegelijk ook wél weer logisch…

Toen ik onlangs schreef dat Superfoods niet bestaan, kreeg ik via Facebook de reactie dat er één Superfood is: borstvoeding. I’ll bow to that, borstvoeding is écht een supervoedsel. En ook gelijk het enige dat die titel verdient, als je het mij vraagt.

Tegelijkertijd vind je overal op internet de meest vreselijke verhalen over melk. Koemelk, welteverstaan. Hoe slecht het wel niet is voor je lichaam en hoezeer je wel niet zult opknappen als je stopt met het gebruiken van melkproducten. Dat melk voor kalfjes is en *dus* niet voor mensen, en bovendien is het zielig.

En weet je wat? Ze hebben gelijk. Bijna alles wat je leest over de effecten van melk op je lichaam zijn waar. Maar. Ze gaan wel over ‘melk’ als in ‘dat witte spul uit een pak bij de supermarkt‘. En niet over borstvoeding. Want dat is melk óók: borstvoeding. Van een koe voor haar kalf, inderdaad. Maar alsnog borstvoeding. Supervoedsel. Als je het maar van de juiste bron haalt en op de juiste manier gebruikt.

 

Rauw

Crap in = Crap out. Als je een koe rotzooi geeft (zoals maïs en soja, waar ze niet voor gemaakt is om te eten), komt er rotzooi uit. Als een koe gezond is (als in: niet doorgefokt op haar liters, mét behoud van haar hoorns, met volle toegang tot gras en kruiden en jongen barend op haar eigen tempo), is ze prima in staat een gezond product te maken.

Dat product is niet alleen gezond voor het kalf, maar ook voor ons. Het bevat geweldige hoeveelheden gezonde (verzadigde en onverzadigde) vetten, vitaminen en mineralen (die je, in tegenstelling tot de mineralen uit supermarktmelk, prima kunt opnemen). En het bevat – eveneens in tegenstelling tot supermarktmelk – nog alle enzymen die je helpen de eiwitten en suikers in de melk te verteren. Vandaar dat mensen met een lactose-intolerantie vaak wél rauwe melk kunnen drinken: de lactose daar wordt vergezeld door (voorlopers van) lactase, waardoor het veel beter verteerbaar is.

 

De oermens

Nee, die dronk ook geen melk – denken we. Want melk is krachtvoer. Net als bijvoorbeeld vlees en eieren. We zijn gemaakt om te overleven zonder krachtvoer, maar dat wil niet zeggen dat we het niet zouden eten als het voorhanden is. Er is tenslotte een verschil tussen overleven en floreren.

De oermens at gerust eieren en vlees als hij ze te pakken kon krijgen. Bergvolkeren ondernamen hele queestes om gedroogd zeevoedsel te ruilen met strandvolkeren of om zelf met hun hele stam naar zee te trekken en zich daar een seizoen lang te voeden met zeevoedsel. Als ze bereid waren die moeite te doen, denk je dan dat ze een kant-en-klaar krachtvoer zouden hebben laten liggen? Ik ben ervan overtuigd dat als een jager-verzamelaar een lacterend dier levend in zijn handen kreeg, hij niet zou twijfelen en ook de melk zou drinken.

 

Vluchters

Maar koeienmelk heeft wel een andere samenstelling dan mensenmelk. Dat is ook logisch; mensen zijn Dragers, terwijl koeien Vluchters zijn. De derde groep zoogdieren, voor het geval je het je afvroeg, zijn Verstoppers (dat zijn katten, muizen, zo’n beetje alles wat een nestje krijgt).

De melk van Verstoppers is vetrijk, omdat de jongen lange tijd alleen moeten kunnen slapen terwijl de moeder op jacht is naar eten. De melk van Vluchters is eiwitrijk: dit zijn de beestjes die een uur na de geboorte kunnen staan en meelopen -vluchten- met de groep (denk Bambi). De melk van Dragers tenslotte, is koolhydraatrijk. Dat komt omdat onze babies (net zoals die van andere primaten), door hun enorme hersenvolume ‘onaf’ geboren moeten worden (anders past het niet).

De snelle groei en ontwikkeling van de hersenen van onze babies in het eerste jaar wordt tot stand gebracht door onze koolhydraatrijke melk. Wat overigens ook gelijk de reden is dat onze babies niet gemaakt zijn om urenlang alleen in hun bedje te liggen: het zijn geen Verstopper-babies maar Drager-babies: we horen ze dus niet weg te leggen maar bij ons te dragen en heel regelmatig een paar slokken koolhydraatrijke melk in ze te gieten.

 

Nodig of handig?

Affijn. De melk van een andere zoogdiersoort is dus niet ‘perfect’ voor ons mensen. Of het nou van een koe, geit, schaap of paard komt: het zijn allemaal Vluchters en hun melk bevat dus per definitie méér eiwitten en minder koolhydraten dan onze eigen melk. Maar hoe erg is dat?

Melk van een andere diersoort heb je zeker niet per se nodig. Maar het kan wel handig zijn. Want je kunt prima weten dat calcium veel voorkomt in sesamzaadjes. En die vervolgens zelf weken om het fytinezuur eruit te halen. En er dan tahin van maken met echt zout. Maar als je koter, na al die moeite, gewoon zijn neus ophaalt voor je zelfgekleide voedsel, dan sta je daar. Met al je calcium.

Als (rauwe biologische grasgevoerde) melk dan een goede manier is om snel veel calcium, vitaminen en vetten binnen te krijgen… waar doe je dan nog moeilijk over?

 

Met mate

Een ander kenmerk van Vluchters is hun snelle lichamelijke groei. Waar mensenkinderen in een jaar of twintig pas hun uiteindelijke lengte en lichaamsontwikkeling krijgen, doet de gemiddelde vluchter daar slechts twee, drie jaar over. En dan zijn ze vaak nog groter dan wij ook. In Vluchtersmelk zitten veel eiwitten en andere stoffen die zorgen voor een snelle opbouw van botten, spieren en pezen.

Die snelle groei past niet bij onze Dragerslichamen. Het is dus niet de bedoeling dat je véél Vluchtersmelk drinkt. Joris mag zijn drie pinten echt in de kast laten staan. Een liter melk per dag zou ik zelfs van rauwe melk niet aanraden (tenzij er een gegronde reden voor is, zoals ernstige tekorten of ondergewicht). Er is een gulden middenweg. Die ligt voor iedereen ergens anders, dus blijf op je eigen lichaam letten en houd in de gaten wat de reactie van je lichaam is op de dingen die je eet en drinkt.

 

Samenvatting

  • Rauwe melk van gezonde dieren is iets volledig anders dan het witte geraffineerde vocht uit een pak bij de supermarkt of natuurwinkel
  • Rauwe melk van gezonde dieren is borstvoeding en *dus* in essentie krachtvoer
  • Er is evolutionair gezien geen reden om krachtvoer af te wijzen als je de kans krijgt het te gebruiken
  • De melk van koeien (Vluchters) is wel anders samengesteld dan die van mensen (Dragers)
  • Daarom moet je er geen overdreven hoeveelheden van drinken, maar het bewust en met mate gebruiken
  • Melk van andere diersoorten is strikt genomen niet nodig, maar wel één van de handigste manieren om veel voedingsstoffen in één keer binnen te krijgen – en daar is niets mis mee
  • Logica, mensen. It’s what we need.

 

De vraag van vandaag:
Heb jij een goede bron van rauwe melk in je omgeving en gebruik je het veel? Vertel het ons in de reacties!

 

 

 

 

 

 

Reageren? Gezellig!

Reacties (76)

  • Melisse Mers

    Boer Niek uit Ursem (Vrouw Holle’s boer) heeft heerlijke rauwe melk van zijn twee gezonde biologische koeien. Twee keer per week staat hij met de melk bij onze school in Hoorn Kersenboogerd en oo de dinsdag neem ik een liter mee. Mijn dochter van 3 roept dan thuis:ik wil graag boer-Niek melk! Die volle smaak heb ik in supermarktmelk nog nooit aangetroffen.

  • Jaimy

    Ik vroeg mij af.. Alle voordelen van rauwe melk, gelden die ook voor boerenkaas? Zoals het lactase verhaal. Ik kan namelijk heel moeilijk aan rauwe melk komen, maar boerenkaas kan ik wel gewoon hier op de biomarkt halen. Voor zover ik weet is boerenkaas ook van rauwe melk gemaakt, maar ik weet niet of het verdere proces nog invloed heeft.

    • De Groene Vrouw

      Hm, niet álle, maar een groot deel van de voordelen geldt idd ook voor rauwmelkse / boerenkaas!

      • Jaimy

        Oké, bedankt! Google maakt me namelijk niet heel veel wijzer over boerenkaas. Dan maar proefondervindelijk leren of mijn darmen er ook blij van gaan worden of niet.

  • Judith

    Beste groene vrouw,

    Ik wil graag alcohol blijven drinken tijdens de zwangerschap. Dit wordt afgeraden door het voedingscentrum. Kan ik deze bron wel vertrouwen?
    Hoe weet ik eigenlijk dat jouw advies te vertrouwen is? Je raadt iedereen immers jouw consulten en voedingssupplementen aan.

    • Kim

      Wat een idiote reply!
      Volgens mij hoeft de Groene Vrouw zich niet te bewijzen omdat jij dat graag wil!
      Je hebt een goed gevoel bij en over iemands kennis of niet en als jij vertrouwen hebt in het voedingscentrum dan moet je je aan hun adviezen houden. Dat is jou keus!
      Zo is het mijn keus en van anderen om vertrouwen te hebben in de groene vrouw.

      • Judith

        Waarom ik zo reageer: er zijn gevallen bekend van E.Coli besmettingen door het drinken van rauwe melk waar jonge kinderen erg ziek van zijn geworden. E.Coli’s zijn gezonde darmbewoners maar een koeiestal is nu eenmaal minder hygiënisch dan mijn toilet en er is altijd een klein een kansje dat er wat koeienpoepbacteriën op de uier en in de melk terecht komen bij het melken. Dat is de reden waarom de overheden van meerdere landen hun bevolking ter bescherming wijzen op de gevaren van het drinken van rauwe melk.
        Dat is geen kwestie van geloof of mening. Net als de anti-kanker claims van Jomanda dat niet waren. Het is gevaarlijke misinformatie. Daarom mijn felle kritiek.
        Dit is mijn geloof of mening: De voeding die in de Nederlandse supermarkten te verkrijgen is, is vers en gevarieerd en bevat alle voedingsstoffen die we nodig hebben om te groeien en te functioneren. Als je lekker en zonder schuldgevoel wilt eten eet je fair trade en vego of koop je een stukje scharrelvlees waarvan de beesten een leuk leven hebben gehad. Drink water. Sport. Slaap genoeg. Dat soort dingen, en ik denk dat de Groene Vrouw het in de laatste dingen met me eens zal zijn.
        Maar waarom dan afgeven op overheidsaanbevelingen en de reguliere medische wetenschap? Deze hebben ervoor gezorgd dat we allemaal veel langer en gezonder (=niet ziek, niets meer of minder) kunnen leven dan onze overgrootouders of welk ‘natuurvolk’ dan ook. Leve de vooruitgang.

        • De Groene Vrouw

          Judith,

          Ik ga niet in discussie met mensen die mij vergelijken met Jomanda. Simpelweg omdat ik graag een nuttige, inhoudelijke discussie voer, maar geen tijd en energie heb om me bezig te houden met gehaaibaai.

          Dit is mijn speelplaats. Je mag meelezen en reageren als je je gedraagt. Je mag een inhoudelijke discussie voeren, mits op de juiste toon. Die heb je hier niet te pakken. Als je het niet eens bent met de informatie op dit blog, vraag ik je vriendelijk om ergens anders te gaan spelen OF een goede inhoudelijke reactie te geven zonder snerende ondertoon, zodat we het hier op een normale manier over kunnen hebben.

          Mijn blog is niet voor iedereen. Kun je je ergens echt niet in vinden, dan hoef je het niet te lezen – maar val mij en alle lezers die hier wél blij van worden (en die ook terecht geloven dat rauwe melk heus gewoon veilig is als je je aan een paar basisregels houdt) er niet op deze manier mee lastig.

        • De Groene Vrouw

          Overigens is dat ook geen kwestie van geloof, maar van goed inlezen. Zoek het maar eens na: de grootste uitbraken met pathogenen in voeding zijn bij lange na niet te wijten aan rauwe melk, maar aan bijvoorbeeld meloen en komkommer. Wil je nu zeggen dat we die ook niet meer rauw dienen te eten?

          Nogmaals, ik ga graag een inhoudelijke discussie aan, maar alleen als je die op een normale toon kunt voeren – en je eerst even inlezen is ook wel handig.

          • De Groene Vrouw

            En ook – het begint me nu dwars te zitten – ik heb helemaal geen belang bij de verkoop van rauwe melk. Waarom suggereer je dat ik niet te goeder trouw zou zijn?

            De supplementen die ik verkoop, verkoop ik omdat ik ze – met de kennis uit mijn erkende opleidingen – het beste vindt dat er momenteel te krijgen is. Ik vind ze niet het beste omdat ik ze verkoop. En de consulten geef ik omdat ik snotdorie tien jaar gestudeerd heb en ik geen boodschappen kan doen als ik geen geld verdien. Dit is mijn passie en mijn why is het helpen van mensen – moet ik dan maar automonteur worden omdat ik mijn kennis niet mag verkopen? Vergeet het even lekker.

            En dat schrijvende bedenk ik me dat het me eigenlijk niet veel kan schelen waarom jij denkt dat ik niet integer ben. Ik zit hier aan de binnenkant en ik kan je vertellen: mijn behang is schoon. Dus als je daar niet in gelooft, denk ik dat je snel op zoek moet naar een plek op internet waar je je fijner voelt. Dat lijkt me voor iedereen het beste.

        • Maria

          Ik moet echt lachen, hoor!!!!OMG!!!Jezus! JUDITH!!! Wakker worden!!!
          Trek je je niets van aan Groene Vrouw!
          We weten allemaal dat je andere roeping hebt !

          • De Groene Vrouw

            Hahaha ach joh, 2014. Ik was het allang weer vergeten 😉

  • Kim

    Ik wil zwanger rauwe melk blijven drinken, zou jij dit ook doen?

    • De Groene Vrouw

      Ik zou zelf rauwe melk blijven drinken als ik de bron vertrouwde. Maar ik kan dat niet aan jou adviseren – dat is een beslissing die je zelf moet maken.

      • Kim

        Dankjewel, ze lopen kleinschalig bij mijn buurman in het land (met horens). Drink het al jaren en heb er goed gevoel bij.

      • Jo van Ringen

        “…Zoek het maar eens na: de grootste uitbraken met pathogenen in voeding zijn bij lange na niet te wijten aan rauwe melk, maar aan bijvoorbeeld meloen en komkommer. Wil je nu zeggen dat we die ook niet meer rauw dienen te eten?”

        Dat komt wellicht omdat rauwe melk op veel minder grote schaal geconsumeerd wordt dan bijvoorbeeld meloen en komkommer. Feit is echter wel dat er wereldwijd diverse uitbraken van voedselinfecties zijn gemeld waarin rauwe melk als oorzaak aangewezen kon worden. Ook in Nederland zijn meerdere uitbraken van ziektegevallen geregistreerd door het drinken van rauwe melk. Voorbeeldje: na een bezoek aan een boerenbedrijf werden in 2005, 22 van de 34 kinderen ziek. De infecties werden epidemiologisch in verband gebracht met het drinken van rauwe melk die tijdens de excursie was aangeboden. Soortgelijke gevallen met een vergelijkbaar relatief hoog aantal zieke kinderen door het drinken van rauwe melk hebben zich meerdere keren voorgedaan. In het verleden is op goede gronden besloten tot pasteuriseren van melk en dat is duidelijk te merken geweest, want de risico’s op het overdragen van gevaarlijke infecties zijn vrijwel gereduceerd. Nu steeds meer mensen weer rauwe melk willen gaan drinken, wordt de klok wat dat betreft weer teruggedraaid. Wat ik niet begrijp is waarom je rauwe melk zou gaan drinken als je van mening bent dat melk sowieso niet nodig is. Dan kun je toch beter helemaal geen melk drinken?

        • De Groene Vrouw

          Sorry, ik heb na een dag kleren kopen met twee onwillige kinderen echt geen energie meer om hierop te antwoorden. Het ligt anders dan je nu stelt. Ik kom er nog wel eens op terug 😉

        • Stella

          @Jo
          Ze zegt dat bewerkte melk niet goed voor ons is doordat de winkelprodukten kapotbewerkt zijn en dat rauwe melk goede stoffen bevat, waardoor het handig kan zijn om het toch te consumeren, mits in beperkte mate. De verhouding koolhydraten:eiwitten klopt niet bij melkmakers van een andere soort. Vroeger werd het zo beredeneerd: het kalfje moet hard groeien, zodat er voor de baby te veel eiwitten in zitten. Dat verminder je door er water bij te doen. Daarmee verminder je naar verhouding ook de hoeveelheid koolhydraten en dat vang je op met een schepje suiker.

          Nienkes uitleg laat meteen een plausibele verklaring zien over de toegenomen lengte van de hedendaagse Nederlandse man: van jongs af aan te veel eiwitten gebunkerd.

          Voor rauwe melk moet je dus bij een hygiënisch werkend bedrijf zijn.
          Ik heb 1x een beetje rauwe melk gedronken, dat was tijdens een boerderijexcursie. Ik was de enige en heb het wel geprobeerd na inwendig een kruisje geslagen te hebben. Het was niet de lekkerste melk die ik proefde, was gewoon neutraal. En ik was volwassen, terwijl in mijn kleutertijd gewoon de mazelen en waterpokken kreeg. De lekkerste melk was op een vakantieboerderij waar ze veel “beste melk 19#”-bordjes op de stal geschroefd hadden. Die melk was verrukkelijk. Door melk van verschillende boeren te drinken, kwam ik tot de conclusie dat je in de melk de stal van de boer proeft. Een vuillige stal proef je als mindere melk.
          Uiteraard keek ik wel met stedelingenogen, maar er is toch een zichtbaar kwaliteitsverschil tussen een stal waar de dieren in een dikke laag stro staan en een stal met maar weinig strooisel, waardoor de koeien besmeurd: er blijft maar weinig in het strooisellaagje hangen en op het deels kale beton liggen is niet fijn.

          Vraagje aan Nienke: verniel je zelf de enzymen als je de melk thuis pasteuriseert? Dus op lagere temperatuur dan in de fabriek?

          Ik heb tijdens vakanties wel

      • Else

        Als E-coli ziekteverwekkers komen door spatjes mest die op uiers terecht komen, kan het risico van rauwe melk volgens mij prima gedekt worden door de manier van melken. De boer waar ik rauwe melk van eigen huiskoe dronk, poepte altijd als ze gemolken moest gaan worden de eerste keer na geboorte van een kalf. Dat vond ze niet leuk. Die melk ging dus niet linea recta de koelkast in. Als de daaropvolgende keren haar kalf bij haar mocht zijn tijdens het melken, poepte ze niet. Kwestie van uiers goed poetsen en gaan met die banaan. Eh, uier…

        • Nienke Tode-Gottenbos

          Bijvoorbeeld! En als de koe een gezond maagdarmkanaal heeft, hebben de slechte E. coli’s ook nog eens veel minder kans :-)

  • Judith

    Hier een linkje over hoe de rest van de wereld erover denkt en de wetenschappelijke feiten waarmee ze dit onderbouwen:
    http://www.fda.gov/food/foodborneillnesscontaminants/buystoreservesafefood/ucm247991.htm

    Bottom lines:
    – Rauwe melk is niet beter voor je
    – Het helpt niet tegen lactose-intolerantie (rauwe melk bevat sowieso geen lactase)
    – In het bijzonder voor jonge kinderen is rauwe melk gevaarlijk, ze kunnen er infecties met E.Coli van krijgen
    – Het grootste deel van de vitamines en mineralen in melk worden niet geïnactiveerd door het kortdurend verhitten wat tijdens pasteurisatie gebeurd. Behalve vitamine C.
    – Homogenizatie maakt vetten in de melk niet moeilijker op te nemen

    Iedereen mag zijn mening hebben en ik denk dat rauwe koemelk best goed kan smaken en dat je de meeste ziekteverwekkers erin wel de baas kan met een gezond darmstelsel en afweersysteem.

    Maar ik ben blij dat er in de Nederlandse supermarkten relatief verse, veilige, lekkere melk te koop is tegen een lage prijs. Deze melk zit boordevol bouwstoffen voor groei en activiteit van ons lijf.

    • De Groene Vrouw

      Let’s just agree to disagree. Ik vind de FDA niet de best onderbouwde en meest betrouwbare bron in deze. Maar je bent van harte welkom om een andere mening te hebben. Voor wie er meer over wil weten: binnenkort verschijnt de Basiscursus Positive Eating met daarin ook de les over Melk & Zuivel, waarin ik dieper inga op dit onderwerp, de veiligheid van rauwe melk en de gezondheid van supermarktmelk.

  • Eef

    Boerderij ‘t Geertje in Zoeterwoude/Zoetermeer. Daar verkopen we rauwe, grasgevoerde melk van de eigen koeien en geiten. Wordt regelmatig getest, dus is ook veilig. En lekker natuurlijk!

  • Willemijn

    Een goed adres voor rauwe melk van grass fed koeien is:
    Biologische boerderij De Kruytbosch
    Vosstraat 24 in Hall (gld)
    Op woensdag, vrijdag en zaterdag is de boerderij winkel open

  • Femke

    Mooi stuk! En idd stuit het drinken van gewone supermarktmelk me steeds meer tegen de borst. Hoewel ik moet bekennen dat ik het zelf wel erg lekker vind en mijn kinderen ook. Maar mijn jongste dochter van twee drinkt gelukkig nog lekker bij mij dus krijgt verder eigenlijk amper andere melk. Mijn oudste dochter daarintegen drinkt het liefst de hele dag melk. Dat krijgt ze natuurlijk niet en eigenlijk vind ik gewoon dat ze ook best wat van mijn melk uit een beker zou kunnen drinken maar helaas doet ze dat niet. Ik wil dus het liefst over op rauwe melk (ik moet nog even uitzoeken waar ik dat hier kan krijgen). Maar ik vraag me af of supermarktmelk behalve overbodig mogelijk ook gewoon slecht voor ons is. En in hoeverre heeft een kind dat onbeperkt toegang tot moedermelk heeft gekregen na die zoogperiode nog (rauwe) melk nodig?
    En is rauwe melk voor iedereen geschikt? Zeg maar, mijn oma van 83, is het drinken van rauwe melk voor haar geen groter risico dan dat het goeds oplevert?
    Sorry, een hoop vragen maar ben nog maar net je site aan het ontdekken. :)

    • De Groene Vrouw

      Ik ben inderdaad geen voorstander van supermarktmelk. Er is voldoende onderzoek dat uitwijst dat ‘melk’ niet gezond voor ons is – allemaal uitgevoerd met supermarktmelk. Er is verder een verschil tussen ‘nodig’ en ‘bruikbaar’; ik copy-paste even uit een eerder antwoord:

      >> Er is een verschil tussen ‘nodig hebben’ en ‘goed kunnen gebruiken’. We hebben (koe)melk in de strikte zin niet nodig, nee: we kunnen overleven zonder. Maar rauwe melk kan een geweldige bron zijn van voedingsstoffen, die we op een andere manier moeilijker kunnen verkrijgen. Gezonde verzadigde en onverzadigde vetten bijvoorbeeld, vitaminen, mineralen en eiwitten.<

      • Femke

        Dank voor je antwoord. Maar het is me nog niet helemaal duidelijk. Ik kan me er volledig in vinden dat we koemelk niet nodig hebben. Maar ook dat rauwe melk een hele goede bron biedt van allerlei voedingsstoffen. Ik kan me dan ook voorstellen dat een kind wat niet of beperkte toegang tot moedermelk heeft gehad rauwe melk dus goed kan gebruiken. Maar gaat dit ook op voor een borstgevoed kind dat heeft kunnen drinken tot het er zelf mee stopt? Heeft die rauwe melk bovenop wat je aan voedingsstoffen hebt meekregen uit de moedermelk dan nog toegevoegde waarde?
        Graag zie ik je blogs over de veiligheid van rauwe melk tegemoet! Mijn vader slikt namelijk immuunonderdrukkers ivm zijn transplantatiehart. Ik kan me zo voorstellen dat het in dat geval iets anders ligt.

        • De Groene Vrouw

          Het antwoord blijft hetzelfde. Niemand heeft rauwe melk ‘nodig’, maar voor zowel volwassenen als kinderen als iedereen daar tussenin kan het wel een goede bron zijn van voedingsstoffen. Dat heeft in die zin niet specifiek te maken met het al dan niet krijgen van borstvoeding.

  • Pingback:Een verantwoorde en bewuste vleesconsumptie | Getrouwd, met kinderen

  • Ellen

    Vervelend dat geen enkel ‘expert’ ooit schrijft over het lactase en
    Lactose verhaal zoals ik dat van de kinderarts van mijn (half negroide kind..negroide mensen zijn O goed als allemaal lactose intolerant) heb geleerd.
    Melk is goed verteerbaar door een mensenbaby tot ong. 6 maanden omdat we dan extra lactase in
    onze darmen hebben dan. Daarna krijgen we tanden en horen we van nature vast voedsel te gaan eten. Maar nee: opvolgmelk graag!! En wel tot 3 jaar het liefst!
    Terwijl die darmen het allangng niet meer ok kunnen verteren. Waarom..lees ik dat nergens. En praten we hier weeeer over dat, nu dan de zuiverste vorm, melk ineens weer wel gezond is?

    • De Groene Vrouw

      Waarschijnlijk lees je dat hier niet omdat ik het er niet mee eens ben. Een mensenbaby is ‘gemaakt’ om tot minimaal tweejarige leeftijd moedermelk te drinken. Ook in moedermelk zit lactose. Het zou een beetje vreemd zijn als we met zes maanden al zouden stoppen met het aanmaken van lactase. Waarmee overigens niet gezegd is dat ik het eens ben met het fenomeen ‘opvolgmelk’; moedermelk is ook na de zes maanden de beste ‘zuivel’.

      Daar komt bij dat rauwe koemelk, zoals je kunt lezen in het artikel, zélf de lactase bevat die nodig is om de aanwezige lactose te verteren. Het is daarom vele malen beter verteerbaar dan supermarktmelk (een product waar je gezondheidstechnisch niets aan hebt). Er zijn mensen die dusdanig lactose-intolerant zijn dat ze zelfs rauwe melk niet kunnen verdragen, maar vaak gaat dat gepaard met een darmflora die overhoop ligt. Herstel je de darmflora, dan herstelt in een groot deel van de gevallen ook het vermogen om rauwe melk te kunnen verteren.

      Je kinderarts heeft het dus bij het verkeerde eind; waarschijnlijk is zijn verhaal gebaseerd op (sterk bewerkte) supermarktmelk. Tevens zou het je niet misstaan om bij je allereerste reactie op mijn blog, je vermoeide toon achterwege te laten. Je helpt er niemand mee.

    • We krijgen rond 6mnd MELKtanden. Veel zoogdiersoorten drinken moedermelk tot ze hun volwassen kiezen krijgen. Wel melk van de eigen moeder natuurlijk (soms ook van andere moeder uit de familiegroep), en niet die van een moeder van een andere diersoort. Kathryne Dettwyler kwam dus ook niet voor niets tot de conclusie dat mensenkinderen minimaal 2,5j, maar misschien wel 7jr bij hun moeder melk drinken van nature.

  • Sonja Otto

    Hoe zit het dan met de melkkefir uit de natuurwinkel?
    Deze is gefermenteerd.
    Is dit wel goed voor je?

  • Maria-Annette

    Er zijn zoveel critici die maar lopen zeuren op melk.. je krijgt er kanker van, je krijgt er botbreuken van bla bla bla.. natuurlijk zijn er onderzoeken naar gedaan.. maar je moet dan ook geen liters melk gaan drinken.. rauwe melk zou het best zijn, al is daar de kans op ziekten soms aanwezig, maar supermarkt melk is best een goeie tweede.. Ik drink elke dag zo’n klein pakje (kleine halve liter) biologische karnemelk uit de supermarkt en probeer mijn vrienden ook aan de calcium te krijgen. Ik ben zelf student en studenten staan er nou eenmaal bekend om niet altijd genoeg van de juiste voedingsmiddelen binnen te krijgen.. dus moet je toch iets.. beter dat ze nu een extra glas melk pakken dan dat ze op 30 jarige leeftijd met de heupen van een 70-jarige rondwandelen. De cultuur van tegenwoordig trekt inmiddels zo veel in twijfel dat steeds meer mensen bang worden van elk natuurlijke voedingsmiddel omdat je er niet alleen gezond van wordt maar ook ziek van “kúnt” worden… tja water is ook dodelijk als je er teveel van inneemt ;).. daar droog je op den duur van uit

    er wordt niet voor niets aangeraden tussen de 300 en 600 ml melkproduct per dag te gaan zitten (afhankelijk van je lengte gewicht en de hoeveelheid alcohol en caffeine die je ernaast binnenkrijgt dat wel, want hoe meer alcohol en caffeine hoe meer calcium je ertegenover moet zetten)

    ik ben zo blij dat dit een van de weinige recente artikelen is die melk niet afkraakt! Zoals al gezegd: je moet je calcium toch ergens vandaan halen..

    • De Groene Vrouw

      Dat klopt, maar let op: er is wel degelijk een verschil tussen rauwe (biologische) melk en melk uit de supermarkt! Juist als het gaat om calcium, want door het verhitten van de melk (pasteurisatie) verharden de eiwitten zich. De calcium in supermarktmelk is veel minder opneembaar door het harde eiwitlaagje dat eraan gebonden is. Dan ben je toch een stuk beter uit met rauwe melk.

      Samengevat is het verschil tussen rauwe melk en supermarktmelk zo groot, dat je naar mijn idee met de laatste niets nuttigs toevoegt aan je gezondheid, terwijl de eerste juist een stevige bron van vitaminen, mineralen en gezonde vetten kan zijn.

    • De Groene Vrouw

      Ik ga eens lezen, ben benieuwd!

  • Yvonne

    wat vinden jullie van zelfgemaakte kefir?

  • Pingback:Melk van de boerderie | Gezonde Nieuwsgierigheid

  • Jan

    Wat een goed stuk zeg! (got milk) .. nu de rest van je site nog “even” lezen.

    In een van je antwoorden schrijf je over enzymen die kapot gaan door koken. Maar gaan bijna alle enzymen niet kapot vanwege het maagzuur en moeten ze daarom opnieuw in elkaar gezet worden?
    (dit vraag ik me ook al een tijdje af over plantaardige enzymen)

    • Maria-Annette

      Dat vraag ik mij inderdaad ook af.. de enzymen voor het verwerken van lactose (lactase) gaan pas echt aan het werk in de twaalfvingerige darm –> het eerste deel van de dunne darm.. die komen daar dus vrij als het aanwezig is in het lichaam.
      Enzymen zijn echter eiwitten en die worden in de maag door pepsine afgebroken (niet door maagzuur, maagzuur katalyseert (helpt) de afbraak alleen.

      Is het dan niet zo: lactose zal onmiddelijk afgebroken worden als je het lichtelijk gaat verwarmen tot lichaamstemperatuur want de optimum pH is 6,5 (is pH van melk) en temperatuur ligt rondom lichaamstemperatuur (tot aan 48 graden) dus zodra je het inslikt begint het met afbreken?

      vraag ik me alleen af: waarom gebeurt dit dan niet al in de uiers
      en heeft de lactase dan niet véél te weinig tijd om lactose af te breken voor het de maag bereikt en de pH te laag wordt en de enzymen worden afgebroken?

      • Saskia

        misschien is dat de rede dat borsten buiten t lichaam zitten en dus kouder zijn? net zoals bij de ballen van de man t kouder is en t zaad op een betere temperatuur blijft? zo maar een ideetje…

    • De Groene Vrouw

      Ik moet je het exacte antwoord schuldig blijven, maar globaal kan het niet zo zijn dat alle enzymen worden afgebroken door maagzuur. Er zijn immers ook mensen die geen of weinig enzymen aanmaken in de pancreas, en die hebben veel baat bij het slikken van enzympreparaten. Ook bij lactose-intolerantie is één van de ‘oplossingen’ het slikken van lactasepilletjes. Of alle lactase het maagzuur ook daadwerkelijk overleeft is een tweede, maar het nut is onderzocht en bewezen.

      Dus dat enzymen standaard en volledig zouden worden afgebroken door het maagzuur, lijkt me hoe dan ook niet correct.

      • Enzymen in koemelk zijn gemaakt om werkzaam te zijn in en na de kalvermaag. Hoe het met de zuurgraad van de kalvermaag gesteld is weet ik niet, ik weet wel dat die van een mensenbaby iets hoger (minder zuur dus) is dan die van een volwassene.

  • Evelien

    Ik was altijd erg scepties vooral als het ging om ander voedsel denkend.
    Afgelopen week bij de natuur arts geweest en daar vielen vele puzzelstukje op z’n plek.
    We kochten bij haar een kookboek: Oegondisch genieten. Ik weet niet of je het kent?
    Ik ben echt een brood eter dus het is even wennen. Ik hoop dat het me lukt om mijn voeding om te gooien.

  • Hoi
    Vraagje… Wat is je bron voor deze bewering: “De oermens at gerust eieren en vlees als hij ze te pakken kon krijgen. Bergvolkeren ondernamen hele queestes om gedroogd zeevoedsel te ruilen met strandvolkeren of om zelf met hun hele stam naar zee te trekken en zich daar een seizoen lang te voeden met zeevoedsel. Als ze bereid waren die moeite te doen, denk je dan dat ze een kant-en-klaar krachtvoer zouden hebben laten liggen? Ik ben ervan overtuigd dat als een jager-verzamelaar een lacterend dier levend in zijn handen kreeg, hij niet zou twijfelen en ook de melk zou drinken.”?
    Groetjes, Katrien

    • De Groene Vrouw

      Daar zijn meerdere bronnen voor :-)
      Een goede bron vind ik ‘Voeding en fysieke degeneratie’ (vertaling van het boek van Weston A. Price), waarin te zien is dat ook traditioneel levende volkeren in de moderne tijd deze gewoonten nog aanhangen.

        • H

          Ik denk toch dat als je als jager-verzamelaar hier je handen wist te leggen op een lacterend oerrund, dat dat het laatste was dat je deed. Een oerrund was geen huiskoe… Daarnaast: definieer oermens, want alle prehistorische mensen over een kam scheren gaat te ver als het gaat om het gebruik van melk(producten).

  • Anouk

    Ja, precies zo werkt het ook bij mij. Rauwe melk of kaas van rauwe melk kan ik wel verdragen (hoewel ik melk echt vies vind) en bewerkte niet. Ik werd eens uitgetest door een electro-acupuncturiste. Bleek ik alleen rauwe melk en moedermelk te verdragen, haha!
    Mooi, wijs stuk tekst vind ik het!

  • Marieke Bossenbroek

    Ik was me juist al een tijdje in de voor en nadelen van melk aan het verdiepen, dus deze info komt op een goed moment :) Ik heb de (supermarkt)zuivel zoveel mogelijk uit huis verbannen omdat het de eczeem van de kinderen leek te verergeren, maar heb soms wel het idee dat ze nu wat voedingsstoffen tekort komen. Inderdaad, omdat ik wel lekker verantwoord kan koken, maar ze het dan gewoon niet willen eten. En melk vonden ze wel altijd heel lekker. Dus ik ga ook maar eens op zoek naar echte melk en kijken of ze dat beter verdragen. Als iemand toevallig een adresje weet in Zeewolde??

    • Joke Vermanen

      In veel recepten kan je de melk vervanven door water. Bij pannekoeken bijvoorbeeld maar ook in instant sausjes en aardappelpuree. (ook niet echt puur koken maar een mens moet wat he).
      En anders zou je geitenmelk kunnen proberen. Is wel 2 keer zo duur als gewoone koemelk maar ook 2 keer zo lekker. Gewoon van Melkunie en het goedkoopste bij de Jumbo.

      • Fleur

        Water is geweldig, maar het is natuurlijk geen melk.
        Wat betreft geitenmelk. Als je hieronder even doorleest. Staat er ook iets over dat rauwe geitenmelk ook weer beter is dan die in de supermarkt.

        Voor verkoop adressen ben ik zelf ook aan het zoeken gegaan en kwam tot deze website:
        http://www.news4all.org/verkoop-melk

        • Joke Vermanen

          Dát had ik al gelezen. Maar koemelk is voor ons geen optie ivm de vergevorderde koemelkallergie in onze familie.
          Daarnaast moet je soms kiezen voor een oplossing die niet altijd de beste is maar wel diegene die uitvoerbaar is. Aangezien geitenmelk uit een pak al beter is dan koemelk kiezen wij voor die optie, al is het dan mondjesmaat.
          Maar je hebt melk niet nodig als je gezond en gevarieerd eet, dus is water een goede vervanger voor wat de maatschappij heeft ingevoerd als een voeding die je nodig zou hebben.

        • Marieke Bossenbroek

          Dank voor de link! Er staat een adres bij dat in de buurt is dus daar ga ik eens kijken! Ik vervang inderdaad ook vaak de melk door water. Zoals gezegd is melk niet nodig als je gezond eet, maar die 2 koters van mij (1 en 3 jaar) willen nog lang niet alles eten en vooral de groenten niet helaas… dan komen ze op een bepaald moment toch wat tekort aan voedingsstoffen. Dus als we dat met rauwe melk aan kunnen vullen, vind ik in ieder geval de moeite waard om te proberen. Ik ga het in ieder geval proberen, en de tip voor geitenmelk ga ik ook onthouden!

  • Fleur

    Ik hoor net dat we hier in de buurt, in Berlicum, Kamelen melk kunnen krijgen.
    http://www.kamelenmelk.nl
    Nou wil ik niet meteen naar “de exoten” grijpen… maar ik ben toch wel nieuwsgierig.

  • Aukje

    vraag: hoe zit het met ‘rauwe’ melk van de boer, die je vervolgens verwarmt/kookt (omdat je nou eenmaal je koffie alleen latte machiato drinkt). Is dan al het goede uit de melk verdwenen?
    En is rauwe melk koken dé oplossing voor zwangere vrouwen om toch gezonde melk te kunnen drinken? Want die mogen natuurlijk geen ‘rauwe’ melk, ook al is de kans dat er listeria in zit geloof ik niet zo heel groot.

    • De Groene Vrouw

      Als je de melk zelf kookt, heb je uiteindelijk hetzelfde probleem: de enzymen koken kapot en kunnen hun functie dus niet meer uitoefenen. De melk in de supermarkt wordt ook nog gehomogeniseerd (door heel kleine gaatjes geperst zodat het vet zich verdeelt over de melk en niet bovenop komt te liggen). Dat zorgt er ook voor dat je minder hebt aan het vet in de melk. In die zin is thuis koken dus wel gezonder.

      Persoonlijk zou ik, zwanger zijnde, ook rauwe melk drinken (als ik wist waar het vandaan kwam en hoe de koeien daar gehouden werden); maar ik zou het niet durven aanraden aan anderen.

  • Fleur

    Helder geschreven. Ik begin me wel meteen af te vragen welke ander “drager” we beter kunnen melken dan de koe. Misschien apenmelk? Of kangoeroe? Is een buideldier eigenlijk ook een “drager”? Ik vind het enorm interessant :-)

    • De Groene Vrouw

      Nee, een kangoroe is een buideldier en geen drager. Ik weet niet precies wat ze wel zijn, ze vallen geloof ik officieel niet onder de ‘baarmoederzoogdieren’.
      Apen komen het dichtste bij, denk ik. Maar ja, apenmelk… 😉

      • Fleur

        Misschien wel heel lekker :-) Maar niet geschikt voor massa consumptie, lijkt me. Arme aapjes.
        Linda, wat een leuke info over die 2-fasen melk. Ik heb weer wat bijgeleerd vandaag.

    • Linda Rikkers

      Volgens mij heeft een kangoeroe 2-fasen-melk: de eerste voor als het jong embryo-achtig in de buidel verblijft, vastgekoppeld aan de tepel. De tweede fase is ontdek-melk. In en uit de buidel, en ws ook mee-eten. Mensenmelk verandert overigens ook, maar bij buideldieren is het effect extra opvallend doordat een ouder dier een andere tepel kiest, en daar aparte melk uit krijgt. Anders dan die voor het vastgekoppelde pasgeboren jong. http://classes.ansci.illinois.edu/ansc438/lactation/marsupials.html

  • Meryl

    Goed blog! Sinds kort halen we rauwe melk bij de boer. Toen ik een goede vriend vertelde over “rauwe melk” moest hij erg hard lachen. Hij komt zelf van de boerderij, daar noemden ze het gewoon verse melk. De melk in de supermarkt is “nepmelk”. EIgenlijk ook wel vreemd, dat we het in 2013 rauwe melk moeten noemen om het te onderscheiden 😉

  • WZK

    Heerlijk. Sinds kort ook hier rauwe melk (dat was nog wel een zoektocht). Of via een adres hier in de buurt of via hofwebwinkel. Beiden bevalt enorm goed. Kleine meid is gek op melk en kreeg laatst rauwe melk van mij (ik had niets gezegd). Ze wil niets anders meer. Jummie! Dank voor de goede uitleg ook weer!

  • Nienke

    Mooi artikel! Toch nog maar eens zoeken waar er hier rauwe melk te vinden is.. Ik drink zelf altijd volle melk ipv halfvolle omdat ik denk dat dat gezonder is, maar rauw is dan natuurlijk nog beter (onbewerkter).

  • Heel leuk stukje weer, Groen Vrouw :-) Helemaal mee eens. Wat ik ook altijd een leuke vind als mensen zeggen: er is geen diersoort dat, als volwassen, melk drinkt, om dan te zeggen dat er ook geen diersoort is dat op internet dingen opzoekt (of iets anders technologisch, laatst op Twitter zei ik ‘dat twittert’). Bovendien is het niet helemaal waar. Ze zullen het niet zelf opzoeken, maar als ze het kunnen krijgen drinken ze niets liever dan melk, denk maar aan varkens die verzot zijn op wei, de katten bij de boer die als ze de kans krijgen bij de tank de gelekte melk ook drinken (zijn honden mogen dat niet, maar willen ook niets liever btw.)

  • Maaike

    De eeuwige discussie. Maar misschien een goed idee, we kunnen dan ook wel sondevoeding gaan drinken, da’s hetzelfde idee als borstvoeding/melk.
    Complete voeding waar alles in zit om te leven, maar dan niet alleen voor baby’s maar ook voor volwassenen. Kunnen we misschien op een gegeven moment, net als in de zoogtijd, de rest van de voeding laten staan omdat het complete voeding is, net als melk. Maakt het leven veel makkelijker, sneller en simpeler. Past helemaal bij deze tijd. Of toch niet…

    • De Groene Vrouw

      Wat is je punt?

  • Wat een prachtige blog weer! Je weet het altijd zo goed uit te leggen, zodat ik jouw artikelen makkelijk aan de wat minder ‘ingewijden’ kan laten lezen. Bedankt ook voor de link naar de jersey koeien website + shop. Zoiets zocht ik al een tijdje.

  • Nu niet meer, ik woon in een stad, maar toen mijn kinderen klein waren woonde ik in een dorp en gingen de kinderen bij de boer rauwe melk halen. Heerlijk, en je had ook gelijk slagroom als je het een poosje liet staan ;-).

  • Iris

    Duidelijke uitleg! En helemaal mee eens. Maar hier geen rauwe melk in de buurt en anders moet ik een auto regelen om het te halen… Wel volle bio melk uit de supermarkt dan maar. Maar zelfs daar zit nog vet verschil in wanneer je op de verpakking kijkt.
    groetjes Iris

  • Joke Vermanen

    Duidelijk artikel. Wat ik me alleen nog even afvraag. Weet jij waarom mensen met een koemelkallergie vaak wel geitenmelk ‘tolereren’ ?
    Wij zelf zaten te denken aan dat een koe meer magen heeft dan een geit en dat het daar misschien in zit?

    • De Groene Vrouw

      Ik weet niet of het daarmee te maken heeft, maar ik weet wel dat geitenmelk andere verhoudingen aan melkeiwitten bevat. Overigens: als je de kans krijgt, geldt ook voor geitenmelk hetzelfde – liever rauwe melk recht uit de geit dan bewerkt wit vocht uit een pak in de supermarkt…

      • Joke Vermanen

        Ben ik het mee eens, maar hier geen optie inderdaad. We willen wel graag nog eigen geitjes maar hebben daar nu geen budget én tijd voor. Nu houden we het gewoon op 1 glas per dag of minder. Ook al is het consternatiebureau het daar niet mee eens 😉

      • Linda Rikkers

        Dat vindt mijn oudste super, gekregen op schoolreis/a’damse bos

    • Doro

      Hoi! Ik denk dat dit te maken heeft met het feit dat melk van geiten en schapen niet gemuteerd zijn. (A2 melk) Vroeger gaven alle koeien A2 melk, maar door de mutaties is dat nu A1 geworden. Dat is de melk ik de winkel en eigenlijk ook alle rauwe melk. Er zijn nog een paar koeienrassen die A2 melk geven en die rauwe A2 melk is maar op een paar plekken in nederland te krijgen. Maar daar zitten heel erg veel gezondheidsvoordelen aan, meer nog dan rauwe ‘gewone’ melk. Maar zelf drink ik helaas wel altijd gewone rauwe melk, omdat A2 melk hier niet in de buurt te krijgen is.. Maar als je intolerant bent en je kan wel geiten melk bijvoorbeeld verdragen, dan is het heel interessant om even naar A2 melk te kijken.

      Hier staat het uitgelegd:
      http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/gezonde-voeding/152573-gezonde-melk-a2-melk.html