Het grote overzicht van olie & vet

Het grote overzicht van olie & vet

Ghee Spoon

Hoe zat het ook alweer…. roomboter, margarine, sojarine op je brood? En bakken in olijf, of toch in zonne, kokos of ouderwets rundervet? Om op te bewaren en af en toe terug te lezen: het grote oliën&vetten-overzicht.
 
 
 
 
 

Basisweetjes

  • Vetten en oliën bestaan altijd uit een mix van verzadigde en onverzadigde vetten.
  • Van de goede vetten word je niet dik.
  • Verzadigde vetten zijn niet (per definitie) ongezond. Eerlijke verzadigde vetten zoals die uit kokos en dieren die hebben gegeten waar ze voor gemaakt zijn, heb je gewoon nodig. Voor de opbouw van cellen en weefsels en het geven van stevigheid aan celstructuren, en voor het bouwen van hormonen bijvoorbeeld.
  • Onverzadigde vetten zijn juist tricky. Sommige zijn gezond, andere zijn niet gezond en weer andere zijn in kleine hoeveelheden gezond. Meer uitleg hieronder, vuistregel: gele plantaardige oliën  – laten staan.
  • Belangrijk: een goede verhouding tussen Omega-6 en Omega-3-vetzuren. Die eerste krijgen we vaak veel te veel binnen in de vorm van linolzuur (zonnebloem- en andere gele plantenolie). Die tweede veel te weinig in de vorm van algenolie of vis(olie). Vuistregel: zonnebloemolie en companen zoveel mogelijk vermijden, vis(olie) of algenolie juist blijven slikken.
  • Transvetten zijn écht ongezond; ze ontstaan onder andere bij het frituren met onverzadigde oliën en bij een sterke bewerking van vetten (dus bijv. het productieproces van margarine). Vuistregel: eet vooral onbewerkte vetten.
  • Dierlijke vetten: vooral van dieren die hebben kunnen eten waar ze voor gemaakt zijn. In het geval van koeien dus gras & kruiden, ganzen en kippen dus insekten, zaden en granen en varkens dus wat granen, zaden, vruchten, noten, paddestoelen en de rest. Dit komt de verhouding aan verschillende vetzuren binnen het vet ten goede, met andere woorden: het is gezonder.

 

Koud gebruik

  • Hoe onverzadigder, hoe makkelijker een vetzuur oxideert. Oxideren is plat gezegd ‘roesten’. Het vetzuur wordt er minder gezond van. Verzadigde vetten oxideren niet tot nauwelijks, onverzadigde vetten oxideren sterker en meervoudig-onverzadigde vetten oxideren heel sterk.
  • Verhitting stimuleert oxidatie. Slimme lezers merken dus op: meervoudig onverzadigde vetten, verhit je beter niet. In de praktijk: visolie, lijnzaadolie, extra vergine olijfolie verhit je beter niet te sterk.
  • Gebruik ze dus in capsules, door je salade of door je soep, maar niet om een biefstukje in te bakken (in het geval van visolie is dat zelfs uitgesproken smerig). Lijnzaadolie is geen vervanging van visolie. Het bevat ook Omega-3-vetzuren, maar niet de goede (ALA en geen DHA/EPA). De omzetting van de vetzuren in Lijnzaad naar de vetzuren die je nodig hebt, is niet optimaal. Ben je vegetariër, dan slik je beter een goede algenolie om aan je vetzuren te komen.
  • Ook notenoliën (Macadamia, Walnoot, Hazelnoot) zijn erg gezond en kun je het beste koud gebruiken door de salade of koude sauzen.
  • Bewaar deze oliën ook altijd donker, koel en goed afgesloten. Licht, warmte en zuurstof versnellen het oxidatieproces. In de praktijk: je olie wordt ranzig…

 

Warm gebruik (bakken en smoren)

  • De wat vastere vetsoorten zijn geschikt om in te bakken op lage temperaturen. Roomboter (bij voorkeur grasboter) bijvoorbeeld. Bakken kan ook in kokosolie of dierlijk vet (rundervet van grasgevoerde dieren, varkensvet van biovarkens of ganzenvet van dieren die niet wreed volgepropt zijn met graan).
  • Over olijfolie zijn de meningen verdeeld. Ik ben geen voorstander van bakken in olijf, maar je gaat echt niet dood van een lekkere risotto of biefstukje die je bereidt met deze olie. Vermijd de sterk bewerkte ‘milde olijfolie’ varianten.

 

Sterk verhitten (frituren, wokken en bakken)

  • NIET in onverzadigde vetzuren! In de praktijk dus niet in plantaardige oliën (behalve kokosolie). Ook niet in rijstolie, hoe Oosters dat ook klinkt.
  • WEL in verzadigde vetzuren. Dat betekent dus in kokosolie (die mag extra vergine zijn of ontgeurd, liefst wel bio), palmolie (definitely alleen bio in verband met de impact op de regenwouden van niet-bio palmolie) en ook weer de dierlijke vetten. Echt frituren gaat nog altijd prima in ossenwit, maar dan wel van grasgevoerde dieren. Soms lastig te krijgen, maar hoe vaak frituur je dan ook helemaal…
  • Bij dierlijke vetten heb je, net als bij vlees, de verantwoordelijkheid over wat je koopt. Gebruik dus alleen vetten van dieren die goed behandeld zijn. Dat doe je niet alleen voor het dier, maar ook voor jezelf: deze vetten hebben een veel gezondere verhouding aan verschillende vetzuren dan het vet van dieren die een onnatuurlijk dieet van maïs en soja hebben gekregen.

 

Uitwendig

  • Een zalf is een smeersel dat alleen uit vetten bestaat. Dus bijvoorbeeld (amandel)olie met een verdikker zoals lanoline of bijenwas. Vermijd vaseline.
  • Een crème bevat ook waterige componenten; omdat olie en water niet mengen, heb je daarnaast een emulgator nodig.
  • Zalven zijn vetter dan crèmes; die laatste trekken over het algemeen beter in, maar een zalf/balsem beschermt weer beter tegen uitdroging. Zalven met bijenwas, lanoline of plantaardige wassen beschermen de huid tegen uitdroging, zonder dat de ademende functie van de huid geblokkeerd wordt. Vaseline (en paraffine, synthetic stearine en aanverwanten) hebben grotere moleculen waardoor ze de huid verstoppen en afsluiten.
  • Oliën die vaak in zalven en crèmes worden gebruikt zijn onder andere amandel, abrikozenpit, sesam, olijf en kokos. Die laatste heeft op kamertemperatuur een vaste vorm, waardoor je het ook ‘zo uit de pot’ kunt gebruiken. Lekker makkelijk!
  • Afhankelijk van de werking die je wilt bereiken, kun je nog een variatie aan kruiden en etherische oliën aan de zalf toevoegen.

 

Voilá. Eén kort-door-de-bocht schema voor jullie 😉
De uitleg van het waarom, de gezondheidseffecten en het overige gebruik van de besproken oliën en vetten lees je elders op de site.

 

De vraag van vandaag:
Welke oliën en vetten gebruik je zelf graag?
Vertel het ons in de reacties!

Reageren? Gezellig!

Reacties (86)

  • Pingback:Bouw een gezonde baby: vetten - Mama Naturelli

  • Pingback:Kokosolie, een must have! - Mama Naturelli

  • Twiggie

    twiggie;

    Het vet smelten waarin de kalfsnieren inzitten. Is een mooie klomp. Fijn snijden op zacht vuurtje; dan door doek gieten want er blijven krokante “kaantjes” over.

  • Anna

    Hoe zit het met de teunisbloemolie of borage olie. Is ook omega 6. Werkt super bij eczeem. Omega 6 is al omgezet en dus niet meer ontstekingsbevorderend? Klopt het dat je dit dagelijks er bij kan doen, zeker wanneer je al de verkeerde vetten mijd? Dus alles zelf bakt met roomboter, kokosolie of soms rode palmpit. Verder chiazaadjes over salade, ongebrande noten, goede olijfolie, levertraan enz.

  • Sakura

    Kunt u de top 5 plantaardig en onbewerkte olie opnoemen en waar je ze kan kopen?
    Voor het bakke van vlees en vis
    En voor salades en groentes
    Ik heb gehoord dat ik de zeldzame ziekte van werner heb en wil wat gezonder leven
    En teveel olieen zijn bewerkt en kankerverwekend

  • Sanne Roos

    Een super artikel! Er is zo veel onenigheid over de juiste oliën. Mijn vraag is welke olie het gezondste is om op je gezicht te smeren? Ik wil geen cosmetische producten meer gebruiken. Ben benieuwd naar je antwoord!

    • De Groene Vrouw

      Dat hangt van je huidtype af :-)
      Misschien doe ik nog wel een keer een blog over gezonde uitwendige oliën.
      Ik zet het op de Grote Blogpost Ideeën Lijst :-)

  • Patricia

    Hoi GV, nav je artikel enkele dagen geleden over vetten ben ik aan het neuzen naar een goede algenolie (ik eet vlees noch vis). In jullie webwinkel vind ik een algenolie waar alleen DHA inzit en geen EPA. Omdat ik alleen de Omega-3-klok heb horen luiden en niet weet waar de klepel in vredesnaam hangt is mijn vraag; is die EPA ook niet heel belangrijk? Elders op internet vind ik nml ook producten met dezelfde dosis DHA en daarnaast ook EPA..en wordt beweerd dat dat dus ook erg noodzakelijk is. (En in die jullie aanbieden zit ook zonnebloemolie).

    Het liefst bestel ik natuurlijk bij jullie omdat ik je graag sponsor met deze toffe site :)

  • Yvonne

    Misschien een domme vraag, maar hoe weet je of dierlijke vetten van dieren komen die het “goede” voer gekregen hebben ? Kom je dan automatisch bij de biowinkel terecht of is dat ook geen garantie ? Geweldige site trouwens, heerlijk, zoveel kennis gemixt met gezond verstand en humor !

    • De Groene Vrouw

      Ja en nee… de goed gevoerde dieren zijn inderdaad vrijwel altijd biologisch, maar biologisch is geen garantie voor grasgevoerd. Vooral op internet vind je veel bronnen: https://groenevrouw.nl/online-vleesch/ en bij je lokale bioboer natuurlijk!

      • Yvonne

        Dank voor de info !

  • Pingback:Lekker vet recept | natuurlijksophie

  • Ruud

    Ik ben al een tijdje een beetje aan het rondneuzen met betrekking tot het gebruik van olien en vetten en hoe die in ons lichaam hun werk doen.
    Heb ook een hoop wetenschappelijke artikelen gelezen die al jarenlang aantonen dat men meer omega 6 nodig heeft dan omega 3, en dat de grote massa nog steeds niet die adviezen overneemt. Als men bijv. de papers van professorer Beskin leest wordt gelijk duidelijk hoe dit van belang is op bijv. ook het ontstaan/ verminderen van de kans op kanker.

    Ik lees op heel veel internetsites gewoon de verhalen/ meningen die men van elkaar overschrijft of herschrijft en er een leuk eigen tintje aan geeft. Maar niemand weet precies waar het echt om gaat. Erg jammer …En het is tegenwoordig zo gemakkelijk om je van de feiten eigen te maken met alles beschikbaar op internet.

    • De Groene Vrouw

      Even een stapje terug… weet je zeker dat je bedoelt méér Omega-6 dan Omega-3?
      Ja, feitelijk heb je gelijk: de verhouding hoort op ongeveer 2:1 tot 5:1 te liggen. Maximaal 5x zoveel Omega-6 dan Omega-3 dus. Dat is niet tegenstrijdig met wat hier staat.

      Het probleem ligt hem in de verhouding die nu vaak zo scheefgetrokken is, dat mensen vaak wel een verhouding van 25:1 hebben. 25x meer Omega-6 dan Omega-3. En dat is niet gezond…

      En verder: leuk, misschien kunnen we een keer wetenschappelijke onderzoeken vergelijken. Ik ben halverwege dit jaar afgestudeerd op vetten en met 100 referenties in mijn scriptie heb ik nog wel een stapeltje liggen 😉

      • Kitty

        Uhm, hoe weet je hoeveel Omega 6 je tegenover een Omega 3 capsule (algen) moet stellen, want ik eet voornamelijk roomboter. Een andere capsule Omega 6 (bv. Borageolie) van iets en op welke hoeveelheden moet je dan letten?

        • De Groene Vrouw

          Goed onderwerp! Ik zet het op de Grote Blogpost Ideeën Lijst :-)

  • Mirjam

    Ik ben een recept tegengekomen van een hartige taart, waarin druivenpitolie gebruikt wordt. Nou wil ik dat niet voor 1 keer gebruiken aanschaffen, en ik weet ook uberhoupt niet of ik het in onze nabije omgeving kopen kan. Door welke olie kan ik dit dan het beste vervangen?

    • Hilde

      Ik geloof dat druivenpitolie sowieso gewoonlijk sterk geraffineerd is, dus niet zo’n goed idee. Vermits een taart de oven ingaat (dus aanzienlijk verhit wordt), denk ik dat je best gesmolten kokosolie kan gebruiken, al dan niet met stoom ontgeurd.

  • Iara

    Fijn stuk. Weer ongegeneerd roomboter eten :) Vraagje over vetten: op advies van Tanja Visser (zag ik ook voorbij komen in je bio), tien jaar geleden alweer, gebruik ik omega 3 6 9 olie (inmiddels eigen merk ekoplaza), bijv door de havermout. Maar als ik dit stuk lees, lijkt dat niet veel zin te hebben misschien. Omega 3 is die van een plantje en niet vis. En de omega 6 krijgen we al overvloedig. Dus beter kokos/roomboter in de havermout en proberen vis te eten (hilfe!) of aan de traan/capsules ?

  • Marjan

    Oh pffft interessant dit! Maar het roept ook weer een hoop vragen op:
    – oxideert een plantaardige olie vanaf een bepaalde temperatuur? Of werkt ‘t meer als ‘hoe hoger de temperatuur, hoe sneller ‘t oxideert’? Ik doe bijv. ‘s ochtends een scheut lijnzaadolie door mijn havermout. Dat doe ik pas als ‘t van het vuur af is, maar het is dan vast nog wel 80 graden of zo.
    – In de vragen/antwoorden hierboven lees ik over een rookpunt. Is dat dan hetzelfde als de temperatuur waarop een olie oxideert? Of heeft dat roken niks met oxideren te maken?
    – kan ik zelf zien/ruiken/testen of mijn olie geoxideerd is? Als dat oxideren ook bij kamertemperatuur gebeurt, is het interessant om iets te weten over hoe je geoxideerde olie herkent, hoe lang je zoiets gemiddeld goed houdt etc.
    – ik lees op de site van het Voedingscentrum (ja, het Voedingscentrum) dat het lichaam de schade van geoxideerde vetzuren zelf deels kan herstellen of zelfs voorkomen met een antioxidantensysteem. Ik neem even aan dat dat geen onwaarheid is? En zijn geoxideerde vetzuren dan nog steeds zo ongezond? NIet dat ik nu per se geoxideerde olie wil eten, maar gewoon om ff te weten hoe ‘t nu zit.

    Jeetje, ingewikkeld dus! Ik hoop dat het boek gauw uitkomt. Als bovengenoemde vragen daarin ook behandeld worden dan wacht ik wel even tot het zo ver is! 😉

    • Jo van Ringen

      Reactie verwijderd ivm onvriendelijke inhoud.
      Zie ook hier: groenevrouw.nl/beleefdheid

      • Jikukan

        Interessant, zou je mij hier meer informatie over willen geven?
        jammer dat hier maar èèn kant van het verhaal word laten zien, en het tegenovergestelde simpelweg word verwijderd.

        • De Groene Vrouw

          Het gaat er niet om dat de inhoud van Jo’s reactie hier niet getoond mag worden, maar de manier waarop maakt uit. Ik blief op mijn site niet te worden uitgemaakt voor iemand die levens kost, terwijl Jo zelf geen enkele poging doet om zijn/haar informatie te onderbouwen met juiste argumentatie.

  • Hilde

    Wat is jouw opinie over biologische, koudgeperste, met stoom ontgeurde, “high-oleic” zonnebloemolie? zie http://www.bioplanete.com/Cooking-Frying-oil
    Persoonlijk zou ik niet geneigd zijn om hierin te gaan bakken, omwille van het hoge aandeel onverzadigde vetzuren, maar zou dit OK zijn voor mayonnaise (evt. in combinatie met olijfolie)? Ik heb nl. een man die elke keer lastig wordt omdat mijn mayonnaise te hard wordt door de kokosolie. Ik heb al wat combinaties van ongeraffineerde oliën uitgprobeerd, maar de meeste smaken toch te hard door in de mayonnaise.

    • De Groene Vrouw

      Nee, het lijkt me een uitermate stom idee om daarin te gaan bakken. Ik schrijf er het e.e.a. over in mijn boek dat deze zomer uit komt 😀

      • Hilde

        En zou dit ok zijn voor mayonnaise? Geraffineerde zonnebloemolie uit de supermarkt wil ik niet, maar deze is dus “high-oleic” (dus geen overmaat aan linolzuur) en met stoom ontgeurd (wel handig voor mayonnaise)
        Ik kijk al uit naar je boek :-)

        • De Groene Vrouw

          Jamaar, met stoom ontgeurd is dus wel al verhit. Dat geeft niet als we het over kokosolie hebben, maar bij een onverzadigde olie (hoog in oliezuur), weet ik het zo net nog niet…

        • Hilde

          Bedankt voor je antwoord :-)

  • Jikukan

    Je beweerd in dit artikel dat we verzadigd vet nodig hebben, maar als ik bv kijk op voedingscentrum, word er geschreven dat het lichaam zelf verzadigd vet kan aanmaken, en we het niet nodig hebben als voedingsstof. Bovendien zit er al meer dan genoeg verzadigd vet in andere producten waarbij het soms niet eens word vermeld.

    Verzadigd vet verhoogd het slechte LDL- cholesterol en wanneer 5% van de calorieën in plaats van uit verzadigd vet uit onverzadigd vet komt, vermindert dat de kans op hart- en vaatziekten met ongeveer 20%.

    Waarom zou je dan een product als kokosolie of beter gezegd kokosvet aanbevelen terwijl dat uit minstens 80 % verzadigd vet bestaat? Leuk dat het niet oxideert maar het lijkt erop dat het meer schade brengt dan goed doet.

    Samengevat: ik kan het beste gewoon blijven bakken en wokken met olijfolie?

    • De Groene Vrouw

      Nee, dat kun je niet. Olijfolie is een onverzadigd vetzuur, dat oxideert als je het bakt en kookt. Ik ben het dan ook regelmatig erg oneens met het Voedingscentrum; deze zomer komt mijn boek uit waarin je precies en onderbouwd kunt lezen waarom 😉 (als je tot die tijd niet kunt wachten raad ik je aan wat verder te zoeken op de site, of deel te nemen aan de Basiscursus Positive Eating – daar wordt het ook grondig uitgelegd 😀 )

      • Jo van Ringen

        Zo’n belangrijk onderwerp, maar je bent niet bereid om inhoudelijk op vragen in te gaan. In plaats daarvan verwijs je mensen naar je boek – dat nog niet uit is – of laat ze zelf zoeken op je site. Heel zwak vind ik dat eerlijk gezegd. Ik zou bijna denken dat het je alleen gaat om de verkoop van je boek.

        • De Groene Vrouw

          Ja, dat zou je bijna denken. Ware het niet dat ik uren en uren en uren heb gestoken in het opschrijven van goede informatie die zomaar gratis en voor niets door iedereen die dat wil te lezen is op de site. En dat het dan een beetje vreemd is om te verwachten dat ik die ook nog even handmatig allemaal voor je ga nazoeken. Er is een categorie speciaal over vetten, en verder nog dit: https://groenevrouw.nl/beleefdheid/

      • Jikukan

        Bedankt voor je snelle reactie. Ik ben pas recent bezig met gezond voedsel, omdat ik er achter ben gekomen dat voor mijn jonge leeftijd, ik een vrij hoge bloeddruk heb. En ik moet zeggen dat het best verwarrend kan zijn allemaal. Er zijn zoveel tegenstrijdige berichten dat het moeilijk is om erachter te komen wat nou wel of niet juist is. En dan heb ik het niet alleen over vetten.

        Ik zal nog eens verder kijken wat ik er over kan vinden, tot op heden lees ik alleen maar dat verzadigde vetten slecht zijn en je ze moet vermijden. Ik wil je graag geloven maar ik persoonlijk heb daar iets meer onderbouwing voor nodig. Dit is overigens niet negatief bedoeld en respecteer wat je wel en niet vrijgeeft aan informatie op de site.

        • De Groene Vrouw

          Er is echt genoeg onderbouwing te vinden (ik schrijf er mijn hele boek op, tevens afstudeerscriptie), dus het enige dat je moet doen is even goed zoeken 😉

  • ANNE

    Met belangstelling het overzicht van olie en vet gelezen, dank hiervoor.
    Ik heb nog wel een vraagje ??? Ik bak mijn brood in een broodmachine en doe er altijd een lepel olijfolie doorheen, nu heb ik uit dit verhaal gelezen dat dat niet zo’n goede oplossing is. Wat kan ik nu beter gebruiken, liefst met veel omga-3, en geen omega-6. BVD groetjes ANNE

    • De Groene Vrouw

      Uberhaupt niks met Omega-3, want dat oxideert net zo hard als olijfolie. Gewoon roomboter of kokosolie 😀

  • Jo van Ringen

    Ik snap hier niks van. Ik heb famililaire hypercholesterolomie. Zonder behandeling en dieet stijgt mijn cholesterol naar levensgevaarlijke hoogtes. Ik heb een tijdje minder goed dieet gehouden en tamelijk veel roomboter gegeten en andere vetten die niet goed voor me zijn, waaronder kokosvet en dat was te merken. Omdat de medicatie heel vervelende bewerkingen heeft, hou ik me dus weer strikt aan de voorschriften van de internist. Wat ik hier lees is volkomen in tegenspraak daarmee en daar begrijp ik helemaal niets van. Ik moet juist wél onverzadigde vetten eten en de verzadigde vetten en transvetten mijden. Ik merk het ook in mijn waardes als ik daar teveel van afwijk. Dus hoe zit dat nou?

    • De Groene Vrouw

      Dat klopt, wat je hier leest is volkomen in tegenspraak met wat de internist zegt. Je vraag ‘hoe zit dat nou’ kan niet in één zin beantwoord worden; ik schrijf er momenteel een heel boek over. Maar lees je in (deels hier op het blog, deels op andere sites), want het is belangrijk!

  • Marja van Weeren

    Fantastisch overzicht (en sowieso een fantastisch informatieve blog, bedankt!).
    Ik heb een vraag: wat vind je van Druivenpitolie?
    In Korea gebruiken ze dat om te wokken en daar heb ik het leren kennen. Ik gebruik het nu voor aziatische gerechten, voor mayonaise als ik geen zin heb in olijfolie, en om op mijn huid te smeren. Trekt nl heel goed in en is vrijwel geurloos, dus met een paar druppels rozenolie oid heel lekker.
    Maar ik heb geen idee of druivenpitolie nou inderdaad gezond is of onder het hoofdstuk valt van olien die mbv chemicalien ed zijn bewerkt. Jij misschien ook niet, maar misschien ook wel…
    Groeten, Marja

    • De Groene Vrouw

      Druivenpitolie is onbewerkt niet lekker: donkeroranje en erg sterk van smaak. Het wordt dus vrijwel alleen geraffineerd verkocht (da’s al niet supergezond), en dan bevat het ook gewoon veel Omega-6-vetzuren. Ik zou het dus vooral uitwendig gebruiken, het is een fijne massage-olie.

  • Kiki

    En hoe zit het met koolzaadolie ?
    Op de ene site staat: verhitten….nooit doen !
    Op de andere site lees je: gezond.

    • De Groene Vrouw

      Koolzaadolie is onverzadigd – dus nooit verhitten, en bevat veel van het Omega-6 vetzuur linolzuur, dus wat mij betreft: vermijden.

    • Anne-Marie

      En nog elders las ik dan weer dat koolzaadolie, zelfs onverhit, slecht is. Dus, ja, koolzaadolie, koudgeperst of niet, is voor mij ook een raadsel.

      • De Groene Vrouw

        Dat zeg ik toch ook? Koolzaadolie bevat veel Omega-6-vetzuren dus wat mij betreft: vermijden. Dat staat er letterlijk. “Goed” en “slecht” zijn alleen geen termen die je erop kunt plakken, want dat heeft van alles te maken met wat er verder nog in je dieet zit. Zie ook: https://groenevrouw.nl/het-probleem-van-de-massa/

  • Hilde

    In welke categorie valt arachideolie? Hoort dat bij de te mijden gele oliën of bij de notenoliën? Mijn vriend zweert bij (geraffineerde) arachideolie om te wokken hoewel ik onlangs extra vierge en met stoom ontgeurde kokosolie gekocht heb die hij daar volgens mij beter voor zou kunnen gebruiken.

    • De Groene Vrouw

      Pinda-olie bevat veel oliezuur (zoals olijfolie) en veel linolzuur (zoals zonnebloemolie). Het zit er dus een beetje tussenin, maar persoonlijk zou ik nooit geraffineerde pinda-olie gebruiken en nooit pinda-olie in het algemeen om in te wokken, want beide vetzuren zijn onverzadigd en dus veel kwetsbaarder dan de verzadigde vetten in kokosolie.

      • Hilde

        Bedankt voor de informatie! Zou je ook een keertje een blog kunnen schrijven over het verschil tussen geraffineerd en ongeraffineerd?

        • De Groene Vrouw

          Ik zet het op de grote Blogpost-Inspiratie-Lijst! 😀

  • Leen

    ik begrijp niet zo goed het nut van olie en vet. Waarom zou ik een geraffineerd product willen gebruiken? Ik kan wel begrijpen dat er wat goede stofjes bij inzitten en we vetten op zich ook nodig hebben, maar ik begrijp niet goed waarom geraffineerd en in zo’n grote hoeveelheid als tegenwoordig gangbaar lijkt.

  • Chaja

    Weet iemand of er nog gezonde eigenschappen zitten in ontgeurde kokosolie?
    Ik gebruik naast de Virgin de ontgeurde van Kokovita en vraag me af of er nog iets van MCT en dergelijke in te vinden is.

  • Esther

    Even voor mezelf, hoor, om te kijken of ik het goed heb binnen onze gebruiken:
    – Het beste roomboter of kokosolie op brood. (wij doen nu veelal halvarine)
    – Frituren in kokosolie of ossewit (dat doen wij in zonnebloemolie)
    – Pannenkoeken en vlees bakken (valt dat onder warm gebruik?) in roomboter, kokosolie of evt. olijfolie. (dat doen we tot nu toe in zonnebloemolie of margarine)
    – Koekjes bakken met roomboter (ik doe dat met vloeibare margarine, uit praktische overwegingen, omdat ik last van mijn handen heb en moeilijk deeg kan kneden. Met vloeibaar margarine gaat het zo veel makkelijker :))

    Wat mij tegenhoud om onze gewoonten te veranderen is het kostenplaatje. We zijn met vijf goede eters hier in huis en één salaris. En natuurlijk wil ik graag gezond eten, maar het geld kan toch echt maar één keer uitgegeven worden. Een herkenbaar probleem, lijkt mij.

    Heb je tips voor nog het meest betaalbare opties? En wat van ons gebruik zou ik het beste kunnen veranderen. Zelf denk ik nu aan het vervangen van zonnebloemolie door olijfolie, maar mogelijk denk jij daar anders over.
    Mijn oma bakte alles in de roomboter. Dus zij was gezond bezig 😉

    • De Groene Vrouw

      De dingen die je noemt, kloppen inderdaad.
      En budget, tsja. Aan de ene kant blijft het lastig, aan de andere kant vind ik ook dat voeding belangrijk genoeg is om een groot deel van onze middelen aan uit te geven. Een beetje creativiteit brengt je een heel eind. Zie ook:

      groenevrouw.nl/de-sluitpost/
      https://groenevrouw.nl/maar-waar-haal-je-dat-dan/

  • Olivia

    Heel mooi duidelijk overzicht. Bedankt daarvoor!

  • Liesbet

    Waarom is rijstolie niet geschikt / niet gezond om in te frituren? Heb dit net gekocht, omdat er allerlei voordelen op de fles staan : Het hoge verbrandingspunt (215°C) maken het een ideale olie om in te frituren. Rijk aan de natuurlijke antioxidanten vitamine E en Gamma oryzanol (4000 ppm).
    Klopt dit niet dan?

    • De Groene Vrouw

      Het klopt wel, maar 215C IS helemaal niet zo’n hoog rookpunt als je het vergelijkt met dat van verzadigde vetten 😉 Buiten dat bevat ook rijstolie weer een hoge hoeveelheid linolzuur, net als zonnebloem- en canola-olie. Het hoogste rookpunt schijnt in Avocado-olie te zitten, en dat heeft ook nog heel veel vitamine E – maar da’s wel een duur patatje, dat dan weer wel 😉

      • Hilde

        Als ik via Google zoek, vind ik voor extra vierge kokosolie op meerdere sites een rookpunt van 177°C, wat dus eigenlijk behoorlijk laag lijkt. Klopt dit? Want dat lijkt me dan weer aan de lage kant om te wokken en te frituren.

        • Hilde

          Frituren op 175 graden i.p.v. 180 lijkt mij niet zo’n onoverkomelijk probleem, maar in de reactie hierboven schrijf je wel “215C IS helemaal niet zo’n hoog rookpunt als je het vergelijkt met dat van verzadigde vetten”. Als dan het rookpunt van kokosolie 177 graden is, vind ik dat toch een beetje tegenstrijdig.
          Mijn frituurketel heeft een thermostaat, dus die kan ik instellen op een temperatuur onder 177 graden. Maar hoe zit het dan met een wok? Ik heb er geen idee van hoe heet die wordt…
          En staat dit rookpunt los van oxidatie of hebben die 2 iets met elkaar te maken?

        • Hilde

          Krijg ik geen antwoord op de bovenstaande vragen? :-(

          • De Groene Vrouw

            Wie weet. Ik schrijf nog wel eens een aparte post over dat rookpunt, want daar is iets meer over te vertellen dan dat handig is in de reacties op een blog. Ik schrijf een boek over vetten, dus het komt ongetwijfeld een keer voorbij.

  • Anne-Marie

    Prachtig overzicht, superhandig, dank je wel !
    Wel nog een vraagje. Wij eten behoorlijk wat mayonaise, zelgemaakte natuurlijk. Tot nu toe gebruikten we koudgeperste koolzaadolie bij gebrek aan een beter alternatief. Ik heb al veel afgezocht op het net en sommigen maken mayonaise met half kokosolie en half olijfolie. Olijfolie heeft echter zo’n sterke, specifieke smaak die we echt niet lusten en kokosolie wordt hard in de koelkast … Wat zou jij aanraden ?

    • De Groene Vrouw

      Avocado-olie 😀 (in combinatie met kokosolie dan dus)
      Of de één of andere notenolie. Wel wat duurder, maar de moeite waard!
      Anders is (koudgeperste) sesamolie altijd nog gezonder dan zonnebloem, en de smaak is vergelijkbaar.

    • Eva

      Druivenpitolie?

  • Ik ben een nieuwe lezer van je en helemaal heen en weg van je geweldige blog die niet ‘verstoord’ wordt door allemaal pr-samples/ tests. Geweldig! ik heb meteen twee vraagje betreffend de olie.
    1) Ik eet elke ochtend de wellicht bekende Budwigpap: magere kwark gemengt met 3 EL lijnzaadolie en wat lijnzaad, zonnebloempitten en chiazaad een appel. Het proeft heerlijk en geeft me erg lang energie. Maar nu lees ik hier dat lijnzaad olie helemaal zo goed niet is. waarom niet en heb je een ander idee welke olie ik door mijn kwark kan mengen voor de eiwit-vet verhouding die Johanna Budwig juist zo sterk aanbeveelt?

    2) Ben gek op kokosolie en eet het sinds afgelopen erg veel, bijv. ipv boter op mijn dagelijkse lunchbroodjes, in zelfgemaakte pralines en om alles mee te bakken. Sinds die tijd ben ik echter ook wel aangekomen :S Zou hier een samenhang in kunnen zijn.. of ligt het toch aan ander voedsel dat ik ben aangekomen?

    Hartelijke groet, liv

    • De Groene Vrouw

      Dank je wel 😀 Wat zijn pr-samples/tests? Iets dat ik niet heb in elk geval, dat blijkt 😉

      1. Lijnzaadolie is niet zozeer slecht, het is alleen niet wat veel mensen denken dat het is. Het is geen vervanging voor visolie en het oxideert snel; in die zin vind ik het geen meerwaarde hebben. Ik ben niet zo op de hoogte van de ideeën van Budwig, dus ik zou je niet kunnen vertellen wat in haar ogen een goede vervanging zou zijn. Iets uit deze lijst, lijkt me 😉

      2. Ik kan niet in je dieet kijken, maar van kokosolie en van vetten in het algemeen kom je niet aan. Je kunt erdoor in je natuurlijke vorm komen: dat wil zeggen dat mensen die ondergewicht hebben, kunnen aankomen, maar mensen die overgewicht hebben, kunnen afvallen. Met de nadruk op kunnen, want zoals je zelf al zegt: it’s all in the rest of the diet. Wat, en hoeveel, je nog meer eet heeft natuurlijk een grote invloed op je gewicht en gezondheid. In een Voedingsconsult kan ik je meer vertellen over jouw specifieke dieet en wat voor jou goed zou werken.

  • Ik gebruik roomboter op brood, voor gebak maken. Om in te bakken kokosolie en boter (gebakken ei smaakt beter in boter). Olijfolie in de sla. Ik heb margerinne al mijn hele leven vies gevonden, ik vind het naar plastic smaken.

  • Maura

    Hoi! Leuk artikel en erg nuttig. Ik wilde ook graag je mening weten over saffloerolie en arganolie! Kun je daar iets over vertellen?

    BEDANKT!

    Maura

  • Judith

    Dank voor de uitleg, voor mij helder. Nog een vraag over kokosolie. In de groene winkel stervens duur, in de toko erg goedkoop (rond de drie euro voor een grote pot van 500 ml). Er staat op pure kokosolie, ook goed dus lijkt me?

    • De Groene Vrouw

      Nou, niet onvoorwaardelijk. Ik ken meerdere mensen die het geprobeerd hebben, maar een wereld van verschil vonden tussen de bio en de toko-variant. En dat was alleen nog maar de smaak – het milieu-aspect komt daar nog bij. Van palmolie weet ik dat het in de niet-bio-versie echt verschrikkelijk is voor het milieu, de mensen en de omgeving. Van kokos weet ik het niet zeker, maar ik vermoed dat het wel eens hetzelfde probleem kan zijn.

      Komt nog bij: van niet-bio-kokos weet je niet hoe het geteeld en behandeld wordt. Van bio kokos weet je dat het goed geteeld wordt en koud geperst (de geurloze variant wordt daarna nog behandeld met stoom). En dat er geen rare rotzooi doorheen zit. Bovendien kosten de goedkopere bioversies rond de 20 euro voor 2,2 kilo. Dat is niet duurder dan een goede olijfolie.

      Persoonlijk vind ik dat gezond voedsel niet iets is waar je op moet willen besparen 😉

  • Ineke

    Ik mis in je overzicht koolzaadolie. Een mooie verhouding tussen omega3 (de plantaardige) en omega 6. Tegenwoordig ook verkrijgbaar meet botersmaak een daardoor voor vele toepassingen te gebruiken o.m. taart en koekjes als je geen roomboter gebruikt. Een handig en gezond product vind ik.

    • De Groene Vrouw

      Omdat koolzaadolie écht niet gezond is. Het mag dan een relatief gunstige verhouding 3&6 hebben in de olie zelf, aangezien mensen vaak al veeeel te veel 6 (linolzuur) binnenkrijgen, hebben ze dat niet nog een keer nodig in een plantaardige olie.

      Ik doe echt mijn best om linolzuur te vermijden en ik zit nu op een verhouding 1:6. Ideaal is 1:2 tot max 1:5, de meeste Westerlingen zitten rond de 1:35. Dus ik doe het best goed, maar wel omdat ik linolzuur bewust probeer te vermijden. Helemaal uitbannen kan en hoeft niet, want je hebt het wel nodig; maar koolzaadolie toevoegen betekent voor vrijwel iedereen alweer veel te veel linolzuur.

      Dus nee, die komt niet in het rijtje, met uw welbevinden 😉

      • Freek

        Koolzaadolie heeft een omega 3/6 ratio van ongeveer 1:2, dus als jouw voeding een ratio heeft van 1:6 zal koolzaadolie daarop een gunstige invloed hebben.

        Het moet echter niet verhit worden – dus zoals Ineke aangeeft, voor bijvoorbeeld koekjes gebruikt worden – aangezien het voor nog geen 10 procent uit verzadigde vetzuren bestaat, en voor bijna een derde uit meervoudig onverzadigde vetzuren.

        • De Groene Vrouw

          Leuk, maar bij de meeste mensen bevat de voeding een ratio omega-3 : Omega-6 van wel 1:25 of hoger. Dus bij voorkeur vermijd ik alle oliën die hoog zijn in Omega-6, en neem ik extra Omega-3 op in het dieet. Net zoals Omega 3/6/9-olie: het zit misschien in perfecte verhoudingen in het flesje, maar dat trekt de verhouding in ons lichaam niet recht (aangezien die verhouding om te beginnen al scheef was).

  • Irene

    Handig overzichtje! Hoe lang kan je frituren in kokosolie? Moet dat net zo vaak verwisseld worden als zonnebloem? En wat is beter, bio boter waarvan je niet weet of het grasgevoerd is ( zoals AH puur & eerlijk of van de lidl) of grasboter van campina?
    Gek op roomboter, surrogaat/margarine komt er hier niet in!

    • De Groene Vrouw

      Hoi Irene,

      Dank je wel! Het vervelende is: soms is het gewoon niet zo duidelijk te zeggen wat ‘beter’ is. Wat de koeien eten heeft invloed op de samenstelling van de melk, en dat heeft weer invloed op de samenstelling van de boter. De vetzuurverhouding, bijvoorbeeld (waar ze bij Campina nu vreselijk hun best voor doen om de Omega-3 omhoog te krijgen bijvoorbeeld, met lijnzaad en al – terwijl die gewoon het hoogst is als koeien lekker gras en kruiden mogen eten).

      Ik gebruik zelf verschillende soorten. Ik zou dolgraag alleen demeterboter kopen, maar dat redden we niet met ons budget (gezien de hoeveelheid boter die erdoorheen gaat). Dus vaak toch gewone boter, hoewel ik dat niet vergelijkbaar vind (gezondheidstechnisch dan). Het is beter dan margarine maar daar is dan ook alles mee gezegd [wink] Grasboter is ook een beetje een illusie omdat de meeste koeien grazen op monocultuur Engels raaigras; het koeienequivalent van een koekjesdieet heb ik me eens laten vertellen. Terwijl koeien natuurlijk eigenlijk een variatie aan grassen, kruiden en af en toe een hap boombast horen te eten. Maar goed. Ik steek mijn kop af en toe ook gewoon in het zand en koop dan toch grasboter, als het even kan.

      Kokosolie als frituurvet verwissel ik als het niet lekker meer smaakt of er onappetijtelijk uitziet. Ik schat dat dat gemiddeld tussen de 5 en 10 x is?

  • Suzan

    Mooi overzichtje!
    Voor op brood roomboter. Ook om mee te bakken.
    Verder kokosolie en zonnebloem olie. Olijfolie voor koude gerechten.
    En heb ook een fles vloeibare margarine voor het gemak ( Ssst! Ik weet het…)

  • Ik bak al bijna een jaar in kokosolie of met roomboter.
    Olijfolie, reageerde ik vroeger niet goed op, maar nu heb ik geen last van de bijwerkingen, die gebruik ik voor pesto, salade en soep.

    Ik wilde mayonaise maken met 50% olijfolie en 50% zonnebloemolie (heb nog een fles zonnebloem olie staan), misschien toch maar een andere olie zoeken. Maar wat ga ik dan met die fles zonnebloemolie doen? Even verder lezen op je blog

  • Nienke

    Heeel handig! Ik gebruikte tot voor kort eigenlijk altijd alleen olijfolie om te bakken, maar tegenwoordig gebruik ik toch regelmatig kokosolie en roomboter. Zit dus wel een beetje op de goede tour dan gelukkig :)

  • Denise

    Fijn overzicht!
    Ik bak in ghee, ‘geklaarde’ boter. Dat maken we zelf van biologische boter. Is dat in jouw opinie beter dan boter zoals het is, of maakt het volgens jou niet uit?

    • De Groene Vrouw

      Och, ik heb in mijn haast die arme Ghee helemaal niet genoemd!
      Het is echt prima, zeker als het van grasgevoerde koeien afkomt (Remeker en volgens mij Naturfeinkost ook). Het is qua boterolie geconcentreerder dan boter en bevat geen melkbestanddelen meer, waardoor je het hoger kunt verhitten. Het ruikt niet zo lekker in de pot, maar dingen gebakken in Ghee zijn heerlijk!

  • Marieke Bossenbroek

    Veel dank voor dit overzicht! Ik gebruikte kokosolie al voor de huid, maar heb meteen ook maar een nieuwe pot besteld voor in de keuken :)

  • Kimberly

    Superhandig! Dit ga ik uitprinten & bewaren! En gelijk wat nuttig leesvoer voor mijn moeder 😉

  • Wat en goed overzicht, dank je! Ik gebruik zelf veel kokosolie en roomboter in de keuken.
    Er zijn echt maar weinig dingen lekkerder dan roomboter!

  • Eva

    Fijn overzicht! Die gaat naar mijn schoonmoeder die zich laatst afvroeg waarom we toch roomboter aten, want dat was toch ongezond?