Laat dat schijfje citroen maar zitten

Laat dat schijfje citroen maar zitten

Water met een schijfje citroen

Ja, en ik drink ‘s ochtends water met citroensap om mijn metabolisme op te starten, dus ik ben hartstikke goed bezig dacht ik zo“. Als je dit blog leest is de kans denk ik 100% dat je dit zelf ooit gezegd hebt óf dat je minstens 1 vriend(in) hebt die dit tegen jou gezegd heeft. Maar is het eigenlijk wel waar?

Als je hier al een tijdje meeloopt weet je dat ik zeker fan ben van water in de ochtend, om je zeewier te laten zwieren. In 2013 vond ik nog dat dat per se warm water moest zijn, maar inmiddels ben ik van mening dat koud water ook prima is – als je dat zelf kunt hebben tenminste. Als je dat een koude kledder vindt, blijf je lekker bij warm.

 

Citroen als panacee voor alle kwalen

In 2013 vond ik ook nog dat er best iets in mocht, in dat water: gember, kruiden, of een schijfje citroen. Daar ben ik een beetje van teruggekomen – maar daarover later meer. Laten we eerst eens kijken naar de internethit van de afgelopen jaren: water met een schijfje citroen. Goed voor alles. Net als gember of een lepel honing met kaneel. Allemaal goed om alles te genezen, van een blauwe plek op je been tot kanker. Volgens het internet dan. Zelf ben ik daar (met opleidingen in de kruidengeneeskunde en voeding & gezondheid) iets kritischer over. Hoe fantastisch de natuur ook is, er bestaan gewoon geen middelen die alle kwalen ter wereld oplossen – en geloof me: als er iets was dat in zijn eentje kanker kon bestrijden, hadden we dat ook echt wel uitgevonden voordat de hele medische industrie zich ertegenaan ging bemoeien.

Maar laten we eerst eens kijken naar waar dat schijfje citroen eigenlijk vandaan komt. Als je op internet kijkt, lijkt het inderdaad wel een wondermiddel. Talloze gezondheidsvoordelen zou het drinken wat water met citroen(sap) hebben:

  • afvallen (uiteraard)
  • detoxen (whatever that may mean)
  • de zuur-base-balans herstellen (oh dear)
  • verbeteren van de vertering (daar kan ik nog wel iets over zeggen)
  • opstarten van je metabolisme (daar zeker over).

Goed, waar te beginnen… Bij de grootste onzin misschien. De zuur-base-balans in je lichaam hoeft niet hersteld te worden. Dit is een hardnekkige mythe die maar blijft bestaan; ik schrijf er nog wel een keer een apart artikel over. Maar je bloed is niet ‘verzuurd’ – als dat het geval is lig je met gillende sirenes in het ziekenhuis – en het hoeft dus ook niet ‘alkalischer’ te worden. Bovendien: als er al zoiets zou bestaan, zou de rest van je voeding veel meer invloed hebben dan dat ene schijfje citroen in de ochtend. Be real, folks.

Dat detoxen vraagt iets meer uitleg. Je lichaam is vaak prima in staat om zelf zijn afvalstoffen onschadelijk te maken en af te voeren. Daar heeft het geen citroen voor nodig. Wél voedingsstoffen, want de ‘detoxificeringsprocessen’ worden uitgevoerd met behulp van enzymen. En enzymen bestaan uit voedingsstoffen (eiwitten + vitamines of mineralen). Die je dus wel eerst moet hebben, om voldoende enzymen te kunnen opbouwen. Ook hier is wat je verder nog eet, van veel groter belang dan dat ieniemienie beetje vitamine C dat je binnenkrijgt met een schijfje citroen.

En voor afvallen geldt hetzelfde. Afvallen doe je door voeding te eten die niet alleen gezond is, maar ook bij jouw lijf past. Ik at prima gezond, en toch viel ik 3 kledingmaten af toen ik stopte met gluten eten. Omdat gluten niet per se ongezond zijn voor iedereen, maar wel voor mij. En ik kwam weer aan toen ik iets teveel leunde op maiswafels – omdat mais niet per se ongezond is, maar wel als je er je hele lunch van bouwt (en 2x tussendoor). Ook hier schrijf ik nog wel eens een apart artikel over, maar ook hier gaat een schijfje citroen er echt niet voor zorgen dat de weegschaal minder aanwijst.

 

Betere vertering

Hier valt nog wel het één en ander over te zeggen. Krijg je van een schijfje citroen in je water, een betere vertering? Ik zou zeggen: punten voor het idee, onvoldoende voor de uitvoering. Waar dit in feite over gaat, is het maagzuur. Je maag is een zure omgeving (pH1-3) en dat hoort ook zo. Een voldoende zure maag zorgt dat je eiwitten goed kunt verteren en dat je minder vatbaar bent voor parasieten en andere ziekteverwekkers.

Een groot probleem in deze tijd, is dat er veel mensen zijn die te weinig maagzuur produceren. Dat kan komen door onder andere stress, geen tijd nemen voor je eten, een tekort aan voedingsstoffen, een lichamelijk probleem (met name nek/schouderklachten waardoor de maagzenuw onder druk staat) of de aanwezigheid van de maagbacterie Helicobacter pylori.

Interessant genoeg geeft een tekort aan maagzuur dezelfde symptomen als teveel maagzuur (dat vrijwel nooit voorkomt!): opgeblazen gevoel, brandend maagzuur, pijn tussen je schouderbladen, oprispingen etc. De huisarts schrijft dan maagzuurremmers voor… met alle gevolgen van dien. Nog minder maagzuur, een nog slechtere vertering, en geen oplossing van de oorzaak van het probleem.

De meeste mensen die last hebben van dit soort spijsverteringsproblemen, zouden er baat bij hebben om uit te zoeken waar ze vandaan komen (want alle hierboven genoemde klachten kunnen ook hele andere oorzaken hebben) en om hun maagzuur aan te vullen. Dat is waar de citroen om de hoek komt kijken, want citroen is zuur en door zijn lage pH kan het in theorie je eigen maagzuur aanvullen. Zoals ik al zei: punten voor het idee.

Maar de uitvoering laat te wensen over. Mensen die écht te weinig maagzuur hebben, hebben bij lange na niet genoeg aan een schijfje citroen. Niet eens aan puur citroensap. Die moeten gewoon gedegen supplementen nemen zoals Betaïne HCl om hun maagzuur aan te vullen, en intussen het onderliggende probleem oplossen. Niet gaan lopen aanrommelen met een schijfje citroen…

 

Opstarten van je metabolisme

Dit is misschien wel de meest genoemde én de laatste reden dat je citroen in je water zou moeten willen gooien. Althans, gelijk als eerste in de ochtend. Opstarten van je metabolisme. En ja: citroen start je metabolisme inderdaad op (net als koffie, thee en al het andere dat geen water is) – maar wil je dat eigenlijk wel?

Wij mensen zijn dagdieren. We leven (in tegenstelling tot de twee kittens die momenteel mijn huis onveilig maken) overdag. Dat wil zeggen dat we evolutionair gezien gemiddeld een periode van ongeveer 12 uur hebben waarin we eten verzamelen en opeten, en een periode van ongeveer 12 uur waarin het te donker en gevaarlijk is om naar buiten te gaan.

Ons Circadiaanse ritme (de biologische klok) zorgt daarom voor een optimale afgifte van enzymen (=  die zorgen voor je vertering en uiteindelijk ook voor ‘je metabolisme’) gedurende ongeveer 12 uur per dag. Daarbuiten veteren we ons voedsel minder optimaal. Ontzettend interessante materie, waar ik momenteel (sssst) een ebook over aan het schrijven ben.

Nu dénk je misschien: “ik eet echt wel in minder dan 12 uur”, maar kijk daar eens kritisch naar… Die 12 uur gaan in op het moment dat je je eerste voedingsstoffen in je gezicht stopt. Dus niet alleen kauwbaar voedsel, maar ook koffie en thee – en water met een schijfje citroen. Als je dat om 7 uur ‘s ochtends doet, kun je dus tot 19.00 ‘s avonds eten – en daarna niet meer. Dus geen toastje met kaas ‘s avonds, en geen kop thee meer (hoewel ik mezelf die laatste nog wel zou vergeven, zolang er maar geen suiker of room in zit).

De belangrijkste wetenschapper op dit gebied, dr. Satchin Panda, geeft zelfs aan dat het beter is om 13 uur te vasten (dus maximaal 11 uur te eten), en andere gezondheidsexperts zoals dr. Rhonda Patrick houden het zelfs bij 9 uur eten per dag. Dat is allemaal heel goed te doen als je het op de juiste manier aanpakt… maar zelfs binnen 12 uur eten is behoorlijk pittig als je te vroeg begint met eten. En na je glas water met citroen, begint de klok te lopen – of je nu eet of niet.

 

Is het nu echt erg?

Goed. Minder gezondheidsvoordelen dan gedacht, dus – maar is het nu echt erg om water met citroen te drinken? Op zich niet, als je je houdt aan een paar basisregels:

  • Gebruik biologische citroenen (anders kiep je meer pesticiden in je lijf dan de citroen kan goedmaken)
  • Neem het niet als eerste in de ochtend maar gewoon vlak voordat je echt gaat eten (liefst dus niet gelijk om 7.00)
  • Denk niet dat het al je problemen oplost en ga op zoek naar de oorzaak als je echt klachten hebt

Citroenen bevatten tenslotte heus ook goede voedingsstoffen, zoals vitamine C en wat andere antioxidanten, maar ook niet heel veel meer dan dat. De schil bevat best wat vezels, maar dan moet je ‘m wel opeten want ze zwemmen niet in je glas met water. En in het algemeen is 1 schijfje citroen echt niet zo indrukwekkend qua voedingsstoffen. Niet slecht, maar ook zeker niet genoeg om echt zoden aan de dijk te zetten. Als je een flink dikke schijf (30 gram) opeet krijg je wel een kwart van je ADH aan vitamine C binnen – maar dat is alleen voor de die hards onder ons. Bovendien: als je het daarvan moet hebben, moet je eens kritisch naar de rest van je voedingspatroon kijken…

Hoe leuk het ook zou zijn, een schijfje citroen is niet direct nodig om gezond te worden of te blijven. Als je het lekker vindt moet je het natuurlijk vooral blijven doen – maar dan liever vlak voor een maaltijd. Houd het verder gewoon bij water. Warm of koud: net wat jij lekker vindt.

 

De vraag van vandaag:
Gebruik jij water met citroen?
En welke internethype zou jij nou wel eens uitgezocht willen zien?
Vertel het ons in de reacties!

Reageren? Gezellig!

Reacties (39)

    • De Groene Vrouw

      Zeg dat 1 schijf citroen ongeveer 30 gram weegt. Dan krijg je – als je ‘m met schil en al helemaal opeet – ongeveer 1% van je ADH aan kalium (potassium) binnen:
      http://nutritiondata.self.com/facts/fruits-and-fruit-juices/1937/2

      Ik denk dus dat ze voor dit doel beter vis kunnen eten (in 100gr zalm zit zo’n 25% van de ADH)…

  • Nicoliene

    Dank je. Ik heb ook wel eens een tijdje citroenwater gedronken en dat voelde best oké, maar net als met de meeste dingen stopt het effect voor mijn gevoel na een tijdje en dan stop ik er vanzelf weer mee. Net als met Sole bijvoorbeeld. Eerst voelde het heel goed om dat te drinken, maar na een paar weken niet meer. Nu drink ik het af en toe, als ik merk dat ik net wat meer dan water nodig heb.

    Ben dus wel benieuwd naar je visie op Sole.
    En naar de inname van Baking Soda (of zelfs Alkadruppels). Daar heb ik me maar niet aan gewaagd.

  • Gorki

    Je bloed zou niet verzuren, nee dat klopt anders zou je naar het ziekenhuis moeten. Het zijn wel je spieren die verzuren en als je daar niet op tijd wat aan doet kun je ontstekingen ontwikkelen. Zuur uit fruit zet je lichaam zelf om in base zodat je spieren weet adequaat functioneren. Normaliter doet je lichaam dat vanzelf maar bij het ouder worden is extra hulp van buitenaf niet onwelkom.

  • Nele

    Wat word ik toch altijd blij van je blogs! Alles zo lekker nuchter en eerlijk beschreven. En weer iets nieuws bijgeleerd, joehoe!

    Ben wel benieuwd naar de groene thee / Matcha-hype, en/of: kokoswater, kokosolie, tarwegras, cayennepeper, whey-eiwitten.. (hoewel die laatste 5 geloof ik wel weer passé zijn? Ik volg die hypes nooit, maar verschillende instagram vrienden wel).

    Ben ook even bevangen geweest door de de citroenwater hype enkele jaren geleden maar dat strandde al snel vanwege onvoldoende motivatie en overtuiging. Fijn om te lezen dat die luiheid nu dus waarschijnlijk toch niet m’n dood zal worden.

    Het schijfje citroen dat ik nu wel eens in m’n water doe is voor de lekker en voor de sier :)

  • H.C.

    Wat kan je het toch lekker benoemen,heerlijk. Ik drink mijn hele leven elke morgen een glas lauw water direct als ik opsta, deed mijn moeder al, die zei ,om je darmen te spoelen. Tegenwoodig Sole ,(geen kouwe plens die moet dan eerst weer verwarmd worden in mijn maag) ik neem mijn schildklier medicijnen in en moet dan altijd ongeveer een half uurtje wachten met eten… Verder eet ik ongeveer 3x per dag en heel af en toe s’avonds wat nootjes zonder zout. Ik drink sowieso geen kouwe drankjes behave wijn. Welk Internet artikel ik wel eens uitgevogeld wil zien is dat Kurkuma waar je ook zo gezond van zou worden..
    Bedankt voor dit artikel.
    Riek

  • Ischa

    Wat een interessant stuk! Vooral over het ‘binnen’ 12 uur eten want eigenlijk doe ik dit onbewust al een hele tijd en voel ik me daar wel heel prettig bij.

    Ik ben ooit door het hebben van kleine kinderen ‘s avonds vroeger gaan eten en daarna was ik vaak een hele tijd bezig met ze naar bed brengen en dan zelf al moe waardoor ik nog weinig deed ‘s avonds en dus ook niks meer at. Nu slapen de kids inmiddels meestal wel wat beter maar nog steeds heb ik na het avondeten (om 18.30) eigenlijk nooit meer behoefte om iets te eten. Ik vind het nu heel raar als ik bijvoorbeeld bij mijn ouders ben en zie hoe mn vader ‘s avonds tussen 9 en 10 altijd nog iets van nootjes of toastjes met kaas neemt. Ik denk dan hè? waarom zou je midden in de nacht willen eten??

    ‘s morgens heb ik wel altijd vrijwel meteen honger als ik wakker wordt maar dat is dan rond 7.30 of 8.00 uur dus valt binnen de 12. Ik neem vaak wel eerst een glaasje water voor ik mn ontbijt ga maken, maar dus direct daarvoor en gewoon ‘met niks’.

  • Jo

    Ik heb ‘n immuun probleem, hasimoto,en hoop goed te doen met water met ruim n halve citroen,en 3/4 theelepel baking soda in de ochtend..
    Het voelt niet fout moet ik zeggen, heb nog geen bloed geprikt om zeker te zijn dat het helpt. Maar jij denkt dus eigenlijk van niet…😞 hmmm nu ga ik dan weer tweiifelen…

    • De Groene Vrouw

      Nee, ik denk dat je zéker bij Hashimoto het probleem bij de bron aan moet pakken. Als je onderliggend een – ik noem maar wat – glutenovergevoeligheid hebt, moet je daarmee aan de slag en ga je echt geen zoden aan de dijk zetten met citroen. En al helemaal niet met baking soda, maar daar een andere keer meer over. Zoek een professional die met je kan uitzoeken waar de oorzaken liggen, dan kom je veel verder :-)

  • Henk Fransen

    Hi Nienke,
    Als je iets wil schrijven over maagzuur en citroenzuur verdiep je dan eerst in sterke en zwakke zuren. Henk

    • De Groene Vrouw

      Hoi Henk,

      Als je kritiek wilt geven helpt het als je duidelijk bent in wat precies je kritiek is.
      De maag heeft een zuurgraad van ongeveer 1-3, een citroen heeft een pH van ongeveer 2.5 en een schijfje citroen in water zal niet zuurder zijn dan 4 of 3.
      Ik heb best enigszins verstand van sterke en zwakke zuren, maar ik snap je punt niet helemaal…

  • Corinne

    Hoi Nienke! Leuk verhaal en helder! Is de citroen niet eigenlijk ook best slecht voor je tanden? En….zou het psychische ‘ik ben goed bezig’ effect nog gezo dheidsvoordelen hebben?
    Maar waar ik ook benieuwd ben is (water) drinken bij de maaltijd: verdunt het je maagsappen en daarom niet goed? Of maakt het niet uit want soep is toch ook best wat water bij je eten?

    • De Groene Vrouw

      Ik zou er eens in moeten duiken hoe slecht citroen nou is voor je tanden ten opzichte van andere voeding of dranken. Ik vermoed dat het wel meevalt maar ik kan er eigenlijk nog niet veel over zeggen. En inderdaad ben ik geen voorstander van grote glazen water tijdens het eten…

      • Stella

        Drinken tijdens het eten deed in tijdens warme vakanties in Zwitserland, waar de lucht droger is dan hier. Normaal heb ik er helemaal geen behoefte aan.

  • Harrie Crijns

    Door de lentetijd nu waarschijnlijk erg frisse groene vrouw,
    Duidelijk artikel over een schijfje Citroen!
    Geldt dat ook voor een eetlepel bio appelwijn?
    Ben benieuwd naar je vakkundig antwoord!
    Zonnige groeten,
    Harrie
    Harriecrijns.jouwweb.nl

    • De Groene Vrouw

      Appelazijn? 😉
      Ja, daarvoor geldt in principe hetzelfde.

  • Nienke

    Helder stuk, bedankt!
    Als antwoord op je vraag: En welke internethype zou jij nou wel eens uitgezocht willen zien? zou ik zeggen: gember. Volgens ‘het internet’ overal goed voor, dus ik gebruik het graag ( o.a. in ons eten, in de thee en momenteel ook in ijskoud water vanwege zere keel…) en ik dacht dat ik daarmee gezond bezig was, maar is dat wel zo?

  • Chrisje

    Of gewoon, met citroen omdat dit lekkerder is…

  • Elizabeth

    Ik dacht dat ik mijn intermittent fast niet brak door kruidenthee (zonder melk of zoet) te drinken. Het idee is dat er geen cafeine in zit en dat je bloedsuikerspiegel er stabiel bij blijft…
    Maar jij zegt van wel? Of maakt het dan nog uit welke kruiden?
    iemand zei me, beter geen zoethout, andere kruiden kunnen wel.

    • De Groene Vrouw

      Dacht ik dus ook maar het blijkt inderdaad wel zo te zijn, en dat is eigenlijk ook wel logisch… het maakt niet uit welke kruiden: alles wat door je lijf ‘verwerkt’ moet worden start de productie / afgifte van enzymen, dus ook kruiden.

      • Marloes

        Dat geldt dan voor alleen water niet?

        • De Groene Vrouw

          Klopt :-)

      • Joyce

        Wacht eens even, betekend dit dus ook dat mijn “oh zo trouwe bulletproof koffie” (oa om langer in ketose te blijven) het intermittent fasting verbreekt ipv versterkt??? Citroentje vroeg in de ochtend ga ik ook maar weer skippen, jeetje nieuwe inzichten blijven bestaan!

        • De Groene Vrouw

          Dat betekent het zeker. Het verbreekt niet je ketogene staat, maar wel je IF.

  • Lianne

    Leuk stuk weer! En inderdaad ook iets wat ik wel deed in het verleden. Niet heel consequent, want ik was s ochtends veel te lui om citroenen te persen. Sinds een aantal weken probeer ik zo veel mogelijk binnen een tijdsbestek van 8-9 uur te eten (meestal ontbijt om 11.00 en na 19.00 niet meer eten, wel kruidenthee). Ik voel me er goed bij (minder opgeblazen en meer energie) en ben er zelfs wat door afgevallen, maar als je het hebt over internethypes waar ik jouw mening graag wel eens over zou willen horen dan is het dus ‘internettend fasting’. Want net als bij dat water en citroen verhaal, ik denk wel lekker gezond bezig te zijn, maar is dat ook zo? En oh ja, uiteraard eet ik tijdens die uren zo veel mogelijk gezonde dingen.

    • De Groene Vrouw

      Internettend fasting doe ik zelf altijd, want ik kan echt niet zonder mijn computer 😎
      Maar Intermittent fasting, daar ben ik momenteel dus een ebookje over aan het schrijven :-)

  • Len

    En vergeet niet dat de zuren in citroen mega slecht zijn voor je gebit!
    Bovendien leerde ik van mijn tandarts dat vloeibare suikers en zuren het ergste zijn, want die komen overal gemakkelijk tussen. Misschien een goede reden om het citroen drankje te laten staan..

    • De Groene Vrouw

      Ik vraag me wel af hoeveel slechter water met een schijfje citroen in dit opzicht is dan een – ik noem maar wat – kop koffie… ik denk dat dat wel meevalt, eerlijk gezegd.

    • Rixt

      Daarom drink ik het met een rietje. Volgens mij ooit van de tandarts geleerd (zou ook beter zijn om mixdrankjes met een rietje te drinken).
      Ik ben er nog steeds niet achter of lauwwarm water met een halve uitgeperste citroen nou lekker werkt in mn lichaam, maar het vult beter dan kaal water (zodat ik voor het ontbijt nog wat dingen kan dorn ipv meteen te trillen als een rietje door te laag suikerniveau) en warm valt lekkerder. En het rietje voorkomt dat de citroen vervelend voelt aan mn tanden/tandvlees.

      • Rixt

        Daarom drink ik het met een rietje. Volgens mij ooit van de tandarts geleerd (zou ook beter zijn om mixdrankjes met een rietje te drinken).
        Ik ben er nog steeds niet achter of lauwwarm water met een halve uitgeperste citroen nou lekker werkt in mn lichaam, maar het vult beter dan kaal water (zodat ik voor het ontbijt nog wat dingen kan dorn ipv meteen te trillen als een rietje door te laag suikerniveau) en warm valt lekkerder. En het rietje voorkomt dat de citroen vervelend voelt aan mn tanden/tandvlees.
        De hoofdreden dat ik dit drink is trouwens omdat ik geleerd heb dat je de lever er mee helpt afvalstoffen te verwerken. Niet omdat het lichaam dat zelf niet kan, maar omdat we eigenlijk teveel schadelijke stoffen naar binnenwerken waardoor de lever overuren moet maken.

        • De Groene Vrouw

          En voor wat betreft de lever: staat ook in het artikel. ALS het al zo is dat je de lever extra zou moeten ondersteunen, zijn daar betere methodes voor dan een schijfje citroen… dat doet echt niet veel in dit opzicht.

      • De Groene Vrouw

        Als je ‘s ochtends niet kunt functioneren door een te lage bloedsuikerspiegel heb je andere problemen 😉 Dan zou ik me daar eens goed in verdiepen en kijken of je je bloedsuikerspiegel stabieler kunt krijgen, want in principe hoort een mens zonder problemen het ontbijt over te kunnen slaan :-)

  • Anemoon

    Ik gebruik alleen (biologisch!) citroen om ergens smaak aan te brengen, en dat is niet aan een glas water ‘s ochtends. Ik drink die glas water niet eens, ook niet zonder dat glas.
    Waar is water eigenlijk goed voor ‘s ochtends…? Als je mij daarvan kan overtuigen ga ik misschien overstag. 😉
    Gember/kurkuma-thee staat er in mijn koelkast. (Om de bloeddruk te verlagen.) En de laatste tijd drink ik ook valeriaanthee tegen stress. Alleen is valeriaan bij mij stressverhogend; mijn kat is een kattenkruid-junk.

    Komt dat afvallen van jou trouwens door dat gebrek aan gluten, en niet door het gebrek aan dat koolhydratenrijke voedsel waar gluten vaak in zit…? Ik ben zelf ook kilo’s afgevallen (sinds ik geen glutenrijk voedsel meer eet), al ben ik er niet blij mee; ik was niet te zwaar, nu wel te licht. (50 kilo.)

      • Anemoon

        Ja, vocht. Niet per se water. (Al hoewel er veel water zit in kruidenthee.) 😉

        • De Groene Vrouw

          Dat hangt er dus vanaf wat je doet & waarom.
          Als je IF doet (Intermittent Fasting) moet het dus echt water zijn, geen kruidenthee.
          Als je daar geen boodschap aan hebt, is kruidenthee ook prima.

          • Anemoon

            Ik ben nog niet echt thuis in IF, maar ik vind het wel interessant.
            Zal me er wat meer in verdiepen.
            Dank je wel!

          • Maartje

            Interessant, want waar begin je, maag/lever/pancreas etc.

            Over water, ik heb net geleerd op de opleiding dat alles wat je in je mond stopt (dus ook water) wel je imuunsysteem aan zet.

            Oh..en gaatjes in tanden is vaak een mondfloraprobleem, weet niet of dat ook telt voor glazuur?

  • Adriana

    Ja af en toe wel! Vlak voor het eten ook. Check. Maar niet één schijfje, ik pers dan de halve citroen uit en met lauwwarm water, vind ik heerlijk! Waarom? Uhmn voelt zo nu en dan goed of zo en mijn memke deed het altijd. Bedankt voor het artikel! Mijn ogen zijn weer een beetje meer geopend 😁🖒