Monkey Platter: laat je koter kiezen!

Monkey Platter: laat je koter kiezen!

monkey platter

Zijn voorkeuren voor smaken aangeboren of aangeleerd? Ongetwijfeld van allebei een beetje; maar vandaag wil ik je vertellen over onze aangeboren voorkeur voor gezond voedsel. Ja, ook die van jou. Baby’s blijken heel goed in staat te zijn om een gevarieerd dieet voor zichzelf samen te stellen, en met een beetje goede wil verliezen ze die vaardigheid niet.

In 1939 voerde Clara M. Davis een serie experimenten uit met baby’s en voeding.  Maak je geen zorgen: no babies were harmed during this experiment 😉 maar haar onderzoek leverde wel een aantal extreem interessante ervaringen op. In de tijd van Davis werd er niet bepaald naar kinderen geluisterd, laat staan dat ze gevraagd werden wat ze zouden willen. De heersende opinie was dat kinderen moesten eten wat ze voorgezet kregen. Deden ze dat niet, dan was uithongering een geoorloofd middel om ze alsnog zover te krijgen.

Clara Davis zag dit anders en ging ervanuit dat baby’s een aangeboren voorliefde hebben voor voedingsmiddelen die ze nodig hebben om hun lichaam optimaal te laten werken. Ze runde een weeshuis en observeerde gedurende 4 jaar de voedingsvoorkeuren van 15 kinderen. Vanaf het eerste moment van bijvoeding mochten de kinderen zelf kiezen wat ze wilden eten en hoeveel.

Ze konden (in eerste instantie) dagelijks kiezen uit 33 voedingsmiddelen: verschillende soorten groenten, fruit, vis, eieren, vlees, beendermerg, orgaanvlees, melkproducten en (grijs zee)zout. Er was geen enkele restrictie vanuit de onderzoekers: de kinderen mochten volledig zelf bepalen wat ze aten en hoeveel. Het uiteindelijke dieet van de kinderen varieerde sterk. Ze ontwikkelden hun eigen smaak en hadden hun eigen voorkeuren. Sommige kinderen aten dagenlang alleen maar eieren of beendermerg, anderen gingen vol op de groenten.

Maar het interessante was: over de tijd genomen kregen ze allemaal een compleet dieet binnen, met alle essentiële voedingsstoffen. Een aantal kinderen zijn nog tot in de kleuterleeftijd gevolgd, en hoewel je uit zo’n kleine groep geen wetenschappelijke conclusies kunt trekken, groeiden ze op tot gezonde, goed gevoede kinderen.

Clara Davis aan het woord:
“None of the eat-what-and-how-much-of-what-you-want infants had the same diet on any given day, week or month. Every diet differed from every other diet, 15 different patterns of taste being presented, and not one diet was the predominantly cereal-and-milk diet, with smaller supplements of fruit, eggs and meat, that is commonly thought proper for this age.” [1]

De kinderen kregen toegang tot in essentie gezonde producten. Dus nee, ze konden niet kiezen uit Big Macs, Honey Puffs of snoep. Maar dat wil niet zeggen dat de kinderen per definitie gezond zouden eten. Ze hadden makkelijk tekorten kunnen oplopen door te kiezen voor een eenzijdig dieet met alleen vlees of juist alleen groenten – maar dat deden ze niet. Voor mij persoonlijk een extra bevestiging dat wij als mensen floreren op een dieet van pure, onbewerkte voedingsmiddelen met plantaardige én dierlijke voedingsmiddelen.

 

Monkey Platter

Geen gek idee dus, om je kind zelf te laten kiezen wat hij of zij wil eten. Zolang JIJ de keuze maakt wat je hem voorschotelt en zorgt dat dat gezonde voedingsmiddelen zijn, kan je kind heel goed zelf beslissen waar hij op dat moment het meest behoefte aan heeft.

Een handige tool voor dit proces is de Monkey Platter: een groot bord waarop je verschillende dingen neerlegt. Zet het bord op tafel zodat je dreumel erbij kan, en laat hem zijn gang gaan. Nou ja, misschien moet je een beetje in de gaten houden dat hij geen ei aan de bank smeert – maar laat hem in elk geval zelf bepalen wat er in zijn mond gaat.

Een groot voordeel van de Monkey Platter is dat je het de hele dag door kunt aanbieden, en op die manier kunt ontdekken wanneer de eetmomenten van je kindje zijn. Drie keer per dag eten is ook maar verzonnen, en veel kinderen zijn juist rond lunch en avondeten te moe om nog echt te genieten van hun voedsel. Als ze alle belangrijke zaken overdag al via het Monkey Platter in hun mond hebben gestopt, hoef jij je als ouder niet druk te maken of ze alles wel binnenkrijgen.

 

Monkey platter: do’s en don’ts

Als je googlet of pinterest op Monkey Platter, zie je dat het begrip regelmatig behoorlijk uit zijn verband getrokken wordt. Kinderen zelf laten kiezen is leuk, maar als je ze laat kiezen tussen koekjes en snoepjes en chips… dan is dat toch niet helemaal hetzelfde. Gelukkig ben je your own person en kun je dus zelf kiezen wat je op het Monkey Platter legt.

De neiging bestaat om er alleen wat komkommer, tomaatjes en appel op te leggen, maar zoals je van Clara Davis kunt leren is dat zeker niet nodig en misschien zelfs niet de bedoeling. Leg er gerust wat biologisch vlees bij, eieren, kaas. Wat gestoomde groenten, wat echte worst, een beetje goed gerezen brood met olijfolie… your fantasy is the limit.

En dan: observeren. Wat eet je kindje, wanneer eet ze? Als je merkt dat er wél vooral vlees ingaat, bied dan eens een dagje alleen groenten aan en kijk hoe het gaat. Als je merkt dat ze vooral rauwkost pakt, varieer dan eens met wat gezonde dipsausjes zodat er ook wat vet naar binnen gaat. Noten, biologische rozijnen, gedroogd of vers fruit…

Veel kinderen eten nu eenmaal niet optimaal. Dus zorg dat WAT er in je kind gaat, ook gezond is. Ze heeft geen tijd en geen ruimte voor onzin zoals ontbijtkoek, cornflakes en kindercola. Jij trouwens ook niet.

 

Monkey platter voor jezelf

Is je wel eens opgevallen wat we onze gasten voorzetten op een feestje, of wat we zelf voorgezet krijgen? Negen van de tien keer volgt het een vast stramien: taart-blokjes kaas-chips-borrelnootjes. Maar als je uit de band springt en een groentenplateau maakt, wordt het gewoon gegeten. Simple as that.

Maak een groot bord met gesneden wortel, komkommer, tomaat, appel, maar ook blokjes kaas en echte worst, gestoomde broccoli, gebakken pompoen, roggebroodtorentjes met kaas/spek, gevulde eieren, weet ik veel, verzin het. Zorg voor een paar lekkere dips en klaar is kees. Wedden dat je gasten de Pringles niet eens missen?

En het mooiste is: je hoeft niet eens te wachten tot een feestje. Je kunt ook gewoon tijdens je dag een monkey platter voor jezelf regelen. Voor tijdens de lunch. Of op je werk, dan heet het ineens een Bento. Life can really be this simple. Enjoy it.

 

[1] Clara M. Davis and the wisdom of letting children choose their own diets, CMAJ-JAMC 2006

 

De Vraag van Vandaag:
Wat leg jij op de Monkey Platters van je kind en van jezelf? Vertel het ons in de reacties!

Reageren? Gezellig!

Reacties (17)

  • Pingback:Een 'monkey platter' mee naar school - Liefdevol Opgroeien

  • Pingback:Weblog 164 | Buurvrouw Anita

  • Pingback:Monkeyplatter in de praktijk - vol leven

  • Zojuist ingekocht voor mijn eerste Monkey Platter die ik morgen aan de kinderen (4, 6, 8 jaar) zal voorzetten:
    Gedroogde abrikozen, ongezouten cashew- en pecannoten, gedroogde salamiworst, kaas van de boer, rozijnen.
    Daarbij stukjes komkommer, een enkel olijfje (heel zout!), geroosterd oud brood met olijfolie en een gekookt ei.
    Ik ben benieuwd!

  • Pingback:Monkey Platter | Mona's Blog

  • Mariska

    Hoe zit t dan met tandjes? Onze tandarts adviseert 7eetmomenten op n dag…daar ga je dan makkelijk overheen .

    • De Groene Vrouw

      Ik ben geen tandarts, maar er wel van overtuigd dat als je alleen gezonde voedingsmiddelen neerzet (geen suiker en geen granen), de aanslag op de tanden zeer beperkt is. Traditionele culturen eten vaak ook kleine hapjes tussen de maaltijden door, en die hebben ook geen tandrot 😉 Gaatjes zijn een veel uitgebreider verhaal dan alleen de eetmomenten. Tanden worden er pas gevoelig voor als je bijvoorbeeld mineralen en vetten tekort komt, en/of als de mondflora niet op orde is.

      • Mariska

        Ah dat verklaart voor mij waarom mijn ene zoontje die echt n lastige eter is (lust veel niet) n slechter gebit heeft. hij eet veel te eenzijdig en dacht al dat hij tekorten had. Mn andere zoontje proeft alles en lust veel meer en die heeft n sterker gebit!

        • Anne

          Als je zoontje tandproblemen heeft dan kan dat juist weer een gebrek aan trek veroorzaken. Ook als het tandprobleem inmiddels weer verholpen is. Het is niet zo eenvoudig om daar weer uit te komen, misschien het eten eens op een andere manier klaarmaken, zodat het makkelijker te kauwen is?

  • Andrea

    Hi ,

    Ik heb een probleem met mijn peuter wat betreft Monkey Platter , hij eet namelijk bijna alles meteen op in de ochtend. Moet ik kleinere borden over de dag verspreiden? Dat voelt toch niet zo goed, het effect van het zelf kiezen van een kind is er beetje weg dan niet? Iemand een idee hoe ik dit best kan oplossen?

    Alvast bedankt!
    Andrea

    • De Groene Vrouw

      Meer geven? Misschien heeft hij gewoon honger. En ook eens kritisch kijken naar de inhoud van je monkey platter – is die voedend genoeg? Zitten er voldoende vetten in? Alleen fruit en rauwkost vult bijvoorbeeld niet, hij heeft ook vetten en eiwitten nodig om er verzadiging uit te halen. 😀

  • Anja

    Ik doe het fruitmoment wel vaak op deze manier. De kinderen vragen er zelfs om. Het grappige is, dat we dan uiteindelijk met zn allen altijd meer dan 1 stuk fruit pp weggesnoept hebben en een stuk gevarieerder dan anders.
    Maar de hele dag een schaal met fruit, brood, vlees, groente op tafel te laten staan? Na een uur is het meeste toch niet meer optimaal en smakelijk? Fruit wordt bruin, brood wordt hard, vlees valt ten prooi aan bacterieen…
    Het is een gaaf idee, maar volgens mij alleen maar haalbaar als je (zoals in het onderzoek) minstens 10 eters hebt met een gevarieerd dieet.

    • Waarom maak je em dan niet zo groot dat je er zelf ook van mee-Eet? Dan zet je em max 1 uur neer en de rest eet je zelf op? Of alleen een platter rond snacktijd, 11uur en 16uu? Of alleen een platter tijdens het diner of de lunch?

  • Marianne schipper

    Ik herken dit zeker! zonde om iets weg te gooien, al doe ik dat nog steeds veel te vaak. Maar om dit te voorkomen doe ik het alleen als er andere kinderen bij zijn. Dus bij bezoek. Ook dan kan ik kijken wat mijn kind eraf heeft gegeten. Het stimuleert ook. Want als een ander een stuk komkommer eet wil de mijne dat ook.(meestal) Overigens is dat bij mijn oudste (10) niet van toepassing. Maar zij gaat nu wel steeds meer andere dingen proeven dan het bekende. Dus uiteindelijk komt het volgens mij altijd goed. als je het idd maar aanbied.
    Bij de moederbijeenkomsten van Moeders Informeren Moeders, die ik in Vlaardingen houd, worden zo af en toe ook bordjes/ bakjes vol met fruit neergezet. Daar wordt door de kinderen gretig van gegeten. En ook dan kun je de voorkeuren van je kind zien.

  • Ik heb de MonkeyPlatter bij Kyra inderdaad vaak toegepast, maar liep tegen iets aan wat me toch wel tegen het hart stuit: de verspilling. Veel verschillende zaken op een bord leggen, iedere dag, waarvan maar een fractie wordt opgegeten. Aan het eind van de dag kon ik dus veel weggooien. Soms nog een tweede dag gebruiken, of zelf opeten als ik er trek in had, maar er werd gewoon teveel weggegooid. Ik zie nog niet zo goed hoe ik dat kan oplossen, want die verspilling gaat tegen al mijn principes in. Mijzelf dan dwingen om consequent op te eten wat mijn dochter achter laat gaat ook weer tegen het MonkeyPlatter idee in.
    Dus hoe los jij dat op? Slechts een hele kleine selectie aanbieden (3 voedingsmiddelen per keer?) Spullen dichte bakjes in de koelkast bewaren en een kleine sample platter op tafel, met 1 item van ieder artikel, en als het kind het kiest, het bakje pakken? Ik ben er nog niet uit.

    • De Groene Vrouw

      Ik gooi wat over is ‘s avonds door het eten, door een groentefruitshake of ik bak er iets mee. Of ik eet het zelf op. Probleem opgelost 😉