Pezen, gewrichten & kraakbeen

Pezen, gewrichten & kraakbeen

JoJogging injury.

In de vorige blogs hebben we het gehad over de vloeibare maar stevige eigenschappen van bindweefsel. Maar hoe zit het met die andere moeilijke plekjes waarvan we soepel- én stevigheid eisen? Zoals de pezen, en het kraakbeen?

 

Pezen

Pezen zijn de verbinding tussen spieren en botten. Ze kunnen van nature wat langer of korter zijn, hoewel de meeste ‘rek’ over het algemeen op de spieren zit (en dus niet op de pezen). Het zit in principe niet in de functie van een pees om al te rekbaar te zijn, en je kunt een pees ook aardig beschadigen door er te hard aan te trekken (bij een verkeerd uitgevoerde oefening of wanneer je bijvoorbeeld door je enkel zwikt). Tegelijkertijd is een pees (duh) geen bot, en moet er dus wel enige flexibiliteit in zitten, juist om dat soort beschadigingen zoveel mogelijk te voorkomen.

Er zijn een aantal problemen die kunnen voorkomen bij een pees:

  • Bij plotselinge overbelasting kunnen scheurtjes ontstaan (of hij kan in het ergste geval zelfs helemaal afscheuren)
  • Bij langdurige overbelasting kunnen kleine haarscheurtjes ontstaan
  • Door verschillende oorzaken kan er irritatie ontstaan in het kapsel rondom de pees, dat zelfs kan gaan ontsteken
  • Bij een herstellende pees na beschadigingen kunnen er verklevingen ontstaan tussen de pees en de peeskoker (nee, pees-koker, lees nog maar eens goed; dat is het kapsel rondom de pees. En zo heet het echt dus ik kan er ook niks aan doen).

Pezen bestaan net als bindweefsel voor een groot gedeelte uit collageen. Dus in feite zijn de producten die je kunt eten om je bindweefsel te versterken, dezelfde producten die ook je pezen voeden. Daar zit nog een staartje aan (haha), maar dat lees je verderop in deze post. Voor wie het zich afvroeg: ligamenten zijn iets anders dan pezen (namelijk een band van bindweefsel rondom een gewricht om alles op zijn plaats te houden – daarom ook wel banden genoemd), maar ze bestaan ook uit collageen.

 

Kraakbeen & gewrichten

Gewrichten zijn scharnierpunten, waar twee botten los van elkaar kunnen bewegen. Iedereen die weleens een piepend tuinhekje of knarsende deur heeft meegemaakt, weet dat twee harde delen die over elkaar heen bewegen, nogal irriterend kunnen werken. Daar moet dus iets tussen – bij je tuinhekje is dat WD40 en bij je gewrichten een heel circus aan kussentjes, glijmiddel en botbeschermers. Even globaal gesproken dan hè, want je lichaam is net een fiets: de ene maat sleutel past niet op het andere moertje en vice versa, dus je hebt de hele gereedschapskist nodig. Bedacht door een vent, ik zeg het je: een vrouw had gewoon overal dopje dertien voor gekozen en klaar met die onzin.

Maar affijn. Gewrichten dus. Tussen de botdelen zit synoviaal vocht of gewrichtsvloeistof, dat vanuit het bloed de gewrichtsholte in getransporteerd wordt. Het bevat wat eiwitten en immuunstoffen die gecontroleerde ontstekingsreacties kunnen laten plaatsvinden (dat is soms nodig om afvalstoffen op te ruimen). Verder bevat het GAG, glycosaminoglycanen – dat zijn lange suikerketens die een ‘smerende’ maar ook ‘kussen-achtige’ (ja, hoe omschrijf je het anders) werking hebben. Ze komen ook voor in het collageen zelf.

Verder zit in gewrichten ook kraakbeen; vlak over de uiteinden van de botten heen. We hebben meer soorten kraakbeen, maar het idee (althans, wat je moet eten) is voor allemaal ongeveer hetzelfde. Het kraakbeen is superglad en zorgt ervoor dat de boel lekker glijdt; ondersteund door het synoviaal vocht zou je tuinhekje dus niet moeten piepen.

Ontstaan er ontstekingen, beschadigingen of neerslag van bijvoorbeeld kalk of juist uraatkristallen, dan glijdt de boel niet meer lekker. Dat kan pijn, stijfheid en ander ongemak veroorzaken. Het gaat wat ver om hier al die verschillende aandoeningen te bespreken (misschien komt daar nog wel een keer een aparte blog over), maar de voeding voor je kraakbeen en gewrichten is – het wordt bijna saai – wederom dezelfde als voor je bindweefsel.

 

Opbouw, doorbloeding & ontsteking

Het grote probleem bij alles wat pees, kraakbeen en gewricht heet, is de doorbloeding. De bloedvaten lopen niet door tot in het weefsel en de bloedvaten die eromheen lopen moeten hun voedingsstoffen dus (via het vloeibaar bindweefsel!) afgeven in de richting van de pees – en dan maar hopen dat het goed aankomt. En bij veel mensen komt het niet goed aan.

Dus de reinigingstechnieken die gelden voor vloeibaar bindweefsel, gelden ook hier. Daarbij kun je de doorbloeding rondom pezen en gewrichten stimuleren. Bijvoorbeeld zo:

  • Massage-massage-massage. Doe massage. Iedere dag, misschien wel 2x. Of beter: laat het doen. Zeg maar dat het moet van De Groene Vrouw. You’re welcome.
  • Gebruik doorbloedingsstimulerende kruiden. Een wit koolblad bijvoorbeeld, bevat mosterdolieglycosiden. Die stimuleren de doorbloeding op de plek waar de opgebracht worden (een bijna-ontstekende borst bijvoorbeeld, maar dus ook een pees of gewricht) en ze werken ontstekingsremmend. Neem het koolblad, snij de nerf eruit en mishandel het met een deegroller, zodat het sap vrijkomt. Leg het op de aangedane plaats en dek het af met een doek. Andere kruiden die geschikt zijn voor zo’n kompres zijn Gember, Kaneel, Curcuma (ook heel ontstekingsremmend) of Rozemarijn en Jeneverbes (meer bij jicht-achtige klachten).
  • Gebruik etherische oliën voor de doorbloeding (D) en het kalmeren van de ontsteking (O). Geschikte oliën zijn bijvoorbeeld Blauwe kamille (O), Oregano (O & D), Thijm (O & D), Lavendel (O), Lemongrass (D, en regenereert het weefsel bij beschadigingen), en tot slot Helichryse, die alles wat hierboven beschreven is combineert en daarmee één van de beste oliën is voor de pezen en gewrichten. Heb je vooral een herstelondersteunende invloed nodig, dan kun je die combineren met Smeerwortel (of je laat dat door ons doen).

 

Tot slot

Verder zijn er nog een aantal algemene dingen die je kunt doen om je pezen, gewrichten en bindweefsel in optimale conditie te houden.

  • Eet weinig Omega-6-vetzuren zoals linolzuur; een overschot daarvan kan (kort door de bocht gezegd) ontstekingen veroorzaken of verergeren. Dus geen zonnebloemolie, koolzaadolie, margarine of bewerkte voedingsmiddelen waar deze producten (veel) inzitten.
  • Eet daarentegen voldoende Omega-3-vetzuren zoals ALA, EPA en DHA; met name EPA heeft een ontstekingsregulerende werking. Dus wel vis, noten en zaden.
  • Eet voldoende vitamine C en D, die nodig zijn voor de opbouw van collageen en voor het reguleren van ontstekingen. Dus veel groenten, fruit en zonlicht, vette vis, grasboter en lever van biologische dieren.
  • Eet voldoende eiwitten, die de aminozuren bevatten om je pezen, kraakbeen en bindweefsel op te bouwen. Dat kan bijvoorbeeld met bottenbouillon of met gelatine/collageenpoeder van grasgevoerde koeien.
  • Beweging. Duh. Blijf bewegen, liefst met low-impact bewegingen die je gewrichten soepel houden maar niet overdreven belasten.

Ik heb nog even overwogen om een heel relaas te schrijven over glucosamine, chondroitine en MSM, maar ik moet zo naar de mondhygiëniste dus dat lukt nu even niet meer.

Lees ook deel 1 over het bindweefsel
En deel 2 over soepelheid

De vraag van vandaag:
Wat doe jij om je gewrichten soepel te houden?
Vertel het ons in de reacties!

 

 

 

 

 

– doorbloeding

Reageren? Gezellig!

Reacties (14)

  • Willie

    Heb je ook adviezen voor de ziekte van dupuytren en lederhuiden.

  • Maartje

    Dag groene vrouw,

    Ik eet noten en zaden graag in mijn joghurt. Maar dan denk ik, oh nee fytinezuur! Gewoon eten of adviseer je zoveel mogelijk weken voordat je ze eet.
    Ik ben een ruïne week bezig met anders eten, nav je boek. Ik red me behoorlijk maar soms weet ik het ff niet meer! Zoals ook nu ik hierboven lees: eet vette vis, noten en zaden.
    Hoe eet ik die zaden en noten dan?

    Groet Maartje

    • De Groene Vrouw

      Jamaarkijk. Als jij 80% (ofzo) van je fytinezuur weet te elimineren door minder granen, geweekte granen en dat soort dingen – dan kun je dat kleine beetje uit noten heus wel hebben. Daar zou ik me dan niet te druk over maken. Ik week mijn noten ook niet, want gatverdamme 😉

      • Mar

        Advies, week je cashews een keer voor de heerlijke vegan cheesecake blueberry lime
        Prettypies.com en dan zeg je dit nooit meer..echt verrukkeluk

        • De Groene Vrouw

          Ja, voor een taart. Hèhè 😉 Maar er zijn mensen die hun noten weken om ze daarna weer op te eten. Zelf weten natuurlijk. Maar gatverdamme.

  • Marijke

    Hoi!

    Interessant stuk! Ik heb pas geleden een knieluxatie gehad. Donderdag a.s mag het gips eraf (yeuh!!). En dan kan ik revalideren. Nu let ik al goed op wat ik eet en zo. Meer fruit en zo mag er wel in. Maar ik vroeg me af of glucosamine en zo mij nog goed kunnen helpen. En zo ja, welke moet ik dan gebruiken?

    Liefs!

  • Harriet

    Ha Groene Vrouw,

    Heel duidelijk zoals gewoonlijk. Ik ben wel heel benieuwd naar hoofdstuk 4!

  • Hi ..had je ook advies om tegen de onstekingen van atrose iets te doen qa innamen ?
    Vr. groetjes

  • Alexandra Bakker

    Hi Groene vrouwen

    • De Groene Vrouw

      Hi 😉
      Ik denk dat er een stukje is weggevallen. Poging 2?

  • Sas

    Je kunt blijkbaar ook te soepel zijn. Bij mijn zoontje was hypermobiliteit vastgesteld, waardoor hij moeite had ondersteuning te vinden bij het leren lopen, fietsen, schrijven etc. Dit vangt hij uiteindelijk op door spieropbouw, maar duurt iets langer.

    • De Groene Vrouw

      Ja, in de twee vorige artikelen lees je er alles over!

      • Sas

        Dank je! Allemaal heel verhelderend en leerzaam. Net zoals vele andere van je artikelen. Mijn waardering voor je werk en dat je zo veel met ons wilt delen.
        Ik heb nu toch maar eens de link van dit blog naar mijn krakkemikkige moeder doorgestuurd.