Poeptransplantatie

Poeptransplantatie

Fecal transplant pills (artistic rendering)

Iedere keer dat ik een lezing geef, is er wel iemand die de vraag stelt: “En een poeptransplantatie, zou dat geen oplossing kunnen zijn voor mijn klachten?” De poep van de buurman in jouw darmen. Je moet er maar zin in hebben. Toch zijn er bijna evenveel wonder- als spookverhalen over het fenomeen poeptransplantatie (fecestransplantatie, als je het duurder netter wilt zeggen). Ik krijg hier meer vragen over dan je denkt (en nee, wij voeren deze niet uit), dus het wordt tijd om alles eens op een rijtje te zetten…

 

Wat is een poeptransplantatie?

Laten we beginnen bij het begin. In je darmen leven miljarden bacteriën. Die bacteriën (en schimmels, gisten, parasieten) hebben invloed op veel aspecten van je gezondheid. Samen noemen we ze de darmflora of – beter – het microbioom van de darmen. You know this by now 😉

Bij een fecestransplantatie wordt ontlasting van een gezonde donor ingebracht in de darmen van een zieke ontvanger. De ontlasting wordt uitgebreid gescreend, zodat er geen nieuwe ziekteverwekkers meekomen (waarover later meer). De darm van de patiënt wordt eerst leeggespoeld, vaak met een kuur antibiotica vooraf. Daarna wordt de donor-ontlasting ingebracht. Er zijn verschillende manieren om de poep in de ontvanger te krijgen (hoe hij uit de donor komt, hoef ik vast niet uit te leggen):

  • Met een sonde (intubatie) via de neus of mond
    De ontlasting wordt gemengd met een zoutoplossing. Er wordt een buisje ingebracht via de neus, langs de maag en dan de darmen in. Het is mij op dit moment niet duidelijk of de sonde zo ver ingebracht wordt dat hij ook door de dunne darm reist en de ontlasting afgeeft in de dikke darm. Ik hoop het wel: van darmflora in je dunne darm word je namelijk niet gelukkig. Slechts 1% van je totale darmflora bevindt zich in je dunne darm; 99% procent woont in het colon (je dikke darm). Een overgroei van bacteriën in je dunne darm geeft weer zijn hele eigen problemen, dus dat zou ik zoveel mogelijk proberen te voorkomen.
  • Met een colonoscopie of klysma
    De meer logische route is dan ook vanaf de achterkant. Met een colonoscopie-sonde of klysma wordt de ontlasting via de anus van de ontvanger hoog in de dikke darm gebracht. De oplossing vult de hele dikke darm, zodat de bacteriën direct op de juiste plek zitten en kunnen beginnen om de darm te rekoloniseren (ze komen er wonen).
  • Met capsules
    Deze methode wordt voor zover ik weet niet in het ziekenhuis uitgevoerd  – waarom zouden ze ook – maar vooral bij de ‘Do It Yourself’ methodes. Ja, die bestaan echt. En ze zijn een slecht idee. Ik zeg het er maar gelijk even bij. Donorpoep wordt ingebracht in capsules, die geslikt worden door de ontvanger. Buiten alle nadelen van een DIY poeptransplantatie, is dit ook nog eens een stomme methode. In de maag wordt een groot deel van de bacteriën afgedood. Goede probiotica zijn zo gemaakt dat ze de heftige omgeving van het maagzuur grotendeels overleven, maar darmbacteriën van een donor kunnen er niet tegen. Een klein deel zal misschien overleven, maar je hebt dan zeker niet het complete microbioom. En dat was waar je naar op zoek was…

 

Wanneer een poeptransplantatie?

Op dit moment worden fecestransplantaties alleen ingezet bij mensen met een onbehandelbare Clostridium difficile-infectie. Deze bacterie draagt iedereen in principe bij zich, en zolang hij onder de duim wordt gehouden door de eigen darmflora, is er niets aan de hand. Raakt ons eigen gunstige microbioom verzwakt, dan kan hij zijn kans grijpen en uitgroeien tot een sterke kolonie. Die maakt veel afvalstoffen aan en geeft klachten als zeer ernstige diarree, overgeven etc. Uiteindelijk kan een ‘toxic megacolon’ ontstaan: een vergrote dikke darm die barstensvol zit met ziekteverwekkende gif- en afvalstoffen.

Normaal gesproken wordt zo’n infectie behandeld met een kuurtje antibiotica, en klaar is Klara. Maar voor een deel van de patiënten werkt de antibiotica niet. Dat kan komen omdat de specifieke Clostridium-stam die zij hebben, resistent is tegen antibiotica. Een andere oorzaak is dat Clostridium zich (net als veel andere ziekteverwekkers) kan ingraven in een biofilm: een moeilijk doordringbaar slijmlaagje dat een ‘schild’ vormt tegen de antibiotica. Wij houden in een behandelplan altijd rekening met de biofilm en geven middelen mee om die af te breken, maar ik weet niet zeker of ze dat in het ziekenhuis ook zo doen.

Hoe dan ook; als de kolonie Clostridium niet zomaar weg wil, kan iemand Heel Erg Ziek worden. Echt niet leuk. Als in: bijna dood. Bij deze patiënten wordt een poeptransplantatie ingezet om hun darmflora te rekoloniseren met gezonde bacteriën, die het restje Clostridium wél een kopje kleiner kunnen maken. Er is veel onderzoek naar en de resultaten zijn absoluut veelbelovend.

 

Nadelen van een poeptransplantatie

Als je ongelofelijk ziek bent, is een poeptransplantatie een mooie oplossing. Toch zijn er wel wat kanttekeningen bij te plaatsen. Mijn belangrijkste bezwaar is dat we al heel veel weten over ons microbioom, maar nog lang niet alles. We leren steeds meer over de invloed van onze darmflora op zaken als (over)gewicht, mentale gezondheid, immuunsysteem, hart- en vaatziekten, aandoeningen als Alzheimer en nog veel meer.

Al die aandoeningen komen niet alleen door de darmflora, maar zijn een complexe samenloop van omstandigheden. Iemand met een bepaalde samenstelling van bacteriën in de darmen kan bijvoorbeeld gevoeliger zijn voor depressie – maar als alle voedingsstoffen om neurotransmitters te bouwen verder goed aanwezig zijn, en er in het leven ook niets gebeurt om een depressie te triggeren, hoeft deze zich niet te ontwikkelen.

Maar wat gebeurt er als je de ontlasting van zo iemand zou inbrengen in een patiënt, die andere omstandigheden kent? Wat als die persoon wél de ‘juiste’ omstandigheden heeft om een depressie te ontwikkelen, en het ‘depressieve’ microbioom net het laatste zetje is waarmee hij daadwerkelijk depressief wordt?

We beginnen net een klein beetje te begrijpen welke bacteriesoorten (gezien binnen het hele ecosysteem van het microbioom) dit soort klachten veroorzaken. Maar we weten er nog veel te weinig van, en we kunnen er al helemaal niet op screenen. Zo is er een geval bekend van een slanke patiënt die een poeptransplantatie kreeg van een gezonde, maar dikke donor. Je raadt het al: de patiënt kreeg zelf ook overgewicht.

De ontlasting van donoren wordt gescreend op de aanwezigheid van ziekteverwekkers. We weten dus dat er geen parasieten, slechte bacteriën of virussen zoals HIV worden overgebracht. Maar verder blijft het een soort Russisch roulette: je kunt alleen maar hopen dat het microbioom van de donor geen andere ‘problemen’ met zich meebrengt. Alleen zien dat iemand zelf niet depressief of dik is, is daarbij niet voldoende: misschien heeft nog niet alles dat hij ‘bij zich draagt’ zich ook echt ontwikkeld. Bovendien kan zijn microbioom in jouw darmmilieu een heel andere uitwerking krijgen…

Ben je Echt Heel Ziek, dan neem je dat risico. Beter wat dikker en weer gezond, dan gekluisterd aan een ziekenhuisbed. Maar een poeptransplantatie voor jou en mij, een poeptransplantatie tegen overgewicht, een poeptransplantatie zodat je slimmer wordt, of een poeptransplantatie om van je ‘gewone’ darmklachten af te komen… dat zit er voorlopig echt nog niet in. En gelukkig maar.

 

DIY poeptransplantatie

Goed, ik hoop eigenlijk dat ik met het bovenstaande niet meer hoef uit te leggen dat het een SLECHT IDEE is om zelf aan de slag te gaan me de poep van de buurman. Maar op internet zijn genoeg jubelverhalen te vinden, dus laat ik het toch maar duidelijk vertellen. HET IS EEN SLECHT IDEE OM DE POEP VAN JE BUURMAN OP TE ETEN.

Kijk. Wij mensen wisselen de hele tijd bacteriën uit. Bij het tongzoenen, bij bepaalde grotemensenactiviteiten in de slaapkamer, maar ook gewoon als je het liftknopje of het winkelwagentje aanraakt. Daar hoef je geen smetvrees van te krijgen: het is heel normaal en als het goed is kunnen je eigen microbioom en immuunsysteem die extra bacteriën juist goed gebruiken als training.

Maar of je nu kiest voor poeppillen of een strontklysma: een DIY poeptransplantatie is een volledig ander verhaal dan die paar bacteriën die je van een liftknopje (of je partner) plukt. In het ziekenhuis worden mensen tenminste nog gescreend op ziekteverwekkers. En dan vraag ik me eerlijk gezegd nog af of ze echt overal op screenen. Nu kun jij zelf thuis natuurlijk nog wel regelen dat de ontlasting van je donor wordt getest, maar hoe weet je bijvoorbeeld waar je op moet testen?

Bij de Healthy Home Economist (een grote site over gezondheid, waar ook best goede artikelen te vinden zijn), wordt doodleuk gezegd dat het veilig is en dat je de donor moet testen op “A suitable donor shouldn’t have any history of gastrointestinal disease,  any malignancy, or a history of antibiotic use or hospitalization within the past three months. The donor’s blood gets tested for hepatitis A, B, and C, HIV, and syphilis. And, their stool is tested for pathogens, parasites, and C. difficile. Typically, a family member is selected since they have been in close proximity with the patient and share the same infectious risk factors, which minimizes risk.”

The stool is tested for pathogens“. Niets over wáár je allemaal op moet testen. Niets over de invloed van het microbioom op al die andere aspecten van je gezondheid. Het spijt me niet dat ik het zeg, maar op deze manier verdient ‘alternatief’ het gewoon om op de schopstoel te zitten. Sukkels.  Nou ja, ik kan er uren over doorgaan, maar mijn boodschap blijft: Please. Doe Dit Niet.

 

Als je darmklachten hebt

Maar wat nou als je darmklachten hebt, en je wordt bij de dokter en bij het ziekenhuis naar huis gestuurd met ‘PDS’ of een soortgelijke non-diagnose? En je hebt zo’n last dat je niet meer je gewone dagelijkse leven kunt leiden? Ik snap dat een ‘snelle’ oplossing waarbij je in 1 of 2 klysma’s van je probleem af bent, een aantrekkelijke optie lijkt. Maar zoals je hierboven kunt lezen, is het gewoon niet zo’n goed idee (tenzij heel streng begeleid in het ziekenhuis).

Gelukkig zijn er nog andere opties. Je neemt de langere route, maar daarbij pak je wel de oorzaak van je problemen aan. Je leert je eigen lijf en je huisdieren kennen, en je snapt wat je kunt doen om ze (weer) gezond te maken. Daar heb je de rest van je leven iets aan.

Bij darmklachten is dit de route die ik aan mensen adviseer:

  • 1. Ga anders eten en leven
    Geef jezelf drie maanden de tijd om écht goed voor je darmen te zorgen. Niet met een bruine boterham in plaats van een witte en ook niet met een schepje groenten extra, maar écht. In mijn boek beschrijf ik precies hoe je dat kunt doen, en ik heb (zo fijn!) ook echt al veel mensen gehad die me kwamen vertellen dat hun darmklachten gewoon verdwenen door te doen wat er stond.
  • 2. Doe de cursus
    Wil je iets meer aan de hand worden meegenomen, en alles doen wat je kunt doen voordat je toe bent aan stap 3? Volg dan de cursus Darmflora & Darmgezondheid. Ik heb dat ding niet voor niets gemaakt: al mijn 10 jaar kennis en ervaring heb ik in een cursus gegoten, die je precies vertelt waar je darmklachten vandaan kunnen komen en wat je er zelf aan kunt doen.
  • 3. Ontlastingonderzoek
    Lukt het je echt niet om je darmklachten op te lossen? Dat ligt niet aan jou: veel darmklachten zijn gewoon heel complex. Daarom zijn ontlastingonderzoeken zo nuttig. Samen met andere onderzoeken (in bloed, speeksel en urine) laten ze je zien wat er precies aan de hand is en wat dat betekent voor je gezondheid. Zo spoor je écht de oorzaak op. De onderzoeken die wij laten uitvoeren, zijn hele normale, reguliere onderzoeken bij een gecertificeerd lab. Ze zijn alleen een stuk uitgebreider dan wat het ziekenhuis normaal gesproken doet, en we kijken anders naar de uitslagen. Helaas moet je ze daarom zelf betalen, maar zo krijg je wel een ongelofelijke hoeveelheid inzicht over wat er bij jou van binnen gebeurt, wat je beter wel en niet kunt eten en welke stappen je moet zetten om van je darmklachten af te komen. Welke onderzoeken je nodig hebt? Dat verschilt per persoon. Ik help je er graag mee verder. Ik heb vorige week net mijn eigen poepje weer ingeleverd bij het lab, dus binnenkort lees je wat je daar zoal aan kunt zien.
  • 4. Een gerichte behandeling
    Met de uitslagen hoef je niet meer te gokken (wat, helaas, nog te veel therapeuten doen) en kun je gericht gaan behandelen. Eventuele ziekteverwekkers en voedingsmiddelen die herrie schoppen gaan eruit, goede bacteriën gaan erin. Goede bacteriën van (specifieke) probiotica wel te verstaan. Die gaan overigens niet jouw darmen rekoloniseren: ze zorgen voor een gunstig milieu waardoor je eigen darmflora op een gezonde manier weer kan uitgroeien tot een goed uitgebalanceerde kolonie. Maar dat is een verhaal voor een andere keer.

Ik hoop dat ik je nu iets meer duidelijkheid heb gegeven over de poeptransplantatie. En ik hoop dat je niet al te teleurgesteld bent, als je hoopte dat ik je wel even kon doorverwijzen naar een plek waar je ze kon laten uitvoeren. En dat je nu ook snapt waarom we dat niet doen… maar heb je klachten: je weet ons te vinden en we helpen je graag verder!

 

De vraag van vandaag:
Wat vind jij van poeptransplantatie?
Deel het met ons in de reacties!

Reageren? Gezellig!

Reactie (1)

  • Ilse

    “je bedoelt met zo’n poeptransplantatie of wat?” Heb ik al zeker een handvol keren gehoord als ik vertelde dat ik bij een darmflora therapeut loop. Ik probeer er maar niet aan te denken hoeveel mensen dit gedacht hebben zonder het uit te spreken… De eerstvolgende die zo reageert zal ik je blog doorsturen Nienke! Dankjewel!