Stevig gezouten

Stevig gezouten

Fleur_de_sel2

Nu ik zielig lig te creperen op de bank en niks kan eten, is het extra belangrijk om tóch alle voedingsstoffen binnen te krijgen. En dat is niet zo gemakkelijk. Wist je bijvoorbeeld dat je lichaam dagelijks 500mg natrium nodig heeft (gelijkstaand aan 1,5 gram keukenzout)? Met brood, pakjes en zakjes haal je dat moeiteloos. Maar als je alleen appelsap drinkt en zelfgemaakte ijsjes eet is het een ander verhaal.

Ik zorg dus dat ik ook dagelijks wat stock naar binnen slobber. En omdat ik dat zelf maak, kan ik zelf bepalen wat voor zout ik daar aan toevoeg. Je raadt het al: niet dat witte droge spul dat de meeste mensen in hun zoutpotje hebben zitten.

Toen ik voor het eerst hoorde over ‘vol’ en ‘geraffineerd’ zout, was ik sceptisch. Nog een voedingsmiddel waar we ons druk over moeten maken? Nog iets dat heel dramatisch ‘vergif’ wordt genoemd en waar we voor veel geld een alternatief voor moeten kopen? Maar de science is compelling, moet ik zeggen.

 

Voedingswaarde

Gewoon zout is inderdaad geraffineerd. Daardoor bestaat het alleen nog maar, zoals we netjes leren op school, uit natriumchloride. Best vervelend, want daar krijg je een hoge bloeddruk van en het draagt ook bij aan het vasthouden van vocht. [edit: het lijkt erop dat ik niet goed geïnformeerd ben. In deze pdf -met dank aan Anniek- kun je de laatste inzichten lezen omtrent het opjagen van de bloeddruk door ‘gewoon’ zout; wat niet afdoet aan wat je hieronder in deze post leest 😉 ]

Zout begint echter niet als wit en korrelvormig. Zout begint in de zee. En dan is het dus nat. Als het zout uit de zee komt en gedroogd wordt, is het grijs omdat alle mineralen er nog inzitten, plus een restje klei. Het heet dan ook sel gris ofwel grijs zeezout. En dat vinden wij niet mooi, grijs. Dus drogen en raffineren we het tot er niets anders overblijft dan wit natriumchloride.

Maar als je dat nou eens niet doet? Als je het zout nou gewoon eens in zijn waarde zou laten? Dan gebeurt er iets wonderbaarlijks: alle mineralen blijven er gewoon inzitten! En da’s mooi. Want aan veel van die mineralen, zoals magnesium en nog een stuk of 80(!) andere, hebben wij chronische tekorten. Grijs zeezout kan ons helpen die tekorten aan te vullen.

 

Gezondheidsvoordelen

Grijs zeezout is niet zomaar in de supermarkt verkrijgbaar. En nee, gewoon zeezout is niet hetzelfde. Bovendien is grijs zeezout zoals gezegd minder aantrekkelijk dan gewoon netjes, wit zeezout dat je in je tafelstrooier stopt. Waarom zou je dan toch de moeite doen om het te kopen?

Allereerst: het is zo ontzettend veel lekkerder. Proef één keer à la olijfolieproeverij met een stukje brood het verschil tussen gewoon keukenzout (blegh) en grijs zeezout en je snapt waar ik het over heb. De smaak is voller – sterker nog: er zit een smaak aan in tegenstelling tot aan het platte, zuurzoute tafelzout waar je vooral niet teveel van moet gebruiken.

Daarbij bevat grijs zeezout naar verhouding veel minder natrium. Je kunt er dus relatief wat meer van gebruiken – niet onbeperkt, maar wel meer dan van gewoon tafelzout. Waarschijnlijk hoeft dat overigens niet, want omdat het zout zo smaakvol is heb je er niet zo veel van nodig. Meer smaak voor je natrium, dus.

Terwijl je als echte lekkerbek echt zout staat toe te voegen, voer je zoals gezegd gezonde mineralen aan zoals magnesium, koper, selenium en natuurlijke jodium. Lekker makkelijk.
Meer over de gezondheidsvoordelen van (echt) zout vind je bijvoorbeeld hier.

 

Aanschaf & Gebruik

Je hebt een aantal (wat zeg ik? honderden!) soorten zout. Echte foodfreaks en lekkerbekken gaan ervoor naar ‘s Neerlands enige echte Zoutwinkel Salsamentum in Amsterdam (of online). Als iets minder doorgewinterde gezonde voedselliefhebber raak je daar misschien een beetje in de war van al die keuzes. Gelukkig kan het ook eenvoudiger: kies Grijs (Keltisch) Zeezout, ofwel Sel Gris (de Guérande). Dit is het grovere zout, dat je kunt gebruiken als zout om mee te koken en bakken. Het hoeft niet meer te kosten dan een paar euro per kilo.

Fleur de sel is het summum van lekker zout, en dus duur. Ik betaalde 8 euro voor een zakje van 100 gram maar toegegeven, daar doe ik nu al bijna een jaar mee. Fleur de sel is het allerbovenste randje zout dat bovenop de Franse zoutpannen komt drijven en er handmatig afgeschept wordt (door pittoristische Franse mannetjes, stel ik me zo voor). Fleur de sel heeft een iets hoger gehalte aan natrium en een lager gehalte aan klei, waardoor het witter is en makkelijker strooibaar.

Heb je dan eenmaal je witte poeder gescoord, dan is er nog de kwestie van het invoegen in je voedsel. Grijs zeezout komt vaak in grove korrels die niet erg lekker zijn om tussen je tanden te vinden en die bovendien vochtig zijn en daardoor in klontjes aan elkaar kleven. Gemalen Sel Gris vind je, zucht, alleen in Frankrijk zelf waar het frustrerend genoeg in iedere supermarkt te krijgen is.

Je kunt als tafelzout dus Fleur de Sel nemen of, goedkoper, de vijzel ter hand nemen en je zout gewoon even zelf malen. Een navulbare zoutmolen kan natuurlijk ook: lekker makkelijk en altijd versgemalen zout.

Misschien overbodig, maar toch: het is niet de bedoeling dat je grijs zeezout extra gaat toevoegen aan je dieet. Het is de bedoeling dat het het keukenzout zoveel mogelijk vervangt. Aan tafel zal dat nog wel lukken, maar met name in brood en bewerkte voedingsmiddelen zoals saus, kant-en-klaar-maaltijden en Unoxsoep zit veel (te veel) zout. Als je dat soort dingen eet, krijg je al teveel zout binnen. Beter stop je daar dus zoveel mogelijk mee en leer je zelf koken – grijs zout kun je daar toevallig heel goed bij gebruiken.

Nog een laatste tip: als je een voetenbadje neemt of als je de kinderen ‘s zomers met een bak water laat spelen, voeg dan ook een paar eetlepels grijs zeezout toe. Veel van de mineralen worden namelijk door de huid opgenomen, dus dat vult weer lekker aan. Heb je liever een smeerbare variant, dan is dit product misschien iets voor je.

De vraag van vandaag:
Ben jij zo’n foodfreak die minstens 3 soorten zout in de kast heeft staan, of gaat dat je echt te ver? Laat je antwoord achter in de reacties!

Reageren? Gezellig!

Reacties (59)

  • PAWG

    Mijn god wat voor subjectieve onzin schrijven jullie toch. waarom zouden wij in kontsnaam wit zout preferen? niet omdat het wit is maar omdat dat het goedkoopste proces is voor de voedingsindustrie. zij hebben marketing in handen. witte brol is gewoon het goedkoopste en daar zuigen wij aan, de cheapskates. altijd dat zelfde bruggetje: onze voorouders hadden dat niet dus de eerlijke grondstof zal wel beter zijn

    • Faeces

      en nog censuur ook tsss en dat zit hier uiteenzetting te doen over raffinage

      • De Groene Vrouw

        Waar zie jij censuur?

    • De Groene Vrouw

      Nou, nou. Denk om je hart zeg…

      • PAWG

        Kom laat die malse kont is zien

        • De Groene Vrouw

          *eens. Het is “Laat die malse kont EENS zien”. Als je hier komt om te trollen, doe het dan tenminste grammaticaal correct.

  • Ina

    Ik kom jaarlijks in Frankrijk, dus er gaat altijd fleur de sel uit l’ile de ré mee naar huis. Hoewel de Lidl het hier in de Franse weken ook heeft hoor.
    Maar ik gebruik ook Zeekraalzilt. I.v.m. De jodium. Wat vind jij daarvan?

  • Donna

    Helaas…. ik dacht wat lekker zout te gaan bestellen bij Salsamentum, lees ik op hun website dat ze per 24 december 2016 zijn gestopt. Zowel met de winkel als met de webshop. Jammer!

  • Edwin

    Dag groen dametje!

    Zijn er ook lab testen van Keltisch zee zout?
    De gene die ik heb gezien en als ik hun conclusie moet geloven.
    Dan is de hoeveelheid aan mineralen verwaarloosbaar.

    Wat weet jij hier van?

    Hartelijke groet,

    Edwin

    • De Groene Vrouw

      Ik ben geen dametje.
      Het gehalte aan mineralen is ook niet zo hoog – als in: je gaat je ADH er niet mee halen.
      Maar het is een stuk hoger dan in gewoon zeezout (lees: natriumchloride) en als je alleen keltisch gebruikt, vul je je mineralenhuishouding dus meer aan dan wanneer je alleen gewoon zout gebruikt. Desalniettemin zou ik er af en toe wel wat groenten, noten en bottenbouillon naast blijven gebruiken. Maar vooruit.

  • Pingback:Verrukkulukke pompoenpannenkoekjes | Kiind Magazine

  • Sanny

    Wat vind je van het roze himalya zout?
    Is er veel verschil met het keltische zout?

    Ik heb beiden in huis en wissel ze af.

  • Ymkje Kuipers

    We werden op de facebook pagina van SchotseHooglanders.nl gewezen op dit leuke artikel. Handig om mensen uit te leggen wat het verschil is tussen keltisch zeezout en gewoon zout. Bij ons geen 3 soorten, maar alleen keltisch zeezout. Lekkerder en gezonder. We geven het zelfs aan onze koeien!

  • Marijke

    We gaan geregeld op familiebezoek naar frankrijk dus mooie collectie sel ici. Van de zomer sel aux algues gekocht in bretagne helemaal fijn vanwege de jodium.

  • Sofie

    Kan je dan ook SOLE maken met himalaya zout in plaats van grijs zeezout??

    • De Groene Vrouw

      Ja hoor.

  • Pingback:Op zoutexcursie | Koningin Minima

  • Pingback:Rundertagine met warme wortelsalade | Koningin Minima

  • Yvonne

    Hi,

    Mijn vriend zegt, een beetje bijdehand, hoezo is zout grijs? Want als je uit de zee komt gelopen heb je toch een witte zoutlaag op je lichaam..
    Ik kon er geen antwoord op geven dus ik dacht laat ik die vraag aan jou stellen.

    Groetjes Yvonne

    • De Groene Vrouw

      Vanwege de mineralen die er nog inzitten en niet uitgeraffineerd zijn. Wit als in ‘een witte zoutlaag op je lichaam’ is heel relatief… kwestie van perceptie. Zeezout is van nature grijs.

      • Anita

        Dit komt door de kleine kleideeltjes die mee geschept worden.

  • Michelle

    Tjonge, zelfs op zondag binnen een uurtje antwoord! Dank je!

  • Michelle

    Hi Nienke,

    Als je helemaal geen normaal keukenzout gebruikt (maar Himalaya en Keltisch zeezout) en daarnaast weinig brood eet, behalve zelfgemaakt (en met mij mijn twee kids van 3 en 1.5), krijg je dan wel voldoende jodium binnen?
    Bedankt voor je antwoord!

    • De Groene Vrouw

      Nee, jodium zit weinig in keltisch zeezout (in keukenzout is het toegevoegd, het zit er niet van nature in). De natuurlijke bron van jodium is zeevoedsel, schaal- en schelpdieren en zeewier. Eet je dat niet, dan zul je jodium moeten aanvullen.

  • Anouk

    Is dit zout ook oké voor kinderen? We eten nu nml zoutloos omdat zout niet goed is voor de nieren.

    Groet Anouk.

    • De Groene Vrouw

      Ja, dit zout is ook oké voor kinderen. Zoutloos is voor niemand goed, want je hebt de mineralen (ook natrium en chloor uit keukenzout) keihard nodig. De noodzaak om de nieren te ontzien is pas ontstaan toen we het zout gingen raffineren tot het alleen nog maar natrium en chloor was. Met dit zout heb je, door de andere aanwezige mineralen, een veel lager natriumgehalte. Niet slecht voor je nieren, ook niet voor je bloeddruk (als je een hoge bloeddruk hebt moet je de oorzaak zoeken en niet aan symptoombestrijding doen) en prima geschikt voor kinderen.

      • Anouk

        Bedankt, ga ik gelijk van dat fijne zout bestellen!

  • Femke

    Twee weken geleden op ons jaarlijkse tripje naar Lille geweest en mijn hart weer kunnen ophalen in de gewone supermarkt daar. Nu dus ook fleur de sel de guerande gekocht. En wat een fantastische hoeveelheid aan keuze op de biologische afdeling van de Carrefour daar. Ik word helemaal hebberig als ik daar rond loop. Zelf woon ik in het westen van het land en met de auto ben je in drie uur in Lille. Dus zeker voor de mensen die wat zuidelijker wonen is het zeker de moeite waard om een dagtrip naar Lille (of nog dichter bij de grens) te ondernemen.
    Bij thuiskomst direct mijn zoutpot leeggegooid (die na zeven jaar nog halfvol was) en dit vervangen voor het sel de guerande. :)

    • Angela

      Ietsje minder ver (in België) vind je ook Carrefour winkels :-)

  • Saski

    Ik droog mijn (baleine grijse zout van de sligro, minder dan 2 euro de kg) in de oven waarna het zonder problemen n een ikea molentje kan.

    Lekker fijn zout voor over de patatten en in het brood.

    • Reina

      Mag ik vragen hoe je dat drogen in de oven doet? Hoe warm? En hoe lang ongeveer?
      Ik heb een heteluchtoven die minimaal 150 graden doet namelijk. Als het kouder moet ga ik het een keer bij de ouders of schoonouders doen.

      • Michel

        Beetje oud bericht maar misschien voor anderen makkelijk.
        Ikzelf doe het op de laagste stand van de oven a 50gr.

        Mineralen gaan niet verloren door hitte en dus lijkt het mij geen probleem om dit te doen op 150gr. Ook kun je het eventjes in de oven zetten tot het bord warm is en daarna laten verdampen. Nog een optie is om het in een pannetje te doen en een klein vuurtje eronder te stoken :) succes.

        “Effect van voedselbereiding
        Mineralen en spoorelementen zijn stabiel bij verhitting. Het enige verlies dat kan optreden bij bereiding is uitloging: het oplossen in (kook)vocht. Daarom geldt als bereidingsadvies (bij koken) zo weinig mogelijk water te gebruiken.”

        Heeft het ****centrum nog een keertje gelijk ook:
        http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/mineralen.aspx

  • Jedidja

    Hallo,

    Heb net dat fleur de sel zout besteld. Inclusief verzendkosten kwam het mij (moet met mijn stomme hoofd perse zo’n leuk keuls potje hebben..) op 19,50. Gaat eigenlijk boven mijn budget, maar als ik er echt meer dan een jaar mee doe, dan is het het wel waard. Was net bijna afgekickt van zout, iig van toegevoegd zout, deed niets meer in de groente en aardappels. Maar die mineralen hebben we nodig, toch?
    Achterlijk dat alles om snelheid (tijd is geld immers) draait in de voedselindustrie en zodoende er heel veel producten erg ongezond zijn…. :-(
    Ben blij met sites als deze!!

  • Hele late reactie, maar lees dit blogje nu net pas 😉
    Misschien een tip voor allen die “struikelen” over de grootte van het “sel gris”, himalaya zout en dergelijk: koop eens zo’n ouderwets zoutbakje, met een houten klep, die je in de keuken aan je lepelrek kunt hangen. In de Franse supermarkten zijn ze geregeld te vinden, en kosten tussen de 5 à 10 euro, in allerlei leuke dessigns. Vaak in combinatie met een uien/sjalotten/knoflook pot en dat soort zaken.
    Dit hang je fijn in je keuken, maatschepje erin, en elke keer dat je groenten, aardappelen, soep of wat dan ook kookt, gewoon even 1 schepje zout erin. Door de warmte in je keuken, van het fornuis, oven en dergelijke, klontert het zout ook niet meer, na een tijdje.
    En zo nu en dan naar France voor een voorraadje is gewoon een “habitude”.
    Salut, Linda

  • Theadoortje

    Ik heb zojuist keltisch zeezout besteld, en ben van plan om dat witte spul niet meer te kopen. Ik ben erg benieuwd hoe het smaakt en kan haast niet wachten tot de postbode aanbelt! Overigens is gemalen keltisch zeezout wel degelijk in Nederland te koop, je kan het bestellen op gekruid.nl. In de winkel heb ik het inderdaad nog niet kunnen vinden! Ik heb dit blog ondertussen met vrienden en familie gedeeld omdat ik het zelf nooit zo goed uit had kunnen leggen! Waarvoor dank!

  • Pingback:In kleine stapjes naar gezonder en ‘Echt Eten’ stap #1 – intro | My Blog

  • Pingback:In kleine stapjes naar gezonder en 'Echt Eten' stap #1 - intro » Iris kookt Echt Eten

  • Rebekka

    Inmiddels toegevoegd aan ons dieet, hoera! In de blog waar je naar linkt staat dat je ermee zou kunnen koken, maar kan ik dit ook toevoegen aan mijn 12-uursbroodje? Baktemp ligt toch weer een stuk hoger.

    • De Groene Vrouw

      Natuurlijk, waarom zou dat niet kunnen? Ik zou wel gemalen zout nemen, je hebt kans dat grof zout niet helemaal oplost en grote brokken lijken me niet lekker tussen je tanden…

  • Laura

    Ik koop al een hele tijd hymalaya tafelzout. engerafineerd maar wel net zo makkelijk en mooi als gewoone zout uit de supermarket. oh en het zit ook nog in een handige weck potje die je elke keer kan bijvullen

  • AJ

    Dag allemaal,
    ik kreeg de link naar dit interessante blog toegestuurd, las het stuk en de reacties hierboven en wilde er op reageren.
    Food freeks zijn wij zeker. In het keukenkastje hebben wij minstens 3 soorten zout, allen varianten van Himalayazout.

    Wij handelen al jaren in Himalayazout welke wij rechtstreeks uit de bergen in Pakistan halen. Deze is echt nooit blauw (of zwart) geweest. Ik denk dat je je vergist in Perzisch zout (blauw) en zout uit Hawaï (zwart).
    Ook het verhaal over uranium hoor ik voor het eerst. Dat is absoluut niet waar, hoe komen mensen daar nou bij?

    Ik zou het niet met volkoren maar met spelt willen vergelijk – is puurder en gezonder.
    Himalayazout is altijd roze van kleur, variërend van licht tot donker, inderdaad afhankelijk van de mineralen samenstelling. Bij selectie gaat het om het vinden van de juiste samenstelling van mineralen maar over het algemeen geldt, hoe lichter de kleur roze hoe groter het aandeel gezonde mineralen en hoe hoger de gehalte Nacl.
    Ook kun je haliet (Himalayazout) verkrijgen, ook deze is puur.
    Het mooie van Himalayazout is dat het 100% natuurlijk is, ook de kleur. Het is de meest schone vorm van zout, dat miljoenen jaren in de bergen gepreserveerd is gebleven. Heel erg oud dus.

    Dank voor de informatieve blog Groene mevrouw. :-)

    Meer leren hierover kan bijvoorbeeld door het volgende boek te lezen: Water & Salt: The Essence Of Life (Dr. Hendel). Toets dit in op youtube en je krijgt dan Barbara Hendel aan het woord.

    • De Groene Vrouw

      Leuk! Maar waar reageer je precies op? Want ik kan niets terugvinden (in het blog en in de reacties) over blauw zout, noch over uranium…

      Ik heb hier wel blauw en zwart zout, en daar staat op dat het – even checken – respectievelijk Bleu de Perse is en Hawaii Black.

      • AJ

        Zeker leuk!

        Ik reageerde op jouw blog in het algemeen en de reacties hieronder, met name:
        [Permalink Submitted by De Groene Vrouw on di, 13/11/2012 – 13:55]
        “Himalaya-zout… Al naar gelang de verhouding tussen de mineralen, varieert ook de kleur van het zout: van blauw tot rood tot zwart en dus ook roze..”
        “..spookverhalen.. van uranium (omdat er in die streken nog ouderwetsch nucleair oorlog gevoerd wordt)..”

    • Anneke

      Hoi,
      Ik heb een zoutoplossing gemaakt van Himalayazout (zoveel zout in het water tot het niet meer oplost), hiervan neem ik elke dag een theelepel in mijn water met citroen, zo drink ik een pure vorm van super mineraalwater.
      Het zoutwater is buiten de koelkast houdbaar.

  • Ik zit op 4 soorten, maar twee zijn bijna op…. Ik moet naar salsamentum

    • De Groene Vrouw

      Ha! Minder autentistisch dan ik me had voorgesteld maar alsnog heel pittoriekerig! 😉

  • Liesbeth

    Ik neem elke ochtend na t wakker worden en elke avond voor t slapen
    een theelepeltje sole in een glas water :-). Gemaakt van keltisch zeezout.

    Al t gewone huis tuin en keuken zout heb ik een tijdje geleden weggeven en
    gebruik nu alleen nog t grijze zeezout.

    Veel lekker!!!

    • De Groene Vrouw

      Ja, Sole wil ik ook nog gaan proberen!

      Wie zich afvraagt wat dat is:
      – 1/3 grijs zeezout in een flesje
      – 2/3 water
      – hard schudden
      – 1 theelepeltje van het water oplossen in een glas water.

      Heleen Quantrill kan er ook heel boeiend over schrijven:
      http://www.eetgoedvoeljegoed.com/2011/04/keltisch-zeezout.html

  • De Groene Vrouw

    Oh ja, Himalaya-zout. Daar had ik nog iets over willen zeggen 😉
    Bij mijn weten is ook dat ‘volkoren’ zout, dus met alle elementen er nog in. Al naar gelang de verhouding tussen de mineralen, varieert ook de kleur van het zout: van blauw tot rood tot zwart en dus ook roze. Niks mis mee, zeker niet om mee af te wisselen als je het mij vraagt.

    Er gaan wel allerlei spookverhalen over rond, van uranium (omdat er in die streken nog ouderwetsch nucleair oorlog gevoerd wordt) tot ‘geen levensenergie’, maar ik moet zeggen dat ik nu niet direct de behoefte voel om daarnaar te luisteren.

    Ik heb dus ook Himalaya-zout in de kast – wat ik me wel afvraag, is of de droge, witte variant die ook verkocht wordt, niet óók gewoon doorgeraffineerd is. Maar dat is vers twee :-)

    • Blij te lezen. Ik gebruik nl al een tijdje Himalaya zout en vroeg me inderdaad al of of dat een goede vervanging is voor het gewone zeezout.

      Gris de Guerlande heb ik ook al een keer gekocht bij salsamentum.. maar ik heb helaas nog geen goede zout(peper)molen gevonden die niet verstopt raakt.

  • Sascha

    Ik heb geloof ik 4 soorten zout staan 😉

    Maar sinds een tijd gebruik ik voornamelijk grijs zeezout, hier in NL vond ik dat vrij prijzig, maar net over de grens in België kocht ik het voor een prikkie bij de bio-supermarkt.

    Daarnaast heb ik nog fairtrade molen staan met wit zeezout en gedroogde kruiden erdoor.

    En een strooier met Himalaya rots (roze) zeezout

    En ergens staat er dan nog zo’n potje keukenzout met jodium maar dan zal ik heel mijn kruidenkast voor leeg moeten gooien om die te vinden.

  • Brenda

    JA!
    Roze Himalaya zout staat hier nog op de plank.Is daar ook nog interessante informatie over? Grijs zeezout koop ik idd in op vakantie.

  • A gna

    Hai Nienke, en Himalayazout? Daarover hoor ik ook zulke goede dingen. Wij gebruiken nu de grote korrels Himalayazout, die zijn wit en roze. Errug lekker… Maar net zo goed?

    Dank!

    A gna