Vitamine A & Zwangerschap

Vitamine A & Zwangerschap

vitamine_A_zwangerschap

Er zijn zo van die dingen, die zijn gewoon ‘algemeen bekend’. Zoals dat je tijdens de zwangerschap moet oppassen met Vitamine A. Daar hoef je niet meer over na te denken. Toch?

Het blijft een terugkerende vraag: “Ik wil graag visolie slikken tijdens de zwangerschap, maar daar zit vitamine A in en dat mag niet van mijn verloskundige. Wat is dan wijsheid?” De zwangerschap is een bijzondere tijd. Je bouwt tenslotte wel even een heel nieuw mens. En de hormonen gieren door je lijf, waardoor je ALLES ook superbelangrijk vindt. En terecht. Dus als iemand je vertelt dat het misschien wel gevaarlijk is om vitamine A te gebruiken tijdens je zwangerschap – en niet zomaar gevaarlijk, nee, het allerergste soort: gevaarlijk voor de baby – dan laat je het natuurlijk wel uit je hoofd om zoiets in te nemen.

Het is alleen een beetje jammer dat het niet klopt. En daar gaan we het vandaag over hebben.

 

Afgeraden

Laten we eens beginnen bij het begin. Vrijwel alle verloskundigen, diëtisten en andere gezondheidskundigen rondom de zwangerschap raden aan om weinig tot geen extra vitamine A te gebruiken tijdens de zwangerschap. En daar zit het eerste probleem. Soms (niet altijd) begrijpen ze zelf niet helemaal wat nu het probleem is met deze vitamine. Ja, iets met geboorteafwijkingen. Maar krijgt je baby die van vitamine A in het algemeen, alleen van de synthetische vorm, van teveel vitamine A (en hoeveel is dan teveel), of moet je deze vitamine in het algemeen zoveel mogelijk vermijden?

In het algemeen wordt aangeraden om niet meer dan 1 boterham smeerleverworst* per dag te eten. Maar sommige zorgverleners gaan verder. Want als veel vitamine A veel gevaarlijk is, dan is een beetje vitamine A vast ook een beetje gevaarlijk. Dus: geen smeerleverworst, al helemaal geen lever en natuurlijk ook geen visolie met vitamine A. Want je wilt het risico niet lopen. Logisch. Maar ook gevaarlijk.

*Even tussendoor nog over die leverworst: ik ben er ook geen voorstander van. Maar dat komt omdat gewone supermarktleverworst vol rotzooi zit. Wat je zou willen is gezonde lever van biologisch gehouden, gezonde dieren. Daar zitten geen afvalstoffen in (zo’n lever slaat dat namelijk niet in zichzelf op) en als er een gezond worstje van gemaakt is, zit er ook geen andere ongein in. Dat is natuurlijk wel belangrijk om even op te letten.

 

Geboorteafwijkingen

Het advies om op te passen met leverproducten en vitamine A in het algemeen, stamt uit 1995.  Een groep Engelse onderzoekers ontdekte dat 1-2% van de vrouwen die meer dan 10.000 IE vitamine A binnenkregen gedurende de eerste 7 weken van de zwangerschap, een baby kregen met een geboorte-afwijking. [1]

10.000 IE is 3000 mcg. Als we weten dat een volwassen vrouw ongeveer 700 mcg binnen zou moeten krijgen per dag, en dat 15-30% van de vrouwen dat al niet eens haalt, is de kans dat je als normaal etende zwangere vrouw dagelijks 3000 mcg binnenkrijgt, niet heel groot. Je bereikt dat aantal pas als je stevig aan de (kabeljauw)lever gaat. Maar stel dat je die waarde haalt – is dat dan gevaarlijk?

Laten we eerst naar de betreffende studie kijken. Die was helaas niet bepaald optimaal uitgevoerd. De vitamine A-inname werd gemeten, maar de daadwerkelijke bloedwaarde van de vrouwen niet. De meeste vitamine A die ingenomen werd kwam van multivitaminen en ontbijtgranen met toegevoegde vitamines. Dat betekent dat we het in verreweg de meeste gevallen hebben over synthetische vitamine A, in een mengsel van andere (synthetische) vitaminen.

Het zou dus zomaar kunnen dat de geboorteafwijkingen helemaal niet door de vitamine A kwamen, maar door iets anders in de voeding. En er is nog iets belangrijkers. Hoe naar en vervelend ook, geboorteafwijkingen komen nu eenmaal af en toe voor. In de groep van 20.000 vrouwen die onderzocht zijn, waren er slechts 1.5% geboorteafwijkingen. De natuurlijke ratio (dus het aantal geboorteafwijkingen dat ‘normaalgesproken’ in iedere groep vrouwen voor komt) is ongeveer 3-4%. In de groep van 3000 vrouwen met een (voor ons doen extreem) hoog (synthetisch) vitamine A gehalte in de voeding, lag het aantal geboorte-afwijkingen op 3%. Dat is dus hoger dan dat van de totale groep, maar valt uiteindelijk nog altijd aan de lage kant van wat we als normaal beschouwen.

En dan nog. Dit is niet de enige studie die gedaan is naar voeding en zwangerschap. Andere studies laten een ander beeld zien. Zo is er een studie van 5 jaar eerder onder 25.000 geboortes in Spanje [2], die liet zien dat er inderdaad een hoger risico was op geboorteafwijkingen bij vrouwen die meer dan 40.000 IE retinol per dag binnenkregen (nog 4x zoveel als de bovenstaande studie!), maar dat een hoeveelheid van 20.000-40.000 IE per dag juist een lager risico betekende. En niet zomaar een beetje lager, maar 50% lager dan de groep die geen extra vitamine A binnenkreeg.

Ook in 1997 werd geen verband aangetoond tussen geboorteafwijkingen en het gebruik van vitamine A supplementen, orgaanvlees en lever. [3] En in 1999 ging men zelfs nog verder en onderzocht een kleine groep (311) vrouwen met een vitamine A-inname van tussen de 10.000 en 300.000 (!) IE vitamine A in het eerste trimester, met een gemiddelde inname van 50.000 IE. Ook daar werd geen hoger risico op geboorteafwijkingen gevonden ten opzichte van een controlegroep zonder suppletie. In de groep moeders met een inname van >50.000 IE werden geen ernstige geboorteafwijkingen geconstateerd, en de totale groep met extra vitamine A bleek een lager risico te hebben dan de vrouwen zonder extra suppletie. [4]

 

Traditioneel zwangerschapsdieet

Laten we voor de grap eens kijken naar mensen die geen idee hebben van vitamines, mineralen en aanbevolen dagelijkse hoeveelheden – maar die wel duizenden jaren ervaring hebben met het gezond en sterk houden van de stam.  Bij traditioneel levende gemeenschappen, was (en is) het gehalte aan vitamine A dat ieder stamlid binnenkreeg, al vele malen hoger dan zelfs maar onze normwaarde (laat staan de hoeveelheid die we daadwerkelijk binnenkrijgen).

Mensen aten al lever en ander orgaanvlees in hun dagelijkse dieet, en vaak ook veel meer vis – waar vitamine A goed in vertegenwoordigd is. Buiten die grotere hoeveelheid ‘dagelijkse’ vitamine A, werden vrouwen in de vruchtbare leeftijd nog op een speciaal dieet gezet. Dat dieet begon drie maanden tot een jaar voordat ze mochten trouwen. Ze kregen speciale ‘heilige’ voedingsmiddelen, waar de stam soms veel moeite voor moest doen. Zo waren er bergvolkeren die gevaarlijke, lange reizen ondernamen naar de zee, om daar met kustvolkeren voedsel te ruilen: bessen uit de bergen werden geruild tegen gedroogde visseneitjes uit de zee. De visseneieren werden vervolgens verdeeld onder de vruchtbare stellen en zwangere vrouwen  ‘om gezonde babies te maken’. Nu weten we dat dit soort voeding veel vitamine A, jodium en selenium bevat; allemaal voedingsstoffen die een goede vruchtbaarheid en gezonde zwangerschap ondersteunen. [5]

Zwangere vrouwen in traditionele gemeenschappen kregen dus veel meer vitamine A binnen dan wij ooit zouden eten – juist om gezonde babies te krijgen. Zou het dan echt zo zijn dat die ene pil visolie of die portie gebakken kippenlevertjes een gevaar oplevert?

 

Veiligheid en noodzaak

Alles bij elkaar kunnen we dus zeggen dat een relatief hoog gehalte aan vitamine A (tot zeker 20.000 IE per dag) niet alleen veilig is – en mogelijk zelfs gewenst,  om geboorteafwijkingen te voorkomen. Toch zijn er nog altijd verloskundigen die vitamine A in zijn totaliteit afraden en vrouwen die toch al weinig vitamine A binnenkregen maar dit nu nog verder terugschroeven. Vrouwen die geen visolie durven te gebruiken omdat er weliswaar gezonde Omega-3-vetzuren inzitten, maar ook het ‘gevaarlijke’ vitamine A. Zonde!

En zelfs als je ervoor kiest om de bovenstaande onderzoeken niet te geloven, is de algemeen geldende (zeer voorzichtige) aanbeveling voor de vitamine A-inname van zwangere vrouwen 800 mcg per dag. Dat is hoger dan het normaal voor vrouwen geldende advies van 700 mcg (dat, zoals ik al zei, de meeste vrouwen al niet eens halen). Wat is het dan voor raar idee om vitamine A in zijn geheel af te raden?

Als we weten dat vitamine A belangrijk is voor een hele waslijst aan belangrijke functies voor de groeiende baby, is het bijna (of misschien wel helemaal) onverantwoord dat we zo met onze zwangeren omgaan. Zo geeft vitamine A het signaal voor celdifferentiatie, zodat het klompje embryocellen kan uitgroeien tot verschillende organen en een gezond hart. [6] Het speelt een essentiële rol bij de vorming van de ogen en oogzenuwen, het gehoor, het ruggenmerg, de thymus, schildklier en bijschildklieren, de longen, nieren en de vorming van nefronen (de werkzame onderdelen van de nier).

Oh, maar we zijn nog niet klaar. Zo speelt vitamine A ook een rol in het symmetrisch ontwikkelen van de linker- en rechterzijde van het lichaam (zodat de baby niet één groter en één kleiner oor krijgt en de handen even groot zijn enzo – best handig). Het ondersteunt de groei van organen nadat ze gevormd zijn, en de rijping van de longen in de laatste zwangerschapsweken. Het beschermt tegen omgevingsvervuiling zoals chemicaliën uit pesticiden en plastics. [5] En dan ben ik er vast nog een paar vergeten – maar ik denk dat je het punt wel begrijpt. Vitamine A is essentieel voor een gezonde zwangerschap, en we zouden er meer van moeten nemen; niet minder.

Voor het geval je nog even verder wilt lezen vind je hier een artikel van Chris Kresser en hier van de WAPF. Intussen lees je hier alvast waarom je vitamine A in ieder geval niet uit worteltjes haalt.Voor mij is het in ieder geval duidelijk: mijn advies aan zwangere en bijna-zwangere vrouwen is om meer vitamine A te nemen dan ze in een normaal Nederlands dieet doen; en zeker niet minder. En ja, je mag dit artikel uitprinten en meenemen naar je verloskundige 😉

De vraag van vandaag:
Welke adviezen kreeg/krijg jij mee over vitamine A in de zwangerschap?
Vertel het ons in de reacties!

 

[1] Rothman KJ et al. Teratogenicity of high vitamin A intake. N Engl J Med. 1995;333:1369-73
[2] Martinez-Frias ML, Salvador J. Epidemiological aspects of prenatal exposure to high doses of vitamin A in Spain. Eur J Epidemiol 1990;6(2):118-123
[3] Mills JL et al. Vitamin A and birth defects.  Am J Obstet Gyneacol. 1997;177(1):31-6
[4] Mastroiacovo P et al. High vitamin A intake in early pregnancy and major malformations; a multicenter prospective controlled study. Teratology 1999;59(1):7-11
[5] Fallon Morrell S, Cowan T, The nourishing traditions book of baby and child care, New Trends Publishing Inc. 2013
[6] Zile MH et al. Function of vitamin A in Vertebrate Embryonic Development. J Nutr. 2001;131:705-8

Laat een reactie achter bij Kirsten Reactie annuleren

Reacties (54)

  • Hermine

    Bedankt voor je heldere uitleg! Veel voedingsadviezen voor zwangeren zijn helaas niet juist. Hopelijk gaan meer vrouwen zelf op onderzoek uit.

  • Kirsten

    Wat zijn precies de geboorte afwijkingen die gezien werden door te veel vit A gebruik?

    • De Groene Vrouw

      Google is je vriendje… “These birth defects can include malformations of the eye, skull, lungs, and hear”
      Solomons NW. Vitamin A. In: Bowman B, Russell R, eds. Present Knowledge in Nutrition. 9th ed. Washington, DC: International Life Sciences Institute; 2006:157-83
      https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminA-HealthProfessional/

  • Ilse

    Ik heb vandaag selenium met zink complex gekocht, maar er zit dus ook vitamine A in. Als ik het stukje zo lees zou het dus geen probleem zijn om gewoon te slikken?

    • Ilse

      Trouwens 96% vd dagelijkse hoeveelheid

    • De Groene Vrouw

      Dat hangt er onder andere vanaf wat voor vorm vitamine A het is (synthetisch of natuurlijk) en hoeveel vit. A je verder nog in je dieet hebt, dus daar kan ik zo geen antwoord op geven…

      • Ilse

        Ok.. selenium en zink complex van Holland en barret..

        • De Groene Vrouw

          Dan weet ik nog niets 😉 en daarnaast geven we geen adviezen over supplementen van de Holland & Barret. Als je daar iets koopt, moet je daar ook maar om advies gaan vragen – die mensen worden ervoor betaald, tenslotte.

  • Pingback:Wat mag je wél eten tijdens je zwangerschap? - poppy to PUMPKIN

  • Floor

    Hoi hoi,

    Hoe denk jij over dagcreme met 1% retinol? Ik wil dat erg graag gebruiken ivm huidproblemen door hormonen maar heb een zwangerschapswens. Ik denk dat veel vrouwen met deze vraag kampen. Ben heel benieuwd!:) PS. Bij EkoPlaza koop ik altijd erg lekkere kipkeverworst!

    Groetjes,

    Floor

    • De Groene Vrouw

      Reken uit hoeveel 1% van je potje oplevert aan mcg retinol. Reken dan uit hoeveel van die dagcreme jij dagelijks op je toetje smeert en hoeveel mcg retinol dat dus is. En bedenk dan hoeveel daarvan je via de huid opneemt (wat volgens mij nog helemaal zo makkelijk niet is:
      “The amount absorbed into the receptor fluid at 24-h was 0.3% of the
      applied dose for the gel vehicle and 1.3% for the emulsion. “https://ec.europa.eu/health/scientific_committees/consumer_safety/docs/sccs_o_199.pdf) en of dat teveel is om in je lichaam te hebben…

      Dus nee, ik denk niet dat je je echt zorgen hoeft te maken.

  • Guusje

    Ik wil de visolie capsules van artic blue gaan slikken (die blauwe uit kabeljouwlever) in voorbereiding op een zwangerschap, maar nu staat er op het pak; bij zwangerschap een deskundige raad te plegen bij gebruik van de visolie. Ben Ik toch weer in de war, wel of niet slim om ze te gaan slikken?

    • De Groene Vrouw

      Jawel hoor, mag gewoon in die periode. Wel even kijken of je voldoende binnenkrijgt – door ook vis te eten of door een goed hoge dosering te slikken (de standaard dosering van Arctic Blue is niet zo heel hoog, vandaar).

      • Guusje

        Bedankt voor de reactie!

  • Pingback:Vitamine A | De kritische verloskundige

  • Anna

    Welke multi zou jij adviseren voor zwangeren? Ik zie in je shop alleen 1 staan met fertility maar die is alleen voor de zwangerschap en niet tijdens.

    • De Groene Vrouw

      Pregnancy complex van Viridian hebben we ook – als hij nu niet in de shop staat is hij tijdelijk op.
      Bel even met onze vragenlijn, dan helpen we je verder!
      Ma-Do van 9.00-11.30 op 020-8453979 😀

  • Mari

    Fijn! Ik wil alleen maar leverworst op brood sinds een week (nooit veel gegeten) en smeer het gewoon. Ik heb denk ik een verantwoorde gevonden en het smaakt hemels!

  • Trees Blom

    Wat fijn om te lezen! Ik zag mijn onbedwingbare drang naar lever en vis als signaal dat ik wat moest aanvullen. Dat gevoel heb ik gevolgd (bij een derde zwangerschap ben je volgens mij sowieso al wat relaxter) en nu is het nog eens bevestigd.

  • Dahlia

    Ik heb ook een vraag: overal staat dat het absolute maximum 3000 mg is per dag. Ik ben zwanger en heb per ongeluk vandaag op brood 2 plakjes runderlever gegeten (wist niet dat er een verschil werd gemaakt tussen lever en leverworst/pathe). Daarnaast slik ik davitamon mama fit multivitaminen. Ik zag dat daar ook 1200 mg vitamine a in zit per pil. Vandaag ben ik dus vrees ik zeker over die maximum hoeveelheid heen gegaan. Ik eet verder eigenlijk nooit lever(worst). Bij nader onderzoek wordt je overal zo bang gemaakt dat ik me de hele avond al suf pieker. Kan 1 dag teveel vitamine a echt al zo schadelijk zijn voor de baby en is er nog iets dat ik de komende dagen kan doen om dit te “neutraliseren”, bv meer van een bepaald voedingsmiddel eten om het uit te balanceren? Ik ben erg benieuwd naar je reactie. Alvast bedankt.

    • De Groene Vrouw

      Je hoeft het niet te neutraliseren, er is niks aan de hand. Die waarschuwingsgrens ligt ver onder wat daadwerkelijk gevaarlijk is en zeker van 1 dag heb je echt niks te vrezen.

      Wel is het handig om even na te gaan welke vorm van vitamine a er in je vitaminepil zit. Ik heb niet zo’n hoge pet op van Davitamon, en de synthetische variant is degene die gemeten is in al die onderzoeken met enge uitkomsten – van de natuurlijke variant kun je veel meer eten dan van de synthetische voor het schadelijk wordt.

      Dus maak je niet druk, eet nog een lekker plakje runderlever en vervang je multi voor een natuurlijke variant – dan komt het heus allemaal wel goed :-)

  • Pingback:Zondags Leesvoer | Eurolac!

  • Merel

    Goedemorgen!
    Ik heb geen vraag over vitamine A (je bent heel duidelijk:)), maar wel een dringende vraag over boerenboter en boerenkaas tijdens de zwangerschap. Kan ut of niet?

    Vriendelijke groet,

    Merel.

    • De Groene Vrouw

      Nee. Want ik ben vandaag jarig dus ik moet al taart bakken 😉

      • Merel

        Gefeliciteerd!

  • Kim

    Al voor ik zwanger werd en de hele zwangerschap door 1 tot 2 x dgs 2 ml Green Pasture en heb me nergens druk om gemaakt en nu smaakt mijn bv er ook opvallend naar!!!!

  • Ann

    Wat een interessant onderwerp! En wat goed dat ik dat nu lees nu we hopen nog een kindje te krijgen.
    Er staat in je blog dat een zwangere vrouw 700 mcg vitamine A nodig heeft. Nu heb ik deze multi vitamine voor zwangeren gevonden http://www.vitals.nl/producten/multi/elke-dag-mama en daar zit in totaal 800 mcg vitamine A in, 600 daarvan is betacaroteen. Denk je dat deze hoeveelheid veilig is?

    • De Groene Vrouw

      Een zwangere vrouw heeft 800 nodig, een niet-zwangere 700 😀
      En verder zou ik (zie het artikel over omzettingen) persoonlijk toch gaan voor een versie met retinol ipv betacaroteen. In een Half Uurtje Kennis adviseer ik je graag verder welke supplementen voor jou het beste passen! https://groenevrouw.nl/consult/halfuurtje/

  • Maria

    Ik heb me er wel aangehouden tijdens mijn zwangerschap terwijl ik echt ontzettende trek kreeg in lever, ik heb dat nooit eerder gehad zo’n ontzettende trek in lever als tijdens mijn zwangerschap…Dom dom dom dat ik me daaraan gehouden heb. Na mijn bevalling vertelde ik mijn moeder over de hele situatie. Zij verklaarde me voor gek ! Ik had t volgens haar juist moeten eten omdat mijn lichaam erom ” schreeuwde” .Mijn moeder is analfabete en komt uit een andere cultuur.

  • Merel

    Mijn verloskundige stuurt per week een infomail. Waaronder eentje over voeding. Omommomnnom. Joepie. Dacht ik…. Potverdikkie gewoon copy-paste van t voedingscentrum! Zowaar dat daar in stond dat je gewoon aspartaam kunt nemen want het is niet bewezen dat dit ingezond is. PARDON? Die krijgen ze nog een keertje terug in de evaluasie. Stelletje rukkers

  • M.

    Het klinkt ook echt heel logisch eigenlijk. want waarom zou je minder van een bepaalde voedingsstof willen eten terwijl je lichaam tijdens de zwangerschap juist een soort van “harder” moet werken dan “normaal”? Zo zie je maar weer dat wij best wel geindoctrineerd zijn met zn allen, bah! Net als met die gekke vitamine K druppeltjes die je je baby extra zou moeten geven nadat een baby is geboren. De lage vitamine K bij een baby heeft juist toch een functie zou je zeggen…?! Maar das misschien weer een andere discussie dan :A

  • Karin

    Ook hier het algemene vitamine A advies van een boterham pate per dag gekregen.. Niet aan gehouden deze zwangerschap. Ik heb nl trek in o.a. kippenlevertjes (bio uiteraard) en had ook al wat op internet gelezen. Volgens mij weston price. Ook ooit ergens gelezen dat het advies in scandinavische landen anders is en het wel wordt aangeraden.

  • Nicole

    Het blijkt wederom dat het Voedingscentrum dus echt niet weet waar ze het over heeft, zij geven namelijk als advies: lever, leversmeerworst, leverpaté “neem niet”. En dat is vast niet met als argument dat er zoveel rotzooi zit in leverworst uit de supermarkt…

  • Hanneke

    Owhhh je maakt me echt gelukkig met dit stuk. Tijdens mijn vorige en deze zwangerschap echt zo’n trek in lever maar mag van de gynaecoloog Max 1 broodje heel dun belegd per week. Ga morgen paté halen en gewoon even genieten.

  • Femke

    Had in t eerste trimester zo’n behoefte aan lever, vond dat mn lijf dat wel t beste zou weten dus gegeten (lekker bio :-) ). toch een keer gaan Googlen en op reguliere sites terecht gekomen, wat kun je daar dan toch een rot gevoel aan overhouden! Gelukkig snel los kunnen laten, maar dit artikel geeft wel een enorm “zie je nou wel!” gevoel, dank je wel!

  • Dat laatste link doet het niet. Ik zou graag wat over die worteltjes lezen :-).

  • Om e.e.a maar eens te verduidelijken en het tendentieuze karakter van je blog wat te nuanceren, zie onderstaande adviezen van de gezondheidsraad.

    Een te hoge inname van vitamine A kan in de vroege zwangerschap de vrucht beschadigen bij daarvoor gevoelige vrouwen. Omdat lever grote hoeveelheden vitamine A kan bevatten, raadt de Gezondheidsraad zwangere vrouwen af om lever te eten. Zo bevat 100 gram runderlever al ruim 11.000 microgram vitamine A, ver boven de veilige bovengrens van 3000 microgram per dag. Matig gebruik van leverproducten levert tijdens de zwangerschap geen problemen op, mits het niet wordt gecombineerd met een multivitaminesupplement met vitamine A. Een sneetje leverpastei bevat 400 microgram vitamine A.

    Mogelijk vanwege de waarschuwingen voor vitamine A halen zwangere vrouwen vaak niet de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 800 microgram vitamine A per dag. Uit de Voedselconsumptiepeiling uit 1998 blijkt dat de gemiddelde inname tijdens de zwangerschap 829 microgram vitamine A per dag is. Ook een tekort kan schadelijk zijn: vitamine A is essentieel voor een goede ontwikkeling van de foetus. Het is dus belangrijk om niet té voorzichtig te zijn met de inname van vitamine A.

    • De Groene Vrouw

      Je opmerking over het tendentieuze karakter van mijn blog zie ik voor het gemak maar even door de vingers, maar waar zie je mij aanraden dat je 100 GRAM runderlever per dag moet eten? En verder zeggen ze toch praktisch hetzelfde als ik: eet niet te weinig vitamine A tijdens de zwangerschap… ik zie niet in waarom je het nodig vindt om je opmerking op deze manier neer te zetten – maar doe vooral je ding.

      • Ik ga me maar afmelden hier want de reacties van de volgers op je blog bevallen mij totaal niet Dom en ordinair ook nog. Succes verder.

        • Barbara

          Dat is toch zonde joh ! Zo loop je heel nuttige info mis toch ? Nienke is zelf een heel tof en wijs mens ! Vervelende reacties van mensen snap ik vaak ook niet maar dan sla je ze over bij het lezen ?

          • De Groene Vrouw

            Ik denk dat ze mijn reactie bedoelde 😉
            Zoals altijd geldt: dit is mijn speelplaats. Je mag komen meespelen als je je normaal en vriendelijk gedraagt. Kaats je de bal, dan kun je hem terug verwachten. Kun je daar niet tegen (of ben je het gewoon algeheel oneensch met wat ik schrijf) dan zit er bovenin je scherm een kruisje waar je op kunt klikken. Dág!

  • Layla

    Voor mij helaas te laat, maar ik ben blij dat ik tijdens m’n zwangerschap juist elke dag lever of een visolie supplement nam! Ik had al zo’n vermoeden dat het allemaal bull was.

    • De Groene Vrouw

      Hoi Maartje,

      Ik kan je alleen adviseren over de merken waar ik zelf mee werk en ervaring mee heb! 😀
      (bovendien staat je antwoord gewoon in het blog, lees nog maar eens goed 😉 )

  • Ellen1979

    Dank je wel voor dit blog. Geweldig!
    Ik gebruikte B12-injecties en de huisarts wilde graag ondersteuning ivm met mijn zwangerschap. Dus ik naar de internist.
    Die internist vertelde mij dat ik geen B12-tekort had (terwijl ik een waarde had van 220 terwijl ik al jaren hoge dosering B12 slikte). En de waslijst aan neurologische klachten, daarvoor moest ik alles vooral ergens anders gaan zoeken. Misschien kon een psych wat voor me betekenen. Oh, ja, ik moest vooral stoppen met spuiten 1 keer per 2 weken. En dat ik nu bijna klachtenvrij was deed er ook niet toe. Dat spuiten was nu wel genoeg geweest voor deze zwangerschap (25 weken onderweg). Zijn vrouw was ook zwanger en kreeg natuurlijk ook geen vit. A en absoluut geen leverworst… En ook crèmes met vit. E had hij in de prullenbak gedaan zodat ze dat niet per ongeluk meer kon smeren. De man was geloof ik van plan de kinderbescherming te bellen voor het ongeboren kind. Ik heb dus ja, geknikt en heb de huisarts opgebeld dat dit gesprek niet heel zinvol was en hij vooral nooit meer iemand er heen moest sturen. Dat advies vond de huisarts zeer waarde vol. Er zijn dus gelukkig wel reguliere zorgverleners die het wel snappen :-)
    Ik heb trouwens op fora al een paar keer van zwangeren gelezen dat ze een hele/halve leverworst hadden opgegeten en zich nu enorm schuldig voelden. Ik heb zo’n medelijden met die vrouwen.

  • Janet

    Veel dank wederom! Heel toevallig gisteren met mijn man over gesproken, nou ja, beter: gediscussieerd… over het weer ‘moeten’ leren eten van lever etc, ook als vrouwen zwanger willen worden. Dit kan ik hem mooi even laten lezen :-)
    Mijn verloskundige zei destijds: niet meer dan 1 boterham met leverworst per dag. Maar ik als halve hypochonder at er 1 per 3 maanden denk ik…Bang voor teveel :-( Zo jammer achteraf. Ik Ik ben blij dat ik wel aan de mama-vitaminen ben gegaan, waar in elk geval een beetje vitamine A in zat – hoewel waarschijnlijk niet de beste vorm, aangezien het een Davitamonnetje oid was… Maar ik zal niet weer gaan zitten grienen en spijt hebben over wat ik allemaal ‘verkeerd’ at en deed 😉

  • Barbara

    Als kraamverzorgster hoor ik in de kraamtijd heel regelmatig : “Oja , leverworst , dat mag ik nu natuurlijk gewoon weer .” Blijkbaar wordt het dus inderdaad afgeraden . Ik blijf het bijzonder vinden dat gewone voeding als “eng/gevaarlijk” wordt beschouwd en dat al die kunstmatig gefabriceerde (suiker)rommel wel gewoon “mag” . We zijn echt de weg kwijt . Maar bedankt voor dit artikel ! Keep spreading the word :-) .

  • Meissie333

    Hier ben ik nu ook erg benieuwd naar 😉

  • Mavirda

    JA, ik ben ook heel erg benieuwd! :-)

  • Marina

    Komt ie nog?? 😉

    Ik heb namelijk net een potje visolie bij je gekocht en daar zit vitamine A in. Ml wees me erop dat hij had gelezen dat te veel vitamine A niet goed is tijdens de zwangerschap! Maar dat ga jij vast weerleggen…

    • De Groene Vrouw

      Natuurlijk ga ik die weerleggen. Maar niet vandaag. 😀

  • Anna

    Interessant! Ik zit er al op te wachten :)

  • Oem 3isaa

    Oh leuk! Hier ben ik al een tijd benieuwd naar!